Chúa Nhật Lòng Chúa Thương Xót tại Giáo xứ Tân Hội

CHÚA NHẬT LÒNG THƯƠNG XÓT: NGƯỜI MÔN ĐỆ THỪA SAI

Lm. Phao-lô Trần Xuân Lãm

DẪN

Đức Thánh Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II, trong Thông Điệp Dives in Misericordia - Thiên Chúa Giàu Lòng Thương Xót, ban hành ngày 30/11/1980 đã nói: 

“Đức Kitô đã mạc khải cho chúng ta nhận biết Thiên Chúa trước tiên là trong tình thương của Ngài đối với con người, trong lòng “nhân hậu và lòng yêu thương” của Ngài. Nơi đó, “những hoàn hảo vô hình của Ngài” trở nên “hữu hình”, mà “hữu hình” này thì muôn ngàn lần rõ hơn các công trình khác đã “do Ngài làm ra”: những hoàn hảo đó trở nên hữu hình trong Đức Kitô và nhờ Đức Kitô, trong các hành động và lời nói của Người, và sau cùng trong sự chết của Người trên thánh giá và sự sống lại của Người”.[1]

Lòng nhân hậu và lòng yêu thương đó đã mạc khải cho Thánh nữ Faustina Kowalska và thôi thúc Thánh Nữ loan truyền lòng yêu thương đó cho nhận loại. 

Đức Thánh Cha Bê-nê-dic-tô XVI cũng đã quãng diễn lòng thương xót của Thiên Chúa đối với nhân loại như sau:

“Lòng Thương Xót, thực tế là cốt lõi của thông điệp Tin Mừng, Lòng Thương Xót chính là danh thánh Thiên Chúa, là dung mạo Ngài đã bày tỏ trong Cựu Ước và biểu lộ trọn vẹn trong Chúa Giêsu Kitô, thể hiện trong Tình yêu Tạo dựng và Cứu chuộc. Tình yêu thương xót này cũng chiếu tỏa gương mặt của Giáo Hội, và được biểu lộ qua các bí tích, đặc biệt là trong bí tích Hòa Giải, cũng như trong các việc thiện của cộng đoàn hay cá nhân. Mọi sự mà Giáo Hội nói và làm, cho thấy Thiên Chúa cảm thương con người”.[2]

Trong diệp đại hội năm nay, chúng ta cùng nhau tham dự thánh lễ đặc biệt này và kín múc sức mạnh thiêng liêng: ân sủng của lòng thương xót, để nuôi dưỡng và hăng say rao truyền tình yêu và lóng thương xót của Thiên Chúa cho mọi người.

1. Người môn đệ của Lòng Thương Xót Chúa

Trong nhật ký của Thánh Faustina, chúng ta đọc thấy: 

“Hỡi tông đồ Lòng Thương Xót của Thầy, con hãy công bố cho toàn thế giới về Lòng Thương Xót khôn dò của Ta. Đừng chán ngại trước những khó khăn con phải đương đầu khi rao truyền tình thương của Ta. Những khó khăn này tuy làm con đau khổ, nhưng hết sức cần thiết cho việc nên thánh của con và là bằng chứng cho thấy công cuộc này là của Ta. Ái nữ của Thầy ơi, con hãy tỉ mỉ ghi lại từng câu Ta dạy cho con về lòng nhân lành của Ta, bởi vì nhờ đó rất nhiều linh hồn sẽ được hưởng nhờ lợi ích”.[3]

Chỗ khác trong Nhật Ký đã viết: 

“Hiện nay Cha sai con đem tình thương của Cha đến cho toàn thế giới, Cha không muốn đoán phạt, nhưng muốn chữa lành và ghì chặt nhân loại đau thương vào Trái Tim lân tuất của Cha”.[4]

Nội dung mà người môn đệ phải diễn tả về lòng thương xót của Thiên Chúa rằng: 

“Sứ điệp cứu thế về lòng thương xót có một chiều kích đặc biệt cả thần linh lẫn nhân loại. Khi trở thành tình thương nhập thể, tình thương được biểu lộ với một sức mạnh đặc biệt đối với những người đau khổ, những người bất hạnh và những người tội lỗi, Đức Kitô, Đấng hoàn tất làm cho Chúa Cha hiện diện và cũng mạc khải đầy đủ hơn Chúa Cha là Thiên Chúa “giàu lòng thương xót”. Đồng thời, khi trở nên gương mẫu cho con người về tình thương xót đối với kẻ khác, bằng việc làm hơn bằng lời nói, Đức Kitô công bố lời mời gọi hãy có lòng thương xót bởi vì đó là một trong những yếu tố cốt yếu của đạo đức Tin Mừng. Vấn đề ở đây không phải chỉ là thực hiện một điều răn hay một đòi hỏi có tính đạo đức nhưng còn là chu toàn một điều kiện tối quan trọng để Thiên Chúa có thể tự mạc khải qua lòng thương xót của Ngài đối với con người: “Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương”.[5]

