Tổng giáo phận Sài Gòn – TP.HCM: Thánh lễ an táng Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc

Thánh lễ an táng Đức Tổng giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc

WHĐ (17.03.2018) – Sau một ngày quàn tại Nhà thờ chính toà, linh cữu của Đức cố Tổng giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc được di quan vào Trung tâm mục vụ Tổng giáo phận vào lúc 21g thứ Sáu 16/03 để cử hành Thánh lễ và tiếp tục canh thức cầu nguyện.

Sáng thứ Bảy 17/03, Thánh lễ an táng cử hành tại Trung tâm mục vụ với sự tham dự của đông đảo tu sĩ nam nữ và giáo dân trong và ngoài giáo phận. Đặc biệt, còn có sự hiện diện của quý vị đại diện chính quyền và đại diện ngoại giao đoàn.

Đúng 8g00, đoàn đồng tế gồm quý Đức cha trong Hội đồng Giám mục và một số quý cha tiến ra lễ đài trong lời nguyện xin tha thiết của Thánh vịnh 118: “Cửa công chính hãy mở cho tôi vào, cho tôi vào tạ ơn Chúa…”

Trước khi bước vào Thánh lễ, Đức Tổng giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, Chủ tịch HĐGMVN thay lời cho quý Đức cha chính thức nói lời chia buồn với gia đình Tổng giáo phận Sài Gòn – Tp.HCM và tất cả quý Đức ch cùng niệm hương truớc linh cữu của Đức Tổng giám mục Phaolô.

Sau đó, cha Phanxicô Xaviê Lê Văn Nhạc, niên trưởng Hội đồng linh mục giáo phận, đọc tiểu sử của Đức Tổng giám mục Phaolô; và cha Phêrô Kiều Công Tùng, chưởng ấn Toà giám mục, đọc các thư chia buồn của Đức giáo hoàng Phanxicô, của Đức hồng y Parolin, của Bộ Truyền giáo.

Ngay sau đó, Thánh lễ do Đức cha Chủ tịch HĐGMVN chủ tế bắt đầu với bài hát ca nhập lễ, tuyên xưng niềm hy vọng hằng sống: “Tôi tin rằng Đấng cứu chuộc tôi hằng sống và ngày tận thế tôi sẽ từ bụi đất sống lại. Và trong thân thể này tôi sẽ được chiêm ngưỡng Đấng cứu chuộc tôi”.

Sau bài Phúc âm (Gioan 17, 20-26), Đức hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn chia sẻ Lời Chúa với cộng đoàn phụng vụ.

Suy niệm đoạn Tin Mừng này ghi lại lời cầu nguyện của Chúa Giêsu, Đức hồng y Phêrô nói đến bối cảnh của lời cầu nguyện: trước khi đi vào cuộc khổ nạn, trước khi đón nhận thập giá và cái chết, Chúa Giêsu đã cầu nguyện với Chúa Cha, cầu nguyện cho các môn đệ của Người và cho tất cả những ai sẽ tin vào Người nhờ lời rao giảng của các tông đồ. Nói cách khác: trước giờ chết Chúa Giêsu quên đi chính mình để chỉ nghĩ đến mỗi người chúng ta; vì thế lời nguyện của Chúa Giêsu cũng được gọi là lời nguyện của Vị thượng tế. Người cầu nguyện không chỉ với tính cách là con, mà còn với tính cách linh mục, như của lễ sắp hiến tế, nên lời cầu nguyện ấy có một giá trị rất đặc biệt. Vì thế chúng ta tin rằng lời cầu nguyện ấy phải được thực hiện. Và có thể nói, đang thực hiện trong giây phút này.

Trong lời cầu nguyện này, Chúa Giêsu tỏ cho thấy niềm tin mãnh liệt của Người. Chẳng những tin vào thế hệ Người đang đào tạo, mà còn tin vào tương lai, vả cả đến khi Người trở lại nữa. Tin rằng Nước Chúa sẽ được đón nhận và lan toả.

Chúa Giêsu tin vào các thế hệ tương lai, dù biết họ có nhiều khuyết điểm, giới hạn, kể cả tội lỗi và sa ngã, như Người đã tin vào các tông đồ và sai đi đến tận cùng thế giới.

