“Hai ông đã nhận ra người lúc bẻ bánh”

“HAI ÔNG ĐÃ NHẬN RA NGƯỜI LÚC BẺ BÁNH”

Fr. Boniface Ramsey
Chúa nhật III Phục Sinh – ngày 19 tháng 4 năm 2026

Cv 2,14.22–33; Tv 16,1–2.5.7–8.9–10.11; 1Pr 1,17–21; Lc 24,13–35
 

Có câu chuyện nào trong Tin mừng đánh động cho bằng câu chuyện mà chúng ta vừa nghe từ bài Tin mừng theo thánh Luca, kể về cuộc hiện ra bất ngờ của Chúa Giêsu với hai môn đệ vào chính Chúa nhật Phục sinh — ngay ngày sống lại — khi họ đang đang trên đường từ Giêrusalem về làng Emmaus? Chúa Giêsu như thể bất ngờ xuất hiện, cùng đi và trò chuyện với hai môn đệ, trong khi họ chẳng hề hay biết Người là ai. Khi cả ba đã đến nơi và đang dùng bữa tối, Chúa Giêsu cầm lấy bánh, đọc lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho họ. Lập tức, hai môn đệ nhận ra Người, nhưng Người liền biến mất. Họ nói với nhau: “Phải chăng lòng chúng ta đã chẳng sốt sắng lên trong ta, khi Người đi đường đàm đạo và giải thích Kinh thánh cho chúng ta đó ư?” Rồi họ vội vã trở lại Giêrusalem, thuật lại những gì đã trải qua, và các môn đệ ở đó xác nhận rằng Chúa Giêsu đã sống lại thật.

Trọng tâm câu chuyện là sự đơn sơ, hay liệu ta có thể gọi đó là ngây thơ hay khờ khạo, của hai môn đệ? Họ biết rõ về Chúa Giêsu và trên đường đi, họ đã kể cho Vị Khách lạ những chuyện mà có lẽ Người cũng chẳng cần ai phải kể lại. Họ rất muốn tin rằng “Ông Giêsu quê thành Nadarét. Người là một vị tiên tri có quyền lực trong hành động và ngôn ngữ, trước mặt Thiên Chúa và toàn thể dân chúng,” chính là Đấng Cứu Độ mà họ đang trông đợi, nhưng vẫn rơi vào hoang mang tột độ. Họ biết Chúa Giêsu đã bị đóng đinh và đã chết, nhưng họ cũng nghe nói xác Người không còn trong mộ đã an táng Người; họ thậm chí còn nghe tin đồn rằng Người đang sống. Họ phải hiểu tất cả những chuyện này thế nào?

Lúc này, Chúa Giêsu can thiệp, làm chủ câu chuyện và quở trách các ông: “Ôi kẻ khờ dại chậm tin các điều tiên tri đã nói! Chớ thì Ðấng Kitô chẳng phải chịu đau khổ như vậy rồi mới được vinh quang sao?” Và khi ghi lại cuộc gặp gỡ này Thánh Luca, viết tiếp: “Ðoạn Người bắt đầu từ Môsê đến tất cả các tiên tri, giải thích cho hai ông tất cả các lời Kinh thánh chỉ về Người.”

Hãy dừng lại đôi chút để suy tư về những việc Chúa Giêsu đã làm theo trình thuật của Luca. Về phần mình, tôi phải thú nhận rằng, thật khó tin là Chúa Giêsu có thể giải thích mọi điều liên quan đến Người trong Kinh thánh Do Thái – tức Cựu ước (điều mà Luca ám chỉ khi dùng từ “Kinh thánh”), chỉ trong quãng đường đi bộ dài chừng bảy dặm từ Giêrusalem đến Emmaus. Bởi lẽ, nếu đọc bằng con mắt đức tin, Cựu ước từ đầu đến cuối đều chứa đầy những ẩn dụ về Chúa Kitô cùng những lời tiên báo về sự ra đời, sứ vụ, cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Người. Điều này đúng đến mức Thánh Giêrônimô, một trong những đại học giả về Kinh thánh, đã tuyên bố cách đây khoảng 1600 năm rằng, ai không biết Cựu ước là không biết Chúa Kitô.