Để cảm xúc của lòng thương xót được truyền đạt cho những tâm hồn khác, người môn đệ của lòng thương xót cần tâm niệm và thấm nhập Lời của Chúa Giê-su và hành động của Người. Lời là Tin Mừng và những sự kiện nỗi trội trong Tin Mừng. Chúng ta có thể nhấn mạnh đến những khung cảnh của lòng thương xót được thể hiện như sau: các người Chúa Giê-su gặp gỡ hầu như tất cả sống trong một hoàn cảnh khó khăn, đáng thương, một bệnh tật, một đám tang, những tình huống thương tâm. Hoặc tệ hơn, đó là những con người sống trong một tình trạng luân lý mâu thuẫn với những đòi hỏi của Luật Môsê, và như vậy đi ngược với ý muốn của Thiên Chúa, vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất (x. Lc 19.10).

Theo chứng từ Kinh Thánh, từ muôn thuở cho tới muôn đời, trong công trình Sáng Tạo, Cứu Độ và Thánh Hóa, Thiên Chúa đã không ngừng thực hiện điều gì mà trong đó Người không thông ban chính mình. Vạn thể được tạo thành sinh động, hiện hữu trong mối tương liên tương tác, trong cùng một cội nguồn duy nhất thánh thiện, nguồn “hơi thở” thần linh của Thiên Chúa. Bởi vì Người là “Tình Yêu” (1 Ga 4,8,16), và bản chất của yêu thương là cho đi tất cả: “đến nỗi đã thí ban Con Một” (Ga 3,16,17), nguồn hạnh phúc sung mãn của Người, nhờ đó ơn cứu độ tuôn trào vào thế giới lịch sử. Bởi vậy, nếu trong Cựu Ước, Lòng Thương Xót của Thiên Chúa được mạc khải, cũng như mạc khải đó được đáp trả qua các trung gian lịch sử, con người và biến cố, bằng nhiều cách thế, trong nhiều thời điểm khác nhau, thì vào thời Tân Ước, “lúc đến thời gian viên mãn” (Gl 4,4), khi mọi sự đã được sắp xếp đúng theo dự định, Lòng Thương Xót được hoàn tất trọn vẹn nơi một “Ngôi Vị”, Đấng được tuyên xưng là Giêsu Kitô. Trong toàn bộ mọi hoạt động cứu thế, rao giảng, yêu thương, nuôi dưỡng, chữa lành, thứ tha, Người đích thực là “Dung Nhan Lòng Thương Xót của Chúa Cha”. Nơi Đức Giêsu Kitô, Lòng Thương Xót trở nên “sống động, hữu hình, và đạt đến tột đỉnh”. Vì Người là Con Một mà Thiên Chúa hiến ban cho trần gian (Ga 3,16; 1 Ga 4,9), là Ngôi Lời Nhập Thể đã mặc lấy xác phàm, đồng cảm với phận người trần thế, lòng đầy huệ ái, bao dung, trọn vẹn yêu thương để ban vui cứu khổ, biểu dương sự sống mới, giải thoát con người khỏi quyền lực của sự dữ, những thảm kịch của bóng tối âu lo và sự chết (Mt 9,13; 12,7; 23,23; Lc 1,50-78; 10,37; Rm 9,23; 11,31; 15,9; Gl 6,16; Ep 2,4; Hr 4,16; Gc 2,13; 3,17; 1 Pr 1,3; 2 Ga 1,3). Ðức Thánh Cha không ngần ngại nói rõ với chúng ta: "Nơi những dụ ngôn này, chúng ta thấy được điểm cốt lõi của Tin Mừng và của đức tin, vì lòng thương xót tỏ hiện như một sức mạnh vượt thắng tất cả, đong đầy trái tim bằng tình yêu thương và mang lại an ủi bằng ơn tha thứ".[6]

Vì thế "Thương xót như Chúa Cha" phải trở nên câu tâm niệm của mọi thành phần Dân Chúa trong Giáo Hội, cách riêng trong Năm Thánh Lòng Thương Xót; đó chính là trụ cột nâng đỡ Giáo Hội, đồng hành với bước đường hành hương của các tín hữu, mở ra chân trời bao la rộng lớn cho sứ vụ loan báo Tin mừng đến với muôn dân, mở rộng tâm hồn của chúng ta hướng đến những người đang sống tại những vùng ven xa xôi nhất của kiếp nhân sinh, thường được tạo nên trong cảnh khốn cùng do chính thế giới ngày nay.

