ĐẠI CHỦNG VIỆN SAO BIỂN NHA TRANG

CỬ HÀNH TUẦN THÁNH VÀ TAM NHẬT THÁNH 2026

Hằng năm, Giáo hội cử hành các mầu nhiệm cao cả nhất của công cuộc cứu thế, bắt đầu bằng Thánh lễ Tiệc Ly vào chiều Thứ Năm Tuần Thánh và kết thúc vào giờ Kinh Chiều Chúa Nhật Phục Sinh. Thời gian này được gọi là “Tam nhật của Khổ nạn - Chết - và Sống Lại” [42], cũng được gọi là “Tam Nhật Vượt Qua”, bởi vì trong suốt thời gian này cử hành Mầu nhiệm Vượt qua: cuộc vượt qua của Chúa Giêsu Kitô ra khỏi thế gian về với Cha của Người. Với việc cử hành mầu nhiệm này qua các dấu chỉ Phụng vụ và các Bí tích, Giáo hội được kết hiệp với Chúa Kitô, Hôn Phu của mình, trong sự thông hiệp sâu xa. (Bộ Phụng tự, Thư luân lưu về việc chuẩn bị và cử hành đại lễ Phục sinh [Paschalis Sollemnitatis­ – PS] số 38).

Trước khi bước vào Phụng vụ Tam Nhật Thánh, vào lúc 10h 30 sáng Thứ Năm Tuần Thánh, cộng đoàn Đại Chủng Viện Sao Biển khởi sự ngắm 15 sự Thương Khó Chúa Giêsu để chiêm ngắm cuộc khổ nạn của Thầy Chí Thánh. Đây là một việc đạo đức lâu đời của Giáo Hội Việt Nam gắn liền với lịch sử truyền giáo và quá trình hội nhập đức tin Kitô giáo vào giữa lòng dân tộc. Việc đạo đức này sẽ được tiếp tục vào sáng Thứ Sáu và Thứ Bảy Tuần Thánh.

THÁNH LỄ TIỆC LY - THỨ NĂM TUẦN THÁNH

Lúc 19 giờ 15, thứ Năm Tuần Thánh, Đại Chủng viện Sao Biển long trọng cử hành Thánh lễ Tiệc Ly, khởi đầu Tam Nhật Thánh 2026. Cùng với Mẹ Hội Thánh, cộng đoàn Đại Chủng viện tưởng nhớ bữa ăn sau cùng của Chúa Giêsu, mà trong đó Ngài tỏ lộ tình yêu đối với các môn đệ, thiết lập bí tích Thánh Thể để trao ban chính Mình Thánh, Máu Thánh và thiết lập chức Linh mục để Hy lễ này được cử hành đến muôn đời.

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay nhấn mạnh đến hy lễ Vượt Qua như sợi chỉ đỏ xuyên suốt để làm nổi bật ý nghĩa của Thánh lễ Tiệc Ly. Bài đọc 1 (Xh 12, 1-8.11-14) nhắc lại chỉ thị của Thiên Chúa cho dân Israel về việc mừng lễ Vượt Qua. Bài đọc 2 (1 Cr 11,23-26), là bản tường thuật cổ xưa về việc Chúa Giêsu thiết lập Bí tích Thánh Thể. Mỗi khi cử hành Thánh lễ là chúng ta loan truyền cái chết mang lại ơn cứu độ của Chúa. Trọng tâm của phụng vụ Lời Chúa là trình thuật Tin Mừng Ga 13, 1-15 nói về bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu với các môn đệ. Trong đó, Người đã cúi xuống rửa chân cho các ông như một mẫu gương khiêm nhường phục vụ.

Giảng trong Thánh lễ, Cha linh hướng Giuse Nguyễn Thường nhắc lại ý nghĩa của những nghi thức hôm nay. Bài chia sẻ xoay những quanh biến cố trong bữa Tiệc Ly: Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ, lập Bí tích Thánh Thể và Bí tích Truyền Chức Thánh. Chúa Giêsu đã làm những điều đó để nêu gương cho các Tông Đồ về tinh thần phục vụ và thực hiện lời Ngài đã hứa “Thầy ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế”. Cha Giuse cũng mời gọi cộng đoàn chú tâm vào nội dung bài Tin Mừng để nhận ra 3 thái độ sống mà người môn đệ cần có: người môn đệ Chúa Giêsu phải là người biết cúi xuống phục vụ như Thầy; người môn đệ phải được nuôi dưỡng bằng Mình Máu Thánh Chúa; người môn đệ phải là người nhận ra sự hiện diện của Chúa trong mọi trạng huống cuộc đời.