Dù sao đi nữa, trên suốt đường đi, có lẽ Chúa Giêsu đã ít là lược qua những lời loan báo của từng vị ngôn sứ, từ Isaia, vị ngôn sứ đầu tiên, đến Malakhi, vị cuối cùng, vì mỗi vị đều đã loan báo về Người, đặc biệt là Isaia với lời tiên báo lừng danh nhất trong Cựu ước về việc thụ thai và hạ sinh của Chúa Giêsu: “Này một trinh nữ sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, và tên con trẻ sẽ gọi là Emmanuel.” Chắc chắn, Chúa cũng nói về các Thánh vịnh, mà Người đã thuộc lòng như bao người Do Thái khác. Ngay cả Văn chương Khôn ngoan, những trước tác sau cùng của Cựu ước, cũng được Chúa lưu tâm đến. Có thể Chúa đã chỉ ra rằng mình chính là Tân lang trong sách Diễm ca, và Hiền thê chính là Giáo hội, bao gồm các môn đệ của Người. Chúa có lẽ cũng giải thích cách thức mà các nhân vật vĩ đại trong Cựu Ước - từ Adam, con người đầu tiên, cho đến Nôê, Abraham, Isaac, Giacop, Môsê, Giôsuê, Đavit, Salômôn, Êlia – mỗi người đều là những là hình bóng báo trước về Chúa Kitô theo những cách thức riêng của mình, tuy chưa trọn vẹn. Tuy nhiên, trong quá trình diễn giải này, Chúa Giêsu vẫn chưa cho hai môn đệ thấy rõ chính Người là Đấng mà Kinh thánh đang nói đến; Người cũng không cho họ biết Người là ai cho đến khi Người cầm lấy bánh, đọc lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho họ, rồi biến mất.

Và điều đó đưa chúng ta đến với khoảnh khắc Chúa Giêsu đồng bàn với hai môn đệ tại Emmaus. Người cầm lấy bánh, đọc lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho họ. Hành động này có thể ám chỉ điều gì khác ngoài Bí tích Thánh Thể? Khi thuật lại việc thiết lập Bí tích Thánh Thể trong Bữa Tiệc Ly, Thánh Luca cũng dùng lời lẽ tương tự như khi mô tả bữa tối tại Emmaus: “Người cầm lấy bánh và tạ ơn, Người bẻ ra, trao cho các ông và nói: ‘Đây là Mình Thầy….’” Ngay từ buổi sơ khai của Giáo hội, việc “bẻ bánh” đã trở thành một ẩn dụ cho Bí tích Thánh Thể, và hai môn đệ đã dùng chính ẩn dụ ấy khi thuật lại với các môn đệ khác ở Giêrusalem rằng “hai ông đã nhận ra Người lúc bẻ bánh” – nói cách khác, trong Bí tích Thánh Thể, Chúa Giêsu tỏ mình cho chúng ta, nếu chúng ta mở lòng đón nhận sự hiện diện của Chúa như các môn đệ xưa, những người đã được Người chuẩn bị tâm hồn qua việc giải thích Kinh thánh khi cùng đi trên đường về Emmaus.

Nhân tiện nói về ẩn dụ, có vẻ hơi tầm thường khi nhắc đến ẩn dụ xưa về cuộc đời như một hành trình và áp dụng nó vào câu chuyện này trong Tin mừng Luca. Tuy nhiên, câu chuyện về hai môn đệ trên đường Emmaus rõ ràng là câu chuyện về một hành trình – tuy không dài hay gian khổ, nhưng vẫn là một hành trình, và là ẩn dụ cho chính hành trình của chúng ta, nơi Chúa Kitô vẫn đồng hành với chúng ta mà chúng ta chẳng hề hay biết. Hành trình của chúng ta cũng đầy những hoài nghi và bối rối như hai môn đệ ấy, vì cuộc đời vốn dĩ là thế. Chúng ta là những người tốt, nhưng cũng như họ, chúng ta không thể tự mình đạt tới chân lý của mọi sự, cũng chẳng thể tự mình đạt tới sự trọn hảo hay hạnh phúc, chúng ta cần một ai khác để giúp sức. Khi Chúa Giêsu tự tỏ mình cho chúng ta, dù chỉ trong phút chốc, chúng ta chợt thấy một ánh nhìn thoáng qua về sự thật đó và bị choáng ngợp bởi một cảm giác bất ngờ về sự trọn vẹn, về hạnh phúc đó. Dù cái nhìn thoáng qua và cảm giác ấy không ở lại lâu, nhưng chính Người vẫn ở lại với chúng ta, và đó chính là ý nghĩa của Bí tích Thánh Thể mà Chúa Giêsu đã cử hành cùng các môn đệ tại Emmaus ngay trước khi Người biến mất khỏi mắt họ.

Bài đọc: thanhlinh.net

Nhóm Sao Biển chuyển ngữ từ Hprweb.com