2. Tâm thức của người môn đệ thừa sai: tình yêu của sự hiện diện và tha thứ

Đọc những trang nhật ký của Thánh Nữ Ma-ri-a Faustina, chúng ta bị thấm nhập tâm thức của người môn đệ thừa sai là hiện diện và tha thứ. 

Chúa Giê-su đã thôi thúc Thánh Nữ rằng: “Nhiệm vụ và công tác suốt đời con là tiếp tục làm cho các linh hồn được biết về Lòng Thương Xót lớn lao của Cha dành cho họ và kêu gọi họ tín thác vào Lòng Thương Xót vô hạn của Cha” (NK 1567) … “Con chuẩn bị cho thế giới về lần đến cuối cùng của Ta… Hãy làm cho cả nhân loại nhận biết Lòng Thương Xót sâu thẳm khôn dò của Ta. Đó là dấu hiệu của thời cuối cùng, sau đó sẽ là ngày công lý”.

Chúng ta mang tâm thức của lòng thương xót: “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ. Đó là một chương trình sống vừa đòi hỏi vừa phong phú với niềm vui và bình an. Lệnh truyền của Chúa Giêsu hướng đến bất cứ ai sẵn sàng lắng nghe tiếng nói của Người … Nơi lòng thương xót, chúng ta tìm thấy bằng chứng về cách thức Thiên Chúa yêu thương chúng ta. Ngài trao ban toàn bộ chính Ngài cho chúng ta, luôn luôn, tự nguyện, không yêu cầu hồi đáp. Ngài đến giúp chúng ta bất cứ khi nào chúng ta cầu khẩn Ngài”[7].

“Hãy về học cho biết ý nghĩa của câu này: ‘Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế. Vì tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi’.” (Mt 9,13). Đó là câu trả lời của Giê-su trước lời chỉ trích của người Pha-ri-sêu. Họ không hiểu được tại sao Chúa Giê-su lại có thể ngồi ăn chung với người thu thuế và tội lỗi. Sự gần gũi và chú ý đến người đau yếu, nhỏ bé, tội lỗi làm nổi bật tinh thần xót thương nhân hậu của Thiên Chúa dành cho con người, đặc biệt những người thấp cổ bé miệng.

Cũng gần giống như vậy: “Nếu các ông hiểu được ý nghĩa của câu này: Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế, ắt các ông đã chẳng lên án kẻ vô tội” (Mt 12, 7).

Xót thương trong những đoạn vừa nêu nói về những tinh thần: “cảm thông”, “cùng chia sẻ những đau khổ”, “từ bỏ việc kết án người khác”. Xót thương là một thái độ căn bản trong tương quan với anh chị em, với tha nhân bên cạnh. Xót thương cần được biểu lộ rõ ràng trong cách hành xử của người với người, ngay trong ngày thường, đặc biệt thái độ và hành động cần có với anh chị em rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Xót thương như thế nào, chúng ta đọc được trong Mt 25, 35-36:

“Vì xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn;

Ta khát, các ngươi đã cho uống;

Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước;

Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc;

Ta đau yếu, các ngươi đã thăm viếng;

Ta ngồi tù, các ngươi đến hỏi han”.

Ngoài ra, những việc làm nhân hậu xót thương là sự diễn tả của thái độ nền tảng bên trong của chúng ta. Vì vậy, mà Chúa Giê-su cũng cảnh báo chúng ta trong Bài Giảng Trên Núi rằng: “Vậy khi bố thí, đừng có khua chiêng đánh trống, như bọn đạo đức giả thường biểu diễn trong hội đường và ngoài phố xá, cốt để người ta khen. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. Còn anh, khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, để việc anh bố thí được kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh” (Mt 6, 2-4).

