ĐTC Lêô XIV: Chúng ta hãy vượt thắng hận thù và bạo lực

Trong một loạt trích đoạn được đăng vào ngày 14/9/2025, sinh nhật thứ 70 của Đức Thánh Cha Lêô XIV, trước khi cuốn sách “Đức Lêô XIV: Công dân của Thế giới, Nhà truyền giáo của Thế kỷ XXI” được phát hành vào ngày 18/9, Đức Thánh Cha chia sẻ về sứ vụ, nỗ lực của Tòa Thánh cho hòa bình, lời kêu gọi đối thoại, tình trạng suy yếu của chủ nghĩa đa phương và khoảng cách ngày càng lớn giữa giới giàu có và tầng lớp lao động. Về tính hiệp hành, ngài khẳng định đó là “thuốc giải” cho sự phân cực.

Vatican News

Cuốn sách "Đức Lêô XIV: Công dân của Thế giới, Nhà truyền giáo của Thế kỷ XXI" bao gồm nội dung của hai cuộc phỏng vấn Đức Thánh Cha, được nhà báo Elise Ann Allen thực hiện vào tháng 7 tại Vatican và tại Castel Gandolfo.

Giữa Hoa Kỳ và Peru

Những trích đoạn của cuộc phỏng vấn tiết lộ những chi tiết chưa từng được tiết lộ về Đức Giáo Hoàng Robert Francis Prevost, bắt đầu từ mối quan hệ “kép” của ngài với quê hương Hoa Kỳ, và với Peru, miền đất truyền giáo của ngài. Ngài nói: “Tất nhiên, tôi là người Mỹ và tôi cảm thấy mình rất Mỹ, nhưng tôi cũng yêu Peru, dân tộc Peru... Tôi đã dành nửa cuộc đời phục vụ ở Peru, vì vậy góc nhìn về Mỹ Latinh rất quý giá đối với tôi”.

Tôi đang học rất nhiều

Đức Thánh Cha khẳng định ngài còn “một chặng đường dài để học hỏi” khi kế vị Thánh Phêrô. Mặc dù phần “mục vụ” là phần dễ nhất cho đến nay, Đức Thánh Cha nói rằng ngài “ngạc nhiên” khi “được nâng lên hàng lãnh đạo thế giới”. Mọi thứ đều công khai: “Mọi người đều biết về các cuộc trò chuyện qua điện thoại hoặc các cuộc gặp gỡ của tôi với các nguyên thủ quốc gia từ nhiều chính phủ và quốc gia khác nhau trên thế giới”. Ngài cũng giải thích rằng ngài đang học hỏi rất nhiều về vai trò ngoại giao của Tòa Thánh: “Tất cả những điều này đều mới mẻ đối với tôi... Tôi cảm thấy rất phấn khích, nhưng không bị choáng ngợp”.

Nỗ lực của Tòa Thánh vì hòa bình

Trả lời về chiến tranh tại Ucraina, nói về việc bảo vệ hòa bình, trước hết Đức Thánh Cha nhắc lại những lời kêu gọi được đưa ra trong những tháng gần đây, đồng thời lên tiếng khẳng định rằng “giải pháp duy nhất là hòa bình”. Ngài nói: “Sau nhiều năm đổ máu vô ích ở cả hai bên - trong cuộc xung đột cụ thể này, cũng như trong các cuộc xung đột khác - tôi tin rằng bằng cách nào đó, mọi người phải thức tỉnh trước thực tế rằng có một cách khác để giải quyết vấn đề”. Về đề xuất của Vatican trong việc làm trung gian hòa giải các cuộc xung đột, bao gồm cả khả năng tổ chức các cuộc đàm phán giữa Nga và Ucraina, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng “kể từ khi chiến tranh bắt đầu, Tòa Thánh đã nỗ lực rất nhiều để duy trì một lập trường thực sự trung lập”.

Khiến các bên tham chiến nhận ra "đã đủ rồi!"

