Thánh lễ Tạ ơn Hồng ân Năm Thánh Giáo phận Qui Nhơn 26.07.2018

Bài giảng của Đức cha Matthêu Nguyễn Văn Khôi trong Thánh lễ Tạ ơn Hồng ân Năm thánh
Lời đầu lễ

Trọng kính Đức cha Giuse, TGM Huế, Chủ tịch HĐGMVN, ĐHY Phêrô, TGM Hà Nội, Quý Đức cha,
Kính thưa quý cha Tổng Đại diện, quý cha Giám đốc Chủng viện và Bề trên các Hội dòng, quý cha trong và ngoài giáo phận, quý tu sĩ Bề trên các Hội dòng, quý tu sĩ nam nữ, chủng sinh, quý ân nhân, quý ông bà anh chị em giáo dân trong và ngoài giáo phận,
Hôm nay chúng ta họp nhau cử hành thánh lễ Tạ ơn Hồng ân Năm thánh giáo phận Qui Nhơn, kỷ niệm đúng 400 năm Tin Mừng được rao giảng lần đầu tiên tại Nước Mặn, thuộc giáo phận Qui Nhơn ngày nay, vào tháng 07 năm 1618. Từ đó, "Lời Chúa đã lan rộng khắp nơi hình thành các giáo phận của cả miền nam đất Việt", như lời kinh được đọc trong suốt Năm thánh.
Với thánh lễ hôm nay, Năm thánh đạt đến đỉnh cao của tâm tình tạ ơn Thiên Chúa và tri ân các bậc tiền nhân, đồng thời cũng là khung cửa mở ra một hành trình mới cho mọi thành phần dân Chúa hân hoan lên đường, đem Tin Mừng đến khắp mọi nơi trong giáo phận, với gói hành trang ơn Chúa được tích lũy dồi dào trong suốt Năm thánh. Vì thế, cùng với tâm tình tạ ơn, trong thánh lễ này chúng ta cũng cầu xin Thiên Chúa tiếp tục ban muôn ơn lành xuống trên cánh đồng giáo phận, và hướng dẫn, trợ giúp mỗi người chúng ta phủ sóng Tin Mừng trên khắp địa bàn giáo phận, từ hải khẩu cho đến sơn đầu, từ vùng cao cho đến vùng sâu, để cho đâu đâu cũng được ánh sáng Tin Mừng chiếu soi. Sau khi Hy tế Tạ ơn kết thúc và phép lành Toàn xá Năm thánh đã được ban xuống, nghi thức sai đi sẽ được cử hành để đưa tất cả chúng ta lên đường thi hành nhiệm vụ tông đồ.
Giờ đây, để cho thánh lễ chúng ta dâng, tâm tình tạ ơn và lời cầu nguyện của chúng ta đáng được Thiên Chúa đoái thương chấp nhận, mỗi người chúng ta hãy thành tâm sám hối những lỗi lầm thiếu sót của mình.

 

Bài giảng

Hôm nay, ngày cuối cùng của Năm thánh mừng 400 năm loan báo Tin Mừng tại giáo phận Qui Nhơn, chúng ta cùng nhau tham dự Hy tế Tạ ơn đang diễn ra trên lễ đài được thiết kế theo hình dáng chiếc đại phong cầm, với những đường ống lớn nhỏ hướng lên trời cao, như biểu tượng của bản hợp ca tạ ơn, phát xuất từ hàng vạn trái tim đang thổn thức dâng lên Thiên Chúa bài thánh ca Magnificat của Đức Trinh Nữ Maria trong đoạn Tin Mừng hôm nay.

Năm thánh Giáo phận đã long trọng khai mạc ngày 26 tháng 07 năm 2017 tại chủng viện Làng Sông, mở đầu cho một cuộc hành hương vĩ đại của toàn thể cộng đồng dân Chúa giáo phận, để đi lại lộ trình của hạt giống Tin Mừng được tung gieo theo dòng chảy của thời gian 400 năm qua và đã nẩy mầm, đâm rễ, đơm bông, kết trái trên phần đất Đàng Trong, Đông Đàng Trong và Qui Nhơn ngày nay. Hôm nay, cuộc hành hương đạt đến đỉnh cao đúng vào thời điểm kỷ niệm 400 năm bước chân các vị thừa sai Dòng Tên bắt đầu ghi đậm những dấu ấn tại Nước Mặn vào tháng 07 năm 1618 và lập cư sở chính thức đầu tiên tại đây, từ đó hạt giống Tin Mừng tiếp tục được tung gieo trên khắp cánh đồng truyền giáo ngày càng mở rộng.