Như thế, lời giảng và thái độ của Chúa Giê-su với những người bất hạnh chan chứa tinh thần của lòng thương xót vô bờ của Thiên Chúa đối với con người, và lòng thương xót của Thiên Chúa được loan báo cho tất cả mọi người, không loại trừ bất cứ ai. Không chỉ dành cho một số ít người đạo đức và công chính, mà Chúa Giê-su đã mở cánh cửa lòng thương xót cho tất cả mọi hạng người. Chỗ trong Nước Trời được dành cho mọi người. Không có ai bị loại bỏ cả. Thiên Chúa đã thực sự lấy lại sự giận dữ của Ngài, và Ngài đã tạo nên một không gian của lòng thương xót, của tình yêu vô bờ bến.[8]

3. Thực hành của người môn đệ thừa sai theo Lòng Thương Xót Chúa

Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã nói rằng:

"Trụ cột nâng đỡ đời sống Giáo Hội chính là lòng thương xót. Tất cả các hoạt động mục vụ của Giáo Hội cần phải thấm đẫm sự dịu dàng; không một sứ điệp và chứng từ nào của Giáo Hội trước thế giới lại có thể vắng bóng lòng thương xót. Tình yêu thương xót và thông cảm chính là phương thế để củng cố tính cách đáng tin của Giáo Hội"[9].

Ngài nói tiếp:

"Trong các giáo xứ, các cộng đồng, các hiệp hội và phong trào, nói chung, ở đâu có các Kitô hữu hiện diện, thì ở đấy bất cứ ai cũng sẽ gặp thấy một tụ điểm chan hoà lòng thương xót" [10]

Trong “Hiến chế mục vụ Gaudium et Spes, các Nghị Phụ đã nhắc rằng:

“Quả thật, những cái mất thăng bằng đang chi phối thế giới hiện đại đều gắn liền với một sự mất thăng bằng căn bản hơn ăn sâu trong chính lòng dạ con người. Ngay chính nơi con người có nhiều yếu tố đối chọi nhau. Một đàng, vì là tạo vật, con người kinh nghiệm mình bị giới hạn nhiều bề, đàng khác, lại cảm thấy mình có những khát vọng vô biên và được mời gọi sống một cuộc sống cao cả hơn. Giữa đủ thứ thôi thúc, con người không ngừng bị bắt buộc phải chọn lựa và từ bỏ. Tệ hơn nữa, vì yếu đuối và tội lỗi, con người hay làm điều mình không muốn và không làm được chút nào điều mình muốn. Rốt cuộc, con người phải chịu sự chia cắt ngay trong bản thân mình và chính do đó mà sinh ra bao nhiêu nỗi bất hòa lớn giữa lòng xã hội”.[11]

Theo chân Chúa Giê-su, biểu hiện lòng thương xót của Thiên Chúa Cha, Đức Ki-tô bị đóng đinh vào thập giá là gương mẫu, nguồn hứng và sức khích lệ cao cả nhất cho chúng ta. Dựa vào gương mẫu cảm động này, chúng ta có thể, với tất cả sự khiêm tốn, tỏ bày lòng thương xót đối với người khác, biết rằng Người nhận nó như thể nó được dành cho chính mình Người. 

Theo gương mẫu ấy, chúng ta cũng phải thường xuyên thanh luyện tất cả mọi hành động và mọi ý hướng nếu lòng thương xót đó được hiểu và thực hành theo kiểu một chiều như một ơn ban cho các kẻ khác. Bởi vì thương xót chỉ thực sự là một hành động của tình thương-thương xót khi nào chúng ta thực hiện nó đồng thời xác tín sâu xa rằng chúng ta cũng nhận được lòng thương xót từ những kẻ chịu nhận nó từ chúng ta. Nếu khía cạnh hai chiều và tính cách hỗ tương ấy thiếu đi, thì những hành động của chúng ta chưa phải là những hành động đích thực của lòng thương xót.

Thực hành lòng thương xót thiết thực nhất của con người trong thế giới hôm nay là: Thế giới loài người chỉ có thể ngày càng “mang tính người hơn” khi nào chúng ta đưa vào trong mọi quan hệ hỗ tương giữa người với người sự tha thứ theo Tin Mừng. Sự tha thứ cho thấy rằng trong thế giới tình thương mạnh hơn tội lỗi. Hơn nữa, tha thứ là điều kiện trước tiên của sự hòa giải, chẳng những trong các tương quan giữa Thiên Chúa với con người, mà còn trong những tương giao giữa người với người.[12]

Vậy, lòng thương xót cần được thực hiện trong sự công bằng và loại trừ những điều bất hảo và tội lỗi; cần được thực hiện bằng hành động trao ban và đón nhận như chính mình đã đón nhận từ Thiên Chúa; cần được thể hiện sự tha thứ để được tha thứ như Chúa đã tha thứ cho chúng ta.

