Ngài đưa ra lời mời gọi này trong bài giảng thánh lễ lúc quá 10 giờ sáng 12-10-2017, tại Đền thờ Đức Bà Cả ở Roma, nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Bộ các Giáo Hội Công Giáo Đông phương và Giáo Hoàng Học Viện Đông Phương gần đó.
Đồng tế với ĐTC có ĐHY Leonardo Sandri, Tổng trưởng Bộ các Giáo Hội Công Giáo Đông phương, Đức TGM Tổng thư ký và Cha Bề trên Tổng quyền dòng Tên cùng với cha Viện trưởng của Học Viện Đông phương. Ngoài ra có 24 HY, 6 Thượng Phụ và TGM Trưởng, 12 GM và 60 LM giáo sư.
Bài giảng của ĐTC
Trong bài giảng, ĐTC nhắc đến sự kiện ĐGH Biển Đức 15 thiết lập 2 cơ quan vừa nói vào năm 1917 giữa lúc thế chiến thứ I đang hoành hành. ”Ngày nay cũng vậy, chúng ta có thể nói đang có một thế chiến khác, thế chiến từng mảnh. Và chúng ta thấy bao nhiêu anh chị em Kitô chúng ta thuộc các Giáo Hội Đông phương đang bị bách hại thê thảm và các tín hữu sống thuộc các Giáo Hội này ở hải ngoại ngày càng lo âu. Từ đó nảy sinh bao nhiêu câu hỏi ”tại sao như vậy” giống như bài đọc thứ I hôm nay trích từ sách ngôn sứ Malakia (3,13-20a). Nhiều người than thách Chúa khi thấy những kẻ ác được thành công, thịnh vượng, mà không bị trừng phạt, từ đó người ta đặt câu hỏi: phụng tự Thiên Chúa có ích gì đâu?”
Cũng sách ngôn sứ Malakia xác quyết: Thiên Chúa không quên con cái Ngài, Ngài nhớ đến những kẻ công chính và những người đau khổ, dù bị áp bức họ vẫn không ngừng tín thác nơi Chúa.
ĐTC nói: Bài Tin Mừng hôm nay dạy chúng ta rằng có một cách đánh động ký ức của Thiên Chúa, đó là kinh nguyện của chúng ta. Khi cầu nguyện cần có lòng can đảm của đức tin, tín thác rằng Chúa lắng nghe chúng ta, can đảm gõ cửa. Chúa nói với chúng ta rằng ”Ai xin thì sẽ được, ai tìm thì sẽ thấy và ai gõ thì sẽ mở cửa cho” (Lc 11,10).
Và ĐTC kết luận rằng ”chúng ta hãy học cách gõ cửa tâm hồn của Thiên Chúa, hãy học cách làm như thế một cách can đảm. Ước gì kinh nguyện can đảm này cũng soi sáng và nuôi dưỡng việc phục vụ của anh chị em trong Giáo Hội”
Thăm Giáo Hoàng Học Viện Đông Phương
Trước khi dâng thánh lễ tại Đền Thờ Đức Bà Cả, ĐTC đã viếng thăm Giáo Hoàng Học Viện Đông phương từ lúc 9 giờ sáng, nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập.
Học viện này được ĐGH Biển Đức 15 thành lập năm 1917, cùng năm với Bộ các Giáo Hội Công Giáo Đông phương. Năm 1922, Đức Piô 11 ủy thác cho dòng Tên việc điều khiển và giảng dạy tại đây. Cơ sở giáo dục này là một trung tâm nghiên cứu và giảng dạy cao đẳng, nhắm mục đích phổ biến Kitô giáo Đông phương. Mỗi năm có từ 350 đến 400 sinh viên, thường là các LM và tu sĩ, thuộc hai phân khoa là các khoa học Giáo Hội Đông phương và phân khoa giáo luật đông phương. 15% các sinh viên là tín hữu Chính thống giáo.