Nền tảng của niềm tin ấy là “sự hiệp nhất”. Sự hiệp nhất của Chúa Cha và Chúa Con trong Chúa Thánh Thần. Sự hiệp nhất của Chúa Cha và Chúa Con làm cho các môn đệ hiệp nhất với nhau, và đó là dấu chỉ Người bởi Thiên Chúa Cha mà đến. Bởi thế, hiệp nhất không chỉ là ân ban mà còn là trách nhiệm, vì dựa trên sự hiệp nhất ấy mà lời rao giảng của Giáo hội trở nên đáng tin cậy.

Tiếp theo, Giáo hội đã đón nhận và sống sự loan báo của Chúa Kitô như thế nào? –Giáo hội với tất cả những giới hạn của mình, luôn thể hiện Tin Mừng, lời rao giảng của Chúa và vẫn luôn trung thành với sứ vụ ấy từ 2000 năm nay. Nếu có những lúc rời xa ơn gọi, rời xa con đường của Chúa thì Giáo hội biết cảnh tỉnh. Và Vatican II chính là lời nhắc nhở Giáo hội dừng lại để xét mình và canh tân. 

 

Tới đây, Đức hồng y Phêrô đã trích dẫn và nhấn mạnh tư tưởng của Chân phước Giáo hoàng Phaolô VI trong Thông điệp Ecclesiam Suam; đó là Thông điệp đầu tay của ngài, công bố ngày 6/8/1964, trong bối cảnh của Công đồng Vatican II: “Vào giờ phút này của lịch sử thế giới, sự đối thoại là thái độ mà Hội Thánh cần có khi tiếp xúc với nhân loại… Tin Mừng không quá nuôi ảo tưởng về sự tốt lành của bản tính con người, nhưng cũng không thúc thủ trước sự sa đoạ của bản tính con người… Nhận thức có tội lỗi nhưng không thất vọng … Đời sống Kitô giáo khác biệt với đời sống phàm tục. Hội thánh khác biệt với nhân loại, tuy vậy Hội thánh không chống đối nhân loại nhưng kết hợp với họ. Hội thánh sống trong thế giới nhưng không thuộc về thế gian. Hội thánh có một sứ mạng phải thực hiện, một sứ điệp phải loan truyền. Hội thánh có nhiệm vụ loan báo Tin Mừng, do sự uỷ thác của Chúa Kitô cho các thánh tông đồ. Đó là tiền đề dẫn đến sự đối thoại. Hội thánh cần đối thoại với thế giới. Hội thánh trở thành Lời, trở thành sứ điệp, trở thành đối thoại.” Đức Phaolô VI khẳng định rằng đối thoại là đường lối hoạt động của ngài, một hướng đi mà vị tiền nhiệm – thánh Gioan XXIII – đã mở ra: “Đối thoại là một phương thế để đưa sứ điệp Kitô giáo vào tư tưởng của thời đại. Trước khi kêu gọi thế gian trở lại thì cần phải đến gần và lắng nghe thế gian”.

Đức Tổng giám mục Phaolô được đào tạo ở Rôma, trong chính bầu khí của Vaticanô II nên chịu ảnh hưởng của tư tưởng Vaticanô. Trở về Việt Nam ngài áp dụng tư tưởng ấy trong sứ vụ của mình là giảng dạy, rồi làm Giám đốc Chủng viện. Đức Tổng Phaolô gọi đó là “Đối thoại cứu độ”.

Khi đón nhận ý tưởng của Công đồng, ý tưởng trích ra từ Thông điệp Ecclesiam Suam, Đức Tổng giám mục Phaolô đã cảm nghiệm được rằng đó là chân lý và đã sống niềm xác tín đó cho đến giây phút cuối.