KẾT LUẬN

Chúng ta hãy sống lại giây phút này bằng sức mạnh tâm linh. Hôm nay, Thiên Chúa cũng cho chúng ta thấy các vết thương vinh quang và Thánh Tâm Ngài, nguồn ánh sáng và chân lý vô tận, tình thương và sự tha thứ … Thánh Tâm Ngài trao ban cho con người mọi thứ: sự cứu chuộc, ơn cứu độ, ơn thánh hóa. Thánh nữ Faustina Kowalska đã nhìn thấy chảy ra từ trái tim Ngài tràn ngập yêu thương, hai luồng ánh sáng minh họa thế giới.

Hai luồng ánh sáng đó, như những gì Chúa Giêsu đã nói với thánh nữ, biểu hiện máu và nước (Nhật Ký, 299). Máu nhắc nhớ sự hy sinh trên đồi Gol-go-tha và mầu nhiệm Thánh Thể; nước, theo thánh sử Gioan, khiến chúng ta suy nghĩ về bí tích Rửa Tội và tặng phẩm của Chúa Thánh Thần (x. Ga 3,5; 4,14).

Qua mầu nhiệm trái tim đầy thương tích, dòng nước bổ dưỡng của Lòng Thương Xót của Chúa tiếp tục chảy tràn trên con người trong thời đại chúng ta. Đây có thể là những người khao khát hạnh phúc chân thật và vĩnh cửu mới tìm thấy bí mật đó.

Hung đút tâm hôn người môn đệ của lòng thương xót Chúa, chúng ta theo chân Thánh Marianna Faustina Kowalska rằng: 

“Con là thư ký của Lòng Thương Xót Cha. Cha đã tuyển dụng con làm nhiệm vụ ấy ở đời này và đời sau” (NK 1605)… “Nhiệm vụ và công tác suốt đời con là tiếp tục làm cho các linh hồn được biết về Lòng Thương Xót lớn lao của Cha dành cho họ và kêu gọi họ tín thác vào Lòng Thương Xót vô hạn của Cha” (NK 1567).

---

[1] Nguồn: http://huangiao.com/index.php/van-kien/duc-giao-hoang/thong-diep/item/1130-thong-diep-dives-in-misericordia-thien-chua-giau-long-thuong-xot-cua-dgh-gioan-phaolo-ii-ngay-30-11-1980#ftn12

[2] Đức Giáo Hoàng, Bê-nê-dic-tô, Regina Caeli Message on Divine Mercy, Chúa nhật 30.03.2008. Nguồn: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/gia-dinh-linh-anh-cua-long-thuong-xot-41734#_ftn3

[3] Trích trong cuốn Nhật Ký (NK) của Thánh nữ Maria Faustina Kowalska, số 1142.  Nguồn: giesu.net/tieu-su-thanh-nu-faustina-kowalska

[4] NK, 1588.

[5] Đức Thánh Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II,  Thông Điệp Dives in Misericordia - Thiên Chúa Giàu Lòng Thương Xót, số 3. 

[6] Lm. Phaolô Vũ Chí Hỷ, S.S.S, “Lòng thương xót của Thiên Chúa được cử hành, tôn thờ và cảm mến trong Thánh Thể. Nguồn: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/long-thuong-xot-cua-thien-chua-duoc-cu-hanh-ton-tho-va-cam-men-trong-thanh-the-40128

[7] Đức Thánh Cha Phan-xi-cô, “Tông sắc về năm Thánh lòng thương xót của Thiên Chúa”, số 13.

[8] Lm. GB. Nguyễn Ngọc Thế, SJ., Lòng thương xót Chúa (10): Chúa Giê-su rao giảng và sống tinh thần lòng thương xót của Chúa Cha. Nguồn: https://dongten.net/long-thuong-xot-chua-10-chua-gie-su-rao-giang-va-song-tinh-than-long-thuong-xot-cua-chua-cha/#_ednref2

[9] Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, Tông thư Misericordiae Vultus - Khuôn mặt xót thương, ngày 11-04-2015, số 10.

[10] Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, sđd,  số 12.

[11] Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et spes, no. 10: AAS 58 (1966), p. 1032. Nguồn: http://huangiao.com/index.php/van-kien/duc-giao-hoang/thong-diep/item/1130-thong-diep-dives-in-misericordia-thien-chua-giau-long-thuong-xot-cua-dgh-gioan-phaolo-ii-ngay-30-11-1980#ftn109

[12] Thánh Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II, Thông điệp Dives in misericordia, số 14. Nguồn: http://huangiao.com/index.php/van-kien/duc-giao-hoang/thong-diep/item/1130-thong-diep-dives-in-misericordia-thien-chua-giau-long-thuong-xot-cua-dgh-gioan-phaolo-ii-ngay-30-11-1980#ftnref109