Trong suốt Năm thánh, lời ca tạ ơn đã vang dội khắp nơi trong giáo phận, tận đáy lòng mỗi người, trong mái ấm gia đình, giữa lòng cộng đoàn giáo họ, giáo xứ và dòng tu, trên qui mô giáo hạt và giáo phận, cùng với sự hiệp thông của các đồng hương và thân hữu ngoài giáo phận. Tất cả đều cùng chung tâm tình tạ ơn Thiên Chúa, vì trong suốt 400 năm qua, Tin Mừng đã được loan báo trên quê hương giáo phận. Nhờ ân sủng và sự trợ giúp của Chúa, những hạt giống Tin Mừng đã đơm bông kết trái, khiến cho từ mảnh đất Đàng Trong đã dần dần hình thành các giáo phận thuộc hai giáo tỉnh Huế và Sài Gòn, với các thế hệ Kitô hữu tiếp nối nhau cho đến ngày nay. Nhờ ánh sáng Tin Mừng, biết bao người đã thoát khỏi cảnh tối tăm lầm lạc, kiếp sống nô lệ tội lỗi, để trở thành những người tự do đích thực, thành con cái của Thiên Chúa và được thừa hưởng gia nghiệp Nước Trời.
Cùng với tâm tình tạ ơn Thiên Chúa, trong suốt Năm thánh mỗi người chúng ta đã có dịp bày tỏ tâm tình tri ân đối với các bậc tiền nhân mà Thiên Chúa đã an bài xếp đặt, để các ngài đóng góp công sức, mồ hôi, nước mắt và cả máu đào, vào việc vun xới, canh tác và tưới gội cánh đồng giáo phận, để lại cho chúng ta một gia sản đức tin thật dồi dào phong phú, những mẫu gương sống đạo anh hùng và sáng chói, có sức sáng soi và hướng dẫn mỗi người chúng ta khi cuộc đời lạc lối vào những hoàn cảnh tối tăm. Trong thánh lễ này, chúng ta hãy mượn lời của vua Salômôn trong bài đọc thứ I để nguyện chúc cho nhau rằng: "Xin Đức Chúa là Thiên Chúa chúng ta ở cùng chúng ta, như Ngài đã ở với tổ tiên chúng ta; xin Ngài đừng để mặc, cũng đừng bỏ rơi chúng ta, nhưng xin hướng lòng chúng ta về với Ngài, để chúng ta bước đi trên mọi nẻo đường của Ngài và tuân giữ các mệnh lệnh, giới răn và luật pháp Ngài đã truyền cho tổ tiên chúng ta" (1V 8,57-58).
Thánh lễ Tạ ơn hôm nay được coi như một sự tổng hợp tất cả những tâm tình tạ ơn của mọi thành phần cộng đồng giáo phận trong suốt Năm thánh để dâng lên Thiên Chúa. Ngoài ra, trong thánh lễ này, chúng ta còn đặc biệt tạ ơn Thiên Chúa vì biết bao ơn lành và hoa trái liêng liêng mà Ngài đã rộng rãi ban xuống cho toàn thể giáo phận nói chung và mỗi người chúng ta nói riêng trong suốt Năm thánh, đặc biệt là ơn Toàn xá. Để lãnh nhận ơn Toàn xá, các tín hữu đã hoán cải đời sống, siêng năng lãnh nhận các bí tích và trở nên sốt sắng hơn. Nhờ việc đọc lại lịch sử giáo phận, các tín hữu đã học được những tấm gương sáng của các bậc tiền nhân, thêm lòng yêu mến giáo phận và ý thức hơn về nhiệm vụ loan báo Tin Mừng.
Cuộc hành hương Năm thánh của giáo phận có thể được ví như một hành trình lên núi thánh để gặp gỡ Thiên Chúa mà đỉnh cao là thánh lễ hôm nay. Giờ đây tâm tình tạ ơn hồng ân Năm thánh là điểm khởi đầu của một hành trình "hạ sơn", để thi hành sứ mệnh Thiên Chúa đã giao như ngôn sứ Êlia ngày xưa từ núi thánh Khôrép trở về quê hương. Thánh lễ Tạ ơn này cũng có thể được coi như giờ phút giao thừa giữa 400 năm cũ sắp qua và tương lai đang mở ra với một chân trời mới, chất chứa những sự kiện mới và cũng đòi hỏi một chương trình hành động mới. 
Chân trời mới của giáo phận được mở ra trước hết với sự kiện Năm thánh giáo phận được gối đầu và nối tiếp bằng Năm thánh tôn vinh các thánh tử đạo tại Việt Nam, kỷ niệm 30 năm ngày Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II tôn phong hiển thánh cho 117 chân phước tử đạo của Giáo Hội Việt Nam (1988-2018), trong số đó giáo phận Qui Nhơn có 3 vị là thánh linh mục Phanxicô Gagelin Kính, thánh trùm cả Anrê Nguyễn Kim Thông và thánh Giám mục Stêphanô Cuénot Thể. Thật là một sự trùng hợp đầy ý nghĩa khi ngày lễ mừng kính trọng thể của cả ba đấng thánh đều nằm trong khung cảnh Năm thánh Tử đạo.