Sau bài giảng là Nghi thức rửa chân, nhắc nhớ cử chỉ phục vụ và giới luật mới mà Chúa Giêsu trối trao cho các môn đệ cùng toàn thể Giáo hội của Người.

Sau lời nguyện Hiệp lễ, toàn thể cộng đoàn cùng cung nghinh Thánh Thể về nơi lưu giữ tại bàn thờ phụ.

Trước Thánh Thể, mỗi người thinh lặng suy gẫm những lời tâm sự sau cùng của Chúa Giêsu nói với các môn đệ trước khi vào vườn Cây Dầu: “Thầy là cây nho, anh em là cành”.

Sau đó, các khối lớp thay phiên canh thức trước Thánh Thể và suy niệm đoạn Tin Mừng Ga 15, 1-8 cho đến gần nửa đêm.

Từ đêm nay, cộng đoàn Chủng viện chìm trong bầu khí thinh lặng thánh thiêng để mỗi người cùng với Chúa Giêsu bước vào cuộc Thương Khó bằng tâm tình sâu lắng của chiêm niệm và nguyện cầu.

NGHI THỨC TƯỞNG NIỆM CUỘC THƯƠNG KHÓ 

THỨ SÁU TUẦN THÁNH

Chiều thứ Sáu Tuần Thánh, khi cả Giáo Hội cùng hướng nhìn về Thập giá Đức Kitô như “nguồn mạch ơn cứu độ”, suy niệm cuộc thương khó của Phu Quân mình và tôn thờ thập giá, tưởng niệm mình đã xuất phát từ cạnh sườn Chúa Kitô đang an giấc trên thánh giá, và cầu xin cho cả thế giới được ơn cứu độ (Paschalis Sollemnitatis, số 58)

Mở đầu Nghi thức Tưởng niệm Cuộc Thương Khó của Chúa Kitô, Linh mục chủ sự phủ phục trên Cung Thánh như biểu chứng cho sự nhục nhã của con người trần tục, cũng nhằm khắc họa nỗi đau buồn sầu khổ của Giáo Hội (PS 65)

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay hướng về lễ vật hiến tế tuyệt hảo dâng lên Chúa Cha, đó là chính Đức Giêsu Kitô. Bài đọc I, trích từ bài ca thứ tư của người tôi trung đau khổ trong sách tiên tri Isaia, giúp khắc họa cách rõ nét hình ảnh người tôi tớ đau khổ, là hình ảnh tiên trưng về Đức Giêsu Kitô chịu hiến tế (Is 52,13-53,12). Bài đọc II, trích thư gửi tín hữu Do thái, làm nổi bật hình ảnh cuộc đời Đức Giêsu Kitô như là của lễ hiến tế tuyệt vời nhất dâng lên Chúa Cha (Dt 4, 14-16; 5, 7-9).

Sau bài Thương Khó theo thánh Gioan, Cha giáo Sylvester Nguyễn Huy Hoàng giúp cộng đoàn chiêm ngắm sâu xa hơn mầu nhiệm thập giá trong đời sống Kitô hữu. Khi thế gian cho Thập giá gắn liền với cái chết đau thương, với sự thất bại ê chề, thì cũng chính nơi Thập giá, Con Thiên Chúa đã đổ máu mình để cứu chuộc loài người. Khi chiêm ngắm Thánh giá, Giáo hội không tôn vinh sự chết chóc, nhưng tụng ca tình yêu bất tận của Thiên Chúa từ ngàn đời, và tình yêu đó được cụ thể hóa nơi bài trích thư gửi tín hữu Do Thái, khi Con Thiên Chúa chủ động đón nhận Thập giá vì sự vâng phục trọn vẹn thánh ý Chúa Cha. Cha giáo Sylvester còn quảng diễn thêm về ý nghĩa của bài Thương khó. Hành trình Thương khó dẫn người tín hữu đi trọn hành trình vâng phục trọn vẹn của Con Thiên Chúa vì tình yêu nhân thế. Ngài nhấn mạnh tình yêu này khởi phát đi từ chính hành động tạo dựng và cứu chuộc của Thiên Chúa: Ngày thứ sáu của công trình tạo dựng, Thiên Chúa hoàn tất việc tạo dựng con người; và ngày thứ Sáu Tuần Thánh, Thiên Chúa hoàn tất chương trình cứu chuộc con người. Kế đến, Cha giáo cũng gợi nhắc đến hình ảnh bức màn trướng trong Đền Thờ - hình ảnh xưa trong Cựu Ước vốn ngăn cách con người tội lỗi với Thiên Chúa, thì nay, khi Con Thiên Chúa lấy giá máu châu báu của mình cứu chuộc nhân loại trên Thập giá, bức màn trướng bị xé ra làm đôi. Có thể nói Thánh giá chính là chìa khóa mở ra cánh cửa đưa con người trở lại gặp gỡ với Thiên Chúa. Từ những gợi mở trên, Cha Sylvester cũng nêu lên những thập giá mà mỗi người phải mang vác trong cuộc sống: hiểu lầm, áp lực, lo lắng,…Nhưng như Thánh giá mở ra vinh quang Phục Sinh, Ngài cũng mời gọi mọi người sống tình yêu thánh giá mỗi ngày như là cơn chuyển dạ hầu sinh ra con người mới trong sự Phục Sinh của Chúa Kitô.