Từ khi thành lập đến nay, có 200 giáo sư, trong đó 50% thuộc dòng Tên, đã giảng dạy tại Học viện này, và 6500 người tốt nghiệp. Trong số các cựu sinh viên có Đức Thượng Phụ Bartolomaios I, Giáo Chủ Chính Thống Constantinople, đứng đầu chính thống giáo.
Đến nơi, ĐTC đã được các vị lãnh đạo của Bộ các Giáo Hội Công Giáo Đông Phương, các Hồng Y và Thượng Phụ, TGM Trưởng chào đón và trao đổi. Sau đó tại khuôn viên Học Viện, ĐTC đã làm phép một cây trắc bá trước sự hiện diện của đông đảo các sinh viên. Sau đó tại Đại thính đường của Học Viện, ĐTC chào thăm các ân nhân và gặp gỡ Cộng đồng các Cha dòng Tên phục vụ tại đây.
Sứ điệp của ĐTC
Trong dịp này, ĐTC đã trao cho ĐHY Sandri, Tổng trưởng Bộ các Giáo Hội Công Giáo Đông phương, và cũng là Chưởng Ấn Giáo Hoàng Học Viên Đông phương, một sứ điệp, trong đó sau khi nhắc lại quá trình khai sinh và phát triển của Học Viện này trong một thế kỷ qua, ĐTC mời gọi các giáo sư tại đây dành ưu tiên cho việc nghiên cứu khoa học, theo gương các vị tiền nhiệm, đã nổi bật trong việc soạn và ấn hành các tác phẩm với những đóng góp quan trọng về phụng vụ, linh đạo, khảo cổ và giáo luật..
ĐTC cũng mời gọi Học viện Đông Phương giúp toàn thể Cộng đoàn Giáo Hội khả năng lắng nghe cuộc sống và suy tư thần học, để nâng đỡ cuộc sống và hành trình của họ. Học viện có nhiệm vụ giúp các anh chị em chúng ta củng cố đức tin trước những thách đố lớn lao họ phải đương đầu. Học viện được kêu gọi trở thành nơi thuận tiện cho việc huấn luyện những người nam nữ, các chủng sinh, LM và giáo dân, để họ có thể nói lên lý do niềm hy vọng đang linh hoạt và nâng đỡ họ” (1 Pr 3,15), và có khả năng cộng tác vào sứ mạng hòa giải của Chúa Kitô. (Xc 2 Cr 5,18).
Nhắc đến tình trạng nhiều sinh viên tại các Học viện Đông phương ở Roma theo học tại các Đại học và Phân khoa trong đó họ không luôn luôn nhận được một nền huấn luyện hoàn toàn phù hợp với các truyền thống của họ, ĐTC mời gọi Học Viện Đông Phương hãy suy tư xem có thể làm gì để bổ túc những thiếu sót đó.
Sau cùng, ĐTC mời gọi dòng Tên, ngoài sứ vụ đang thi hành tại Đại Học Gregoriana và Học Viện Kinh Thánh, cần làm sao bảo đảm cho Giáo Hoàng Học Viện Đông phương một con số ổn định các nhà đào tạo Dòng Tên để hỗ trợ hoạt động của Học Viện này. Theo sư phạm của thánh Ignatio, và sử dụng sự phân định cộng đoàn phong phú, các phần tử của cộng đoàn, - nhà dòng cũng như Học Viện -, biết tìm ra những hình thức thích hợp nhất để huấn luyện các sinh viên mà các Giáo Hội ủy thác cho dòng chăm sóc, biết nghiên cứu nghiêm túc và đáp dứng các nhu cầu mục vụ của Giáo Hội liên hệ.
Sau cuộc gặp gỡ ĐTC đã đến Đền thờ Đức Bà Cả gần đó để cử hành thánh lễ (Rei 12-10-2017)
G. Trần Đức Anh OP