Cũng trong Năm thánh Tử đạo, ngày 12 tháng 11 năm 2018 sắp tới, giáo phận Qui Nhơn sẽ mừng kỷ niệm 100 năm ngày Tòa thánh ban hành sắc chỉ công bố cha Phaolô Châu và 15 vị tử đạo khác của giáo phận được đưa lên hàng Tôi tớ Chúa. Hồ sơ tử đạo của các vị tại Rôma đã đầy đủ và nhân dịp này chúng ta cùng cầu nguyện, để nhờ ơn Chúa, Tòa thánh sớm tôn phong các ngài lên hàng chân phước hay hiển thánh.
Năm sau, vào ngày 09 tháng 09 năm 2019, chúng ta sẽ long trọng mừng kỷ niệm 360 năm ngày thành lập giáo phận Tông tòa Đàng Trong (09.09.1659), tiền thân của giáo phận Qui Nhơn ngày nay. Và xa hơn nữa, vào năm 2025, chúng ta sẽ mừng kỷ niệm 400 năm ngày sinh của chân phước Anrê Phú Yên, một người con của giáo phận đã trở thành người chứng thứ nhất của cả Giáo Hội Việt Nam. Chúng ta cầu nguyện và hy vọng rằng từ đây đến đó, Tòa thánh sẽ tôn phong ngài lên hàng hiển thánh.
Dọc theo những sự kiện đặc biệt ấy, chân trời mới của giáo phận đang mời gọi mỗi người chúng ta sử dụng hồng ân Năm thánh như một gánh hành trang để lên đường tung gieo hạt giống Tin Mừng khắp nơi, đến tận những địa chỉ xa thật là xa, theo gương Đức Mẹ Maria, như thánh Luca đã thuật lại trong đoạn Tin Mừng hôm nay (Lc 1,39-56). Để đáp lại hồng ân được đón nhận Ngôi Lời Thiên Chúa xuống thai trong lòng mình, Đức Maria đã mau mắn lên đường đem tin vui cứu độ đến cho nhà bà chị họ Êlisabét. Mẹ đã tự biến mình thành dụng cụ để qua đó Thiên Chúa tuôn tràn hồng ân của Ngài trên tha nhân, khiến cho hồng ân nối tiếp hồng ân. 
Hơn nữa, nếu được đón nhận Tin Mừng là một hồng ân, thì được sai đi loan báo Tin Mừng cũng là một hồng ân, như lời ngôn sứ Isaia đã nói: "Đẹp thay bước chân người loan báo tin mừng" (Is 52,7). Cũng vậy, trong thư gửi tín hữu Êphêsô ở bài đọc II, thánh Phaolô đã viết: "Trong Đức Kitô Giêsu và nhờ Tin Mừng, các dân ngoại được cùng thừa kế gia nghiệp với người Do Thái, cùng làm thành một thân thể và cùng chia sẻ điều Thiên Chúa hứa. Tôi đã trở nên người phục vụ Tin Mừng đó, nhờ ân sủng đặc biệt Thiên Chúa ban cho tôi, khi Ngài thi thố quyền năng của Ngài. Tôi là kẻ rốt hết trong toàn thể dân thánh, thế mà Thiên Chúa đã ban cho tôi ân sủng này là loan báo cho các dân ngoại Tin Mừng về sự phong phú khôn lường của Đức Kitô và soi sáng cho mọi người được thấy đâu là mầu nhiệm Thiên Chúa đã an bài" (Ep 3,6-9).
Ngày lễ Tạ ơn Hồng ân Năm thánh mà chúng ta đang long trọng cử hành là ngày mở ra một chặng đường mới, ngày mà tất cả chúng ta phải lên đường sau một năm dài đón nhận ơn Chúa và chuẩn bị hành trang, ngày chúng ta được sai đi vào cánh đồng truyền giáo để gieo vãi Tin Mừng theo bước chân của các thế hệ tiền nhân. Xin mượn lời Đức Phanxicô trong tông huấn Hãy vui mừng và hân hoan, số 138-139, để kết luận cho bài chia sẻ hôm nay:
"Ta hãy chạy theo gương của nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân đã dấn thân để rao giảng Tin Mừng và phục vụ cách trung thành, biết bao lần phải liều mất mạng sống và rõ ràng là phải trả giá bằng việc hy sinh sự thoải mái của mình. Chứng từ của họ nhắc ta nhớ rằng Hội Thánh không cần những quan lại và công chức, nhưng cần những nhà truyền giáo hăng say được lòng nhiệt thành nghiền nát để chia sẻ sự sống cho người khác. Các thánh khiến ta ngạc nhiên và lúng túng, bởi vì đời sống của các ngài mời gọi ta ra khỏi tình trạng tầm thường trầm lặng và tê liệt của mình.
"Ta hãy xin Chúa ban cho ơn biết không ngần ngại khi Chúa Thánh Thần đòi hỏi ta tiến lên một bước. Ta hãy xin ơn can đảm tông đồ để chia sẻ Tin Mừng cho người khác và từ bỏ việc cố gắng biến đời sống Kitô hữu của mình thành một viện bảo tàng kỷ niệm. Trong mọi hoàn cảnh, xin Chúa Thánh Thần hãy làm cho ta biết chiêm ngắm lịch sử dưới ánh sáng của Chúa Giêsu Phục Sinh. Có thế, Hội Thánh mới thôi trì trệ để liên lỉ đón nhận những điều đáng kinh ngạc của Chúa".