Người ta có thể gán cho Đức TGM Phaolô nhiều tính từ (thơ ngây, cấp tiến, đỏ…) nhưng theo lương tâm, Đức hồng y Phêrô bảo rằng đó là một con người sống lý tưởng của mình, xác tín của mình vì nếu không có đối thoại và đối thoại cứu độ thì không có Thiên Chúa, không có ơn cứu độ. Vì xét cho cùng, đối thoại là nếp sống giữa Chúa Cha và Chúa Con trong Chúa Thánh Thần, đối thoại là mầu nhiệm nhập thể làm người, Thiên Chúa đến với con người, chấp nhận thân phận con người.

Theo từ ngữ đối thoại – colloquium: “loqui” là nói, “co” là cùng; là nói với nhau, có nói, có nghe, có trao đổi để làm sáng tỏ vấn đề. Không được có thái độ loại trừ, kết án, thì mới có thể chia sẻ Tin Mừng, nói về vẻ đẹp của Tin Mừng; Giáo hội phải sống thái độ đối thoại thì người ta mới có thể tin vào Giáo hội.

Cuối cùng, nếu có thể thay lời của Đức Tổng giám mục Phaolô nói với mọi người chỉ một câu, thì theo Đức hồng y Phêrô, ngài sẽ lấy câu nói của Thánh tông đồ Phêrô: “Tôi đã chiến đấu trong cuộc thi đấu cao đẹp, đã chạy hết chặng đường, đã giữ vững niềm tin” (2Tm 4,7).

Sau lời nguyện hiệp lễ, trước linh cữu của Đức Tổng Phaolô, cha Inhaxiô Hồ Văn Xuân thay mặt cộng đoàn Dân Chúa nói lời từ biệt vị cha chung của giáo phận.

Tiếp theo, Đức cha Giám quản Giuse Đỗ Mạnh Hùng, trưởng ban tổ chức tang lễ, bày tỏ lòng biết ơn Đức Thánh Cha Phanxicô, cám ơn giới chức chính quyền và ngoại giao, cám ơn các thành phần Dân Chúa trong và ngoài giáo phận, cùng quý khách và nhiều người đã hiệp thông, giúp đỡ bằng nhiều cách trong tang lễ của Đức Tổng Giám mục Phaolô.

 

Sau khi Đức cha Antôn Vũ Huy Chương, giám mục giáo phận Đà Lạt, cử hành nghi thức phó dâng và từ biệt, linh cữu được di chuyển vào Nhà nguyện Tiểu Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn để Đức Tổng Giám mục Phaolô an nghỉ bên cạnh phần mộ của Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình. Nghi thức tại phần mộ do Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục giáo phận Mỹ Tho, chủ sự.   

WHĐ

Thánh lễ an táng Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc
WGPSG -- “Đối thoại cứu độ, đó là lý tưởng mà Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc (ĐTGM Phaolô) đã chọn và sống trong suốt đời mình”; Đức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn (ĐHY Phêrô) đã phát biểu như thế khi giảng trong Thánh lễ an táng ĐTGM Phaolô được cử hành lúc 8g thứ Bảy 17.3.2018 tại Trung tâm Mục vụ TGP Sài Gòn.

Đức TGM Giuse Nguyễn Chí Linh -Chủ tịch HĐGMVN- đã chủ tế Thánh lễ. Đồng tế với ngài có ĐHY Phêrô, ĐHY GB Phạm Minh Mẫn, 31 Giám mục, cùng khoảng 700 linh mục trong và ngoài TGP Sài Gòn. Gần 10.000 người - gồm  tu sĩ, giáo dân và đại diện chính quyền địa phương- đã hiện diện trong Thánh lễ này.

Trước Thánh lễ, khi tiến lên lễ đài, các vị Giám mục đã đứng chung quanh linh cữu và niệm hương kính ĐTGM Phaolô sau khi ĐTGM chủ tịch HĐGMVN nói lời chia buồn cùng đại gia đình TGP Sài Gòn và linh tông, huyết tộc của ĐTGM Phaolô.

Tiểu sử ĐTGM Phaolô đã được cha Phanxicô Xaviê Lê Văn Nhạc -chủ tịch Hội đồng Linh mục Sài Gòn- đọc ngay sau đó. Nối tiếp, Cha Chưởng ấn Phêrô Kiều Công Tùng công bố ‘Thư chia buồn của ĐTC Phanxicô và Bộ Loan báo Tin Mừng cho các dân tộc’; còn cha Giám đốc ĐCV Giuse Bùi Công Trác thì công bố ‘Thư chia buồn của ĐHY Quốc Vụ Khanh Toà Thánh’.