Theo Đức Thánh Cha, điều cấp thiết hiện nay là “các bên liên quan phải gây đủ áp lực để khiến các bên tham chiến phải nói: ‘Đủ rồi’, chúng ta hãy tìm một cách khác để giải quyết những khác biệt của chúng ta”. Ngài mời gọi: “Chúng ta hãy tiếp tục hy vọng. Tôi có niềm tin lớn lao vào bản chất con người”. Ngài nói rằng “có những kẻ xấu, có những cám dỗ”, nhưng chúng ta phải “khuyến khích mọi người hướng tới những giá trị cao hơn” và nhấn mạnh rằng “chúng ta hãy làm khác đi”.

Sự phân cực, chia rẽ

Do đó, Đức Thánh Cha kêu gọi đối thoại. Ngài cũng lưu ý rằng “Liên Hiệp Quốc nên là nơi giải quyết nhiều vấn đề này”, nhưng đáng tiếc, “ít nhất là tại thời điểm này, Liên Hiệp Quốc đã mất khả năng tập hợp mọi người lại với nhau về các vấn đề đa phương”.

Đối với Đức Thánh Cha, cần phải “nhắc nhở bản thân về khả năng của nhân loại trong việc vượt qua bạo lực và thù hận, những thứ chỉ đang chia rẽ chúng ta thêm sâu sắc”. Ngài nhận định, chúng ta đang sống trong thời đại phân cực và cũng là thời đại mất đi các giá trị như sự sống con người, gia đình và xã hội. Ngài nói: “Nếu chúng ta đánh mất ý thức về những giá trị này, thì còn điều gì quan trọng nữa?”. Ngài cũng chỉ ra “khoảng cách thu nhập ngày càng gia tăng giữa tầng lớp lao động và những người giàu nhất”.

Hiệp hành là mọi người cùng nhau tiến bước

Đức Thánh Cha dành nhiều thời gian để nói về tính hiệp hành, “có nghĩa là mỗi thành viên của Giáo hội đều có tiếng nói và vai trò để đóng góp thông qua cầu nguyện, suy tư... thông qua một tiến trình”. Ngài nhấn mạnh: “Một số người cảm thấy bị đe dọa bởi tất cả những điều này. Đôi khi các giám mục hoặc linh mục có thể cảm thấy rằng hiệp hành sẽ tước đoạt quyền bính của tôi, nhưng đó không phải là hiệp hành.” Hiệp hành là “một cách thức mô tả cách chúng ta có thể đến với nhau, trở thành một cộng đồng và tìm kiếm sự hiệp thông như một Giáo hội, để Giáo hội không chủ yếu tập trung vào hệ thống cấp bậc thể chế, mà là vào ý thức ‘chúng ta cùng nhau’”. Theo ngài, đây là một thái độ có thể “góp phần giáo dục nhiều điều cho thế giới ngày nay”. “Vấn đề không phải là cố gắng biến Giáo hội thành một dạng chính phủ dân chủ”, ngài nói, “bởi vì, nếu chúng ta nhìn vào nhiều quốc gia trên thế giới ngày nay, dân chủ không nhất thiết là giải pháp hoàn hảo cho mọi thứ. Thay vào đó, vấn đề là tôn trọng và thấu hiểu đời sống của Giáo hội đúng với bản chất của Giáo hội và nói rằng: chúng ta phải cùng nhau thực hiện điều này”.

World Cup 2026

Cuộc phỏng vấn cũng đề cập đến World Cup 2026. Được hỏi ngài sẽ cổ vũ cho đội nào, Đức Thánh Cha trả lời: “Có lẽ là Peru, chỉ vì mối liên hệ tình cảm, nếu chúng ta muốn nói thế. Tôi cũng là một fan cuồng của Ý... Mọi người đều biết tôi là fan của White Sox, nhưng với tư cách là Giáo hoàng, tôi là người hâm mộ tất cả các đội”.