Sau bài giảng là phần các lời nguyện chung trọng thể. Đây là một truyền thống phụng vụ lâu đời của Hội Thánh, vốn có từ thời Giáo hội sơ khai và được thực hiện lại trong đời sống phụng vụ sau Công đồng Vatican II. Mười lời nguyện long trọng ấy không chỉ là lời chuyển cầu phổ quát, nhưng còn là sự diễn tả đức tin sâu xa vào hiệu quả cứu độ phổ quát của cuộc Thương khó Đức Kitô. Các lời nguyện được đọc lên cầu nguyện: cho Hội Thánh, cho Đức Thánh Cha, cho hàng giáo sĩ và giáo dân, cho các dự tòng, cho mọi tín hữu được hiệp nhất, cho người Do Thái, cho người ngoài Kitô giáo, cho những người vô thần, cho các nhà lãnh đạo quốc gia, và cho những người đau khổ, như chỉ rõ rằng cái chết tự hiến của Chúa Giêsu trên thập giá không chỉ dành cho một nhóm người, nhưng được trao ban cho toàn thể nhân loại.

Tiếp theo là Nghi thức Suy tôn Thánh giá, là cao điểm phụng vụ Thứ Sáu Tuần Thánh. Qua nghi thức này, Giáo hội long trọng cử hành mầu nhiệm tình yêu cứu độ nơi Thập giá Đức Kitô; tôn kính Thánh giá mời gọi mọi người quy phục Thánh giá Chúa Kitô như là giá chuộc nhân loại. 

“Đây là gỗ Thánh giá, nơi treo Đấng Cứu độ trần gian!” - “Chúng ta hãy đến thờ lạy!”
Trong buổi họp mừng chiều nay, Mẹ Giáo hội không gợi lên các đau khổ nhục nhằn của cuộc Thương Khó, nhưng hơn hết là vinh quang của Thánh giá, vì mỗi lần Giáo hội tưởng niệm Chúa đã chịu chết thì đồng thời cũng tuyên xưng Người đã Phục Sinh. 

Cuối cùng là phần Rước lễ. Tuy không có Thánh lễ trong ngày hôm nay, nhưng chính qua việc rước Mình Thánh Chúa, các tín hữu được kết hợp mật thiết với Đấng đã chịu hiến tế vì phần rỗi nhân loại.

CANH THỨC VƯỢT QUA - THỨ BẢY TUẦN THÁNH

Hôm nay Giáo Hội ở bên cạnh mồ Chúa để suy niệm cuộc Thương Khó của Người; tưởng nhớ việc Chúa được mai táng và xuống ngục tổ tông. Việc Chúa xuống ngục tổ tông tiếp nối việc Người tự hạ khi chịu chết trên thập giá. Người thật sự đã chết và đến với linh hồn các người công chính khác. Đây là khởi điểm của cuộc đi lên, sẽ đưa Chúa Kitô tới vinh quang phục sinh và thăng thiên như lời Thánh Phaolô “Đấng đã xuống cũng chính là Đấng đã lên cao” (Ep 4, 10).  Đồng thời, đêm canh thức Giáo Hội mong chờ Đức Kitô phục sinh như lời Người đã tiên báo.