Khởi sự Thánh lễ, ĐTGM Giuse gửi lời chào và cảm ơn tất cả những người đã đến phúng viếng, chia buồn và hiệp dâng Thánh lễ; đồng thời xin mọi người tiếp tục cầu nguyện cho ĐTGM Phaolô.

Trong bài giảng, ĐHY Phêrô đã nói về sự hiệp nhất trong Chúa Ba Ngôi và trong Giáo Hội, về ‘đối thoại cứu độ’ như một lý tưởng cao cả được ĐTGM Phaolô miệt mài theo đuổi suốt đời khi thi hành sứ vụ đào tạo chủng sinh và hướng dẫn Dân Chúa, để đến cuối đời, ĐTGM Phaolô đã có thể nói như Thánh Tông đồ Phaolô: “Tôi đã chiến đấu trong cuộc chiến cao đẹp, đã chạy đến cùng đường và giữ vững niềm tin”.

Sau lời nguyện hiệp lễ, thay mặt TGP Sài Gòn, Cha Tổng Đại diện Ignatiô đã có lời giã biệt ĐTGM Phaolô, và Đức Giám quản Giuse nói lời tri ân Thiên Chúa cùng những người đã tỏ lòng yêu thương phân ưu với TGP đồng thời cầu nguyện cho vị cha chung kính yêu của TGP.

Sau Thánh lễ, Đức cha Antôn Vũ Huy Chương -Giám mục GP Đà Lạt- đã cử hành nghi thức tiễn biệt ĐTGM Phaolô; và Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm -Giám mục GP Mỹ Tho- cử hành nghi thức hạ huyệt, sau khi linh cữu ĐTGM được di chuyển vào nhà nguyện cổ trong khuôn viên Trung tâm Mục vụ TGP. Thân xác ĐTGM Phaolô đã được yên nghỉ bên cạnh Đức cố TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình và Đức cố Giám mục phụ tá Luy Phạm Văn Nẫm, sau hành trình 74 năm làm con Chúa, 48 năm sống đời linh mục và 19 năm trong sứ vụ Giám mục.

Thánh lễ đã kết thúc lúc 10g30, nhưng một dòng người vẫn tiếp tục tuôn vào ngôi nhà nguyện cổ để kính viếng ngôi mộ mới xuất hiện của vị Giám mục có châm ngôn: “Chúa là niềm vui của con”.

Tiểu sử Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc

11/11/1944: Sinh tại Đà Lạt
1956-1963: Học tại Tiểu chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn
1963-1964: Học tại Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn
1964-1970: Học tại Đại học Truyền giáo Urbaniana, Rôma
17/12/1970: Thụ phong linh mục tại Nhà thờ Chính toà Đà Lạt
1971-1975: Giáo sư Tiểu chủng viện Simon Hoà, Đại chủng viện Minh Hoà, Đại học Đà Lạt
1975-1995: Giám đốc Đại chủng viện Minh Hoà
1996-2008: Giáo sư Thần học Tín lý tại Đại chủng viện Sài Gòn, Hà Nội, Huế
1995-1999: Tổng đại diện Giáo Phận Đà Lạt
26/03/1999: Được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II bổ nhiệm làm Giám mục Chính Toà Giáo Phận Mỹ Tho
20/05/1999: Thụ phong Giám mục tại Nhà Thờ Chính Tòa Đà Lạt, do Đức Tổng Giám Mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn chủ phong; Châm ngôn Giám mục: “Chúa là nguồn vui của con”
27/05/1999: Nhận chức tại Giáo Phận Mỹ Tho
28/09/2013: Được Đức Thánh Cha Phanxicô bổ nhiệm làm Tổng Giám Mục phó Tổng Giáo Phận TP. HCM
2013-2016: Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam
22/03/2014: Tổng Giám Mục Chính Toà Tổng Giáo Phận TP. HCM
07/03/2018: Về nhà Cha lúc 4g15, hưởng thọ 74 tuổi.