+ Matthêu Nguyễn Văn Khôi

ĐÊM “VỀ QUÊ THĂM MẸ”
(HOAN CA TẠ ƠN MỪNG MẸ QUI NHƠN 400 NĂM TUỔI)
25/7/2018

          Chiều hôm nay, trong ngày áp lễ “TẠ ƠN – BẾ MẠC NĂM THÁNH GIÁO PHẬN QUI NHƠN MỪNG 400 NĂM LOAN BÁO TIN MỪNG”, “những người con của Mẹ Qui Nhơn” từ khắp nơi xa xôi tụ tập về đất mẹ Qui Nhơn, như một cuộc “VỀ QUÊ THĂM MẸ”.
Tình tự “Về Quê” luôn là một cảm xúc dạt dào sâu lắng đã được viết thành thơ, dệt thành nhạc; trong số đó, chúng ta có thể tìm gặp qua  những hình ảnh và lời ca trong nhạc khúc VỀ QUÊ của nhạc sĩ Phó Đức Phương….
Theo em anh thì về
Theo em anh thì về thăm lại miền quê
Nơi có một triền đê có hàng tre ru khi chiều về.
Ơi quê ta bánh đa bánh đúc
Nơi thảo thơm đồng xanh trái ngọt
Nơi tuổi thơ ta trải qua đẹp như giấc mơ.
Ơi quê ta dầu sương dãi nắng
Phiên chợ nghèo lều tranh mái xiu
Kìa dáng ai như dáng mẹ dáng chị tôi.
Đưa nhau ta thì về
Đưa nhau ta thì về nơi mẹ đưa nôi
Nơi sáo diều chơi vơi
Với dòng sông bên lở bên bồi.
Bao nhiêu năm theo dòng đời đua chen
Phiêu bạt nơi phồn hoa cát bụi
Đôi khi cánh cò xưa lạc vào giấc mơ tôi.
Nước qua cầu thời gian trôi mau
Nơi bền lâu là nơi lắng sâu
Thiếu quê hương ta về ta về đâu ?
Một chiều bưng bát cơm quê... Rưng rưng ta hát giọng quê dãi dề...
          Vâng, chúng ta đang “về quê”, quê mẹ Qui Nhơn, mẹ đang giang rộng vòng tay để đón mọi đứa con về mừng lễ mẹ, mừng thọ mẹ 400 năm tuổi. Chúng ta về không chỉ để tìm lại những “triền đê, những hàng tre, những bánh đa bánh đúc, những phiên chợ nghèo với mái tranh xiu,  những cánh diều chơi vơi hay những dòng sông bên lỡ bên bồi…; nhưng còn để sống lại chính cội nguồn đức tin, để tìm lại chính gia tài thiêng liêng của mẹ với 400 năm máu xương và nước mắt.
          Những ý nghĩa thiêng liêng cao quý và dạt dào thân thương nầy, sẽ được các đơn vị giáo xứ và các Hội Dòng thuyết minh qua các tiết mục hoan ca trong đêm vọng tạ ơn mừng Mẹ Qui Nhơn 400 năm đón nhận Tin Mừng.   Xem video