Theo truyền thống rất lâu đời, đêm nay là “đêm canh thức của Đức Chúa”. Lễ Vượt Qua được cử hành trong đêm nay để tưởng nhớ Đêm Thánh Chúa sống lại từ cõi chết ; và theo thánh Augustinô đêm nay được coi là “mẹ của mọi buổi canh thức phụng vụ” . Trong đêm Vượt Qua này, Giáo hội tiếp tục canh thức để mong đợi Chúa Phục Sinh và cử hành mầu nhiệm Vượt Qua ấy trong các Bí tích Khai tâm Kitô giáo. (x. PS. 77)

Lễ nghi đêm canh thức Vượt Qua bắt đầu với việc làm phép lửa mới, thắp nến Phục Sinh và kiệu nến Phục Sinh. Nến này là biểu tượng của đám mây xưa đã dân đưa dân Israel trên đường về Đất Hứa và đặc biệt tượng trưng cho Đức Kitô là Ánh Sáng thế gian.

Trong đêm cực Thánh này, Mẹ Giáo hội kêu mời con cái mình cất lên bài ca tuyệt diệu “Mừng vui lên” (Exsultet) trong ánh lửa huy hoàng, long trọng công bố chiến thắng oai hùng của Chúa Kitô Phục sinh. Đây là bài Thánh thi cổ xưa và vĩ đại nhất gói trọn ý nghĩa của mầu nhiệm Phục sinh trong nhiệm cục cứu độ.

Tiếp đến là phần Phụng vụ Lời Chúa với 5 bài đọc Cựu ước và 2 bài đọc Tân ước, vốn đã được sử dụng từ lâu trong Giáo hội. Các bài đọc Cựu ước nhắc lại các biến cố quan trọng trong lịch sử cứu độ; những bài đọc này cho thấy công trình kỳ diệu, tình yêu và lòng trung tín của Thiên Chúa. Giáo hội ‘bắt đầu từ ông Môsê và các ngôn sứ’ để diễn giải mầu nhiệm Vượt Qua của Chúa Kitô. Bài đọc thánh thư Tân ước là một huấn dụ căn bản của thánh Phaolô về Bí tích Thánh Tẩy. Sau hết, trình thuật Tin Mừng theo thánh Matthêu công bố biến cố Phục sinh chính là tâm điểm của phần Phụng vụ Lời Chúa.

Trong bài giảng, Cha Giám đốc Gioan Baotixita Ngô Đình Tiến mời gọi cộng đoàn quy hướng về sứ điệp trung tâm của bài Tin Mừng Mt 28, 1-10 : Chúa đã phục sinh. Điều đặc biệt là những người đầu tin đón nhận tin vui này lại là những phụ nữ - nhóm người không có tiếng nói trong xã hội. Họ là những phụ nữ bình thường nhưng nơi các bà lại nổi bật hình ảnh của người môn đệ trung tín và đầy lòng yêu mến Chúa. Thiên Chúa chọn họ để trở nên sứ giả của Tin Mừng Phục Sinh và chính các bà đã làm chứng rằng: Chúa đã sống lại thật. Qua đó, Cha Gioan Baotixita gợi ý cho cộng đoàn một tâm tình sống trong Mùa Phục Sinh này: hãy vượt qua những tảng đá của sợ hãi, nghi ngại, khó khăn để đến gặp Chúa Phục Sinh trong tương quan cá vị với Người. Nhờ đó, mỗi người sẽ được Chúa biến đổi và trở nên chứng nhân cho Đấng Phục Sinh giữa lòng thế giới hôm nay.

Phần thứ ba của Đêm Canh Thức là Phụng vụ Thánh Tẩy. Linh mục chủ tế làm phép nước, kêu gọi cộng đoàn lặp lại lời tuyên xưng đức tin khi nhận phép Rửa và rảy Nước Thánh trên cộng đoàn

Thánh lễ tiếp tục với phần Phụng vụ Thánh Thể. Phụng vụ Thánh Thể là  đỉnh cao của toàn bộ cử hành Đêm Canh Thức vì nó diễn tả cách viên mãn nhất bí tích Vượt Qua. Cử hành Thánh Thể là tưởng niệm Cuộc Khổ Nạn trên Thập Giá của Chúa và là sự hiện diện của Chúa Kitô Phục Sinh, là hoàn thành việc khai tâm Kitô hữu, và là nếm trước Cuộc Sống vĩnh hằng. (x. PS. 90)

Đêm cực thánh hôm nay, cùng với các tín hữu khắp nơi, cộng đoàn Đại Chủng viện Sao Biển cử hành trọng thể canh thức Vượt Qua mừng Con Thiên Chúa sống lại hiển vinh. Sau khi ALLELUIA được xướng lên cách long trọng, tất cả mọi người đều sống trong niềm vui thánh thiêng của mầu nhiệm Phục Sinh. Ước mong niềm vui Phục Sinh mà cộng đoàn cùng họp mừng hôm nay sẽ được lan tỏa cho nhiều người chưa nhận biết Chúa. Ngõ hầu mỗi người sẽ là một môn đệ thừa sai sẵn sàng loan báo Tin Mừng trọng đại này đến khắp nơi và cho mọi người.

