“Hãy hối cải, vì Nước Trời đã gần đến.”

“HÃY HỐI CẢI, VÌ NƯỚC TRỜI ĐÃ GẦN ĐẾN.”

Aaron Pidel
Chúa nhật III Thường niên – 25 tháng 1 năm 2026
Is 8,23-9,3; Tv 27,1.4.13–14; 1Cr 1,10–13.17; Mt 4,12–23 (hoặc Mt 4,12–17)
Nhóm Sao Biển chuyển ngữ từ Hprweb.com

Tin mừng thánh Matthêu của Chúa nhật III Thường niên cho chúng ta biết rằng hối cải chính là lời rao giảng trọng tâm của Chúa Giêsu từ lúc Ngài chuyển đến Caphácnaum, sau khi người anh họ Ngài là Gioan Tẩy Giả bị nộp. Vì thế, chúng ta cũng nên biến sự hối cải thành nội dung chính khi rao giảng Chúa Giêsu. Chỉ cần nêu ra cấu trúc căn bản và hệ quả của nó là đủ.

Chúng ta có thể gọi cấu trúc căn bản của lời rao giảng Chúa Giêsu là “tin buồn” rồi tiếp theo là “tin vui”. “Tin buồn” có trong lời kêu gọi mở đầu của Chúa Giêsu: “Hãy hối cải.” Chúa Giêsu dùng mệnh lệnh này một cách đặc biệt. Đối với người ngoại giáo Hy Lạp, “hối cải” thường có nghĩa là “suy nghĩ lại” hoặc “xem xét lại” một hành động hay quan điểm cụ thể. Nhưng như các học giả cho biết, theo người Hy lạp, hối cải không bao giờ có nghĩa là “một sự thay đổi sâu sắc trong hướng đi của cuộc sống, một sự hoán cải ảnh hưởng đến toàn bộ hành vi” (TNDT 4,979). Thế nhưng, Chúa Giêsu lại dùng từ “hối cải” theo một cách thức mới và toàn diện. Ngài không nói “hãy hối cải điều này” hay “hãy xét lại điều kia”, mà nói một cách dứt khoát: “Hãy hối cải.” Đây là một mệnh lệnh đáng sợ. Làm thế nào chúng ta có thể thay đổi tận căn cách suy nghĩ và hành động của mình? Đây là “tin buồn” Chúa Giêsu Kitô nói với dân chúng.

May là “tin buồn” này không phải là toàn bộ lời rao giảng của Chúa Giêsu. Ngay sau đó, Ngài liền nói tiếp: “Vì Nước Trời đã gần đến.” Đây mới là tin vui. Điều này không có nghĩa là tin tức về một vương quốc sắp đến có thể tự động được coi là tin mừng, nhưng tất cả đều tùy thuộc vào vị vua. Trong trường hợp này, vị vua ấy chính là Chúa Kitô. Ngay từ đầu thế kỷ III, vị chứng nhân Kitô giáo Origen đã nhận xét rằng Chúa Kitô là “hiện thân của Nước Trời” (autobasileia). Khi Chúa Kitô ngự đến cũng chính là một vương quốc đang đến, bởi vì Chúa Kitô mang đến một lề luật và đề ra mẫu gương ứng xử mới. Nhưng Ngài cũng ban cho chúng ta ân sủng để sống theo gương mẫu đó. Ân sủng ấy chi phối tư tưởng chúng ta để có thể vững tin vào giáo huấn của Chúa Kitô và Giáo hội, đồng thời điều khiển hành vi chúng ta để có thể giữ các điều răn của Ngài, đến nỗi chúng ta có thể vâng theo mệnh lệnh đầy khích lệ của Chúa Kitô: “Hãy hối cải.”

Trong lời rao giảng của chính Chúa Kitô cấu trúc “tin buồn- tin vui” có một hệ quả dễ bị bỏ sót với ngày nay. Sự hối cải đích thực đòi hỏi suy niệm Kinh thánh và thường xuyên lãnh nhận các bí tích. Có một suy nghĩ rộng rãi cho rằng tu đức hoàn toàn đồng nhất với “chánh niệm,” khuyến khích chúng ta cầu nguyện, không phải bằng cách lấp đầy tâm trí bằng lời nói và việc làm của Chúa Kitô, hay ăn năn tội lỗi của mình với các linh mục thay mặt Chúa Kitô; mà bằng cách làm trống rỗng tâm trí, và thư giãn thông qua các kỹ thuật về tư thế, hơi thở. Việc hối cải trở thành một kế hoạch tự quản lý và tự xoa dịu.

Tuy nhiên, nếu nghiêm túc đón nhận lời rao giảng của Chúa Kitô thì chúng ta sẽ thấy đây chỉ có thể là bước chuẩn bị cho việc cầu nguyện đích thực. Thật vậy, toàn bộ cách hành động của Chúa Kitô cho thấy chúng ta không đủ nội lực để hối cải đích thực. Trong thế giới cổ đại, chính các môn sinh đã đi tìm kiếm một người thầy. Những đồ đệ Aristote trong thế giới cổ đại được gọi là Peripatetics, nghĩa đen là những người đi loanh quanh nơi các trường triết học. Ngược lại, trong Tin mừng Matthêu, chính Chúa Giêsu đã đi (peripatōn) tìm kiếm các môn đệ (4,18). Ngài biết rằng chúng ta không thể tự tìm đến Ngài, vì vậy Ngài đã chủ động mang vương quốc của Ngài đến với chúng ta.

Những nỗ lực quảng đại của Thiên Chúa nhằm đưa chúng ta đến sự hối cải thực sự phải thúc đẩy việc tự xét mình. Tôi có nghiêm túc xem xét “tin buồn” mà Chúa nêu lên – nghĩa là tôi là một tội nhân không thể tự cứu mình, cũng không thể tự mình thoát khỏi sự lừa dối không? Tôi có coi trọng “tin vui” của Chúa Giêsu Kitô – tức là, Thiên Chúa đã ban ơn cứu độ và ánh sáng cho tôi qua Lời Chúa và các bí tích không? Nếu phát hiện ra điều gì đó thiếu sót trong niềm tin hay thực hành của mình về vấn đề này, chúng ta nên lắng nghe lời Chúa Kitô nói với chúng ta: “Hãy hối cải, vì Nước Trời đã gần đến.”