CHÚA NHẬT PHỤC SINH – THÁNH LỄ CHÍNH NGÀY

Alleluia - Chúa đã sống lại - Alleluia

Chúa nhật Phục Sinh hôm nay được Phụng vụ cử hành như ngày “thứ nhất trong tuần”, là “dấu chỉ của Phục sinh” và là “khởi điểm cũng như đích điểm của một tuần lễ” (PS 2).

Mở đầu Thánh lễ, Cha Linh hướng Giuse Nguyễn Thường long trọng tuyên bố “Chúa thực đã phục sinh”, nhờ đó, con người được giải thoát khỏi tội lỗi và sự chết. Qua đó, ngài mời gọi mọi người vững vàng tin tưởng vào sự Phục sinh của Chúa, vào ơn cứu chuộc cao cả mà Thiên Chúa dành để cho nhân loại.

Nghi thức sám hối đầu lễ được thay bằng việc rảy Nước Thánh.

Trong bài giảng lễ Phục Sinh, Cha Linh hướng Giuse dẫn cộng đoàn đi lại ý nghĩa của các bài đọc trong Thánh lễ. Trước hết, bài đọc I, trích sánh Công vụ Tông đồ, nêu lên chứng từ sống động của thánh Phêrô vào Đức Kitô Phục Sinh: “chúng tôi đã cùng ăn, cùng uống với Người”. Cha Linh hướng nhắc đến văn hóa Do Thái, vốn một lời chứng được coi là xác thực khi được hai người làm chứng. Từ đó, biến cố Chúa Phục Sinh được các Tông đồ chứng kiến và làm chứng, và các ngài đã chịu mọi gian nan, thử thách hầu làm chứng cho lời chứng của mình, thì chắc chắn Chúa Kitô, Đấng mà các Tông đồ làm chứng, đã sống lại thật và đảm bảo ngang qua lời chứng mạnh mẽ của các Ngài. Kế đến, ngang qua bài đọc II, trích thư thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côlôxê, Cha Linh hướng mời gọi người tín hữu một khi đã được sống lại với Đức Kitô, thì hãy tìm kiếm những sự trên Trời, nơi Đức Kitô ngự trị. Từ kinh nghiệm gặp gỡ Đấng Phục Sinh, thánh Phaolô không những thêm xác tín cho mình, mà còn nhắn nhủ con cái mình nơi giáo đoàn Côlôxê, cũng như ra sức loan báo sự kiện cao cả ấy cho toàn thể dân ngoại.

Nơi bài Tin Mừng theo thánh Gioan, hình ảnh ngôi mộ trống cùng những dải băng vải và chiếc khăn che đầu được xếp đặt gọn gàng không đơn thuần là một chi tiết tường thuật, mà là chứng tích đầu tiên của sự Phục Sinh. Chi tiết này liên hệ trực tiếp đến phản ứng của người môn đệ Chúa yêu khi dừng lại trước mồ. Khác với sự bối rối của Maria Madalena, thánh Gioan ngay lập tức nhận ra một ý nghĩa thiêng liêng: chính sự ngăn nắp của những dải băng vải và chiếc khăn che đầu được cuốn lại riêng biệt trở thành chìa khóa dẫn ông đến niềm tin Chúa đã sống lại như lời Ngài đã loan báo trước đó.

Cuối cùng, Cha Linh hướng mời gọi cộng đoàn noi gương các Tông đồ trong việc sống đức tin cách mạnh mẽ, bắt chước thánh Phaolô khi luôn tìm kiếm những sự thuộc Thượng Giới. Chính nơi đó, Chúa Kitô Phục Sinh hiện diện và chờ đón mỗi một người.

Hôm nay, Con Thiên Chúa đã toàn thắng sự chết, mở cho con người một lối bước hướng về Quê Trời.

Alleluia - Chúa nay thực đã phục sinh – Alleluia

-------------------

Nguồn: Đại Chủng viện Sao Biển