Suy Niệm Tuần XXVII TN - Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê
- Thứ năm - 02/10/2025 18:50
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đức tin là một mối quan hệ. Đó là tin cậy vào Chúa ngày này qua ngày khác. Nó là chất lượng, chứ không phải số lượng. Giống như một hạt giống: nhỏ bé nhưng sống động, có khả năng nảy mầm, có khả năng biến đổi. Dù lớn đến đâu, điều quan trọng là nó chân thật.
Chúa Nhật XXVII TN/C
Đức Tin Không Thể Đo Lường
Đã bao nhiêu lần chúng ta thấy mình đối mặt với những tình huống dường như quá sức chịu đựng. Những khó khăn áp đảo, những vấn đề mà chúng ta không biết cách đối mặt, những vết thương mà chúng ta không biết cách chữa lành.
Đôi khi, nó đủ cho một cuộc xung đột gia đình, một bất công mà người thân yêu phải chịu đựng, một sự thất vọng bất ngờ. Những lúc khác, nó thậm chí còn là những thử thách khó khăn hơn: bệnh tật, thất bại, những hiểu lầm sâu sắc.
Trong những khoảnh khắc đó, chúng ta cảm thấy toàn bộ giới hạn của mình. Chúng ta cảm thấy như mình không có đủ sức mạnh để tiến về phía trước, và theo bản năng, chúng ta tìm kiếm một lối tắt.
Và đây là lúc chúng ta có nguy cơ nghĩ sai về đức tin. Như thể nó là một vật thể chúng ta sở hữu, một loại "vũ khí bí mật" mà chúng ta có thể rút ra khi cần để giải quyết vấn đề.
Chúng ta cảm thấy như muốn nói: "Nếu tôi có nhiều đức tin hơn, tôi có thể đối mặt với tình huống này. Nếu tôi có nhiều đức tin hơn, tôi đã không cảm thấy yếu đuối như vậy. Nếu tôi có nhiều đức tin hơn, tôi đã không sợ hãi."
Chúng ta nghĩ về đức tin như một số lượng, như một thứ gì đó cần được tích lũy và sử dụng khi cần thiết.
Các tông đồ trong Phúc Âm cũng mắc phải sai lầm tương tự. Chúa Giêsu vừa bảo họ rằng họ phải tha thứ không giới hạn, thậm chí bảy lần trong cùng một ngày, nếu người kia ăn năn.
Một nhiệm vụ to lớn, dường như thực sự bất khả thi. Và họ phản ứng bằng một lời cầu xin nghe giống như của chúng ta: "Xin thêm đức tin cho chúng con!" Giống như nói: "Xin ban thêm đức tin cho chúng con, vì chúng con không thể làm như thế này được."
Nhưng Chúa Giêsu đáp lại bằng một hình ảnh đáng ngạc nhiên. Ngài không nói: "Được rồi, Ta sẽ thêm đức tin cho con." Ngài nói: "Nếu các con có đức tin bằng hạt cải, các con có thể bảo cây dâu này: 'Hãy bật rễ lên và trồng xuống biển,' thì nó sẽ vâng lời các con."
Hạt cải nhỏ bé, gần như vô hình. Tuy nhiên, Chúa Giêsu nói, đức tin như vậy là đủ để làm được điều không thể.
Điều này có nghĩa là gì? Đức tin không phải là vấn đề số lượng. Nó không được đo bằng kilôgam hay lít. Nó không phải là thứ bạn tích lũy rồi dùng đến khi cần.
Đức tin là một mối quan hệ. Đó là tin cậy vào Chúa ngày này qua ngày khác. Nó là chất lượng, chứ không phải số lượng. Giống như một hạt giống: nhỏ bé nhưng sống động, có khả năng nảy mầm, có khả năng biến đổi. Dù lớn đến đâu, điều quan trọng là nó chân thật.
Và nếu chúng ta nghĩ về điều đó, điều này thay đổi tất cả. Chúng ta luôn nghĩ mình đang thiếu điều gì đó: thêm đức tin, thêm sức mạnh, thêm kiên nhẫn.
Chúa Giêsu nói với chúng ta: chúng ta không cần thêm gì nữa, điều cần thiết là lòng tin của bạn phải chân thành, trái tim bạn phải rộng mở. Ngay cả một chút cũng đủ, nhưng nó là chân thành. Một tia lửa là đủ, nếu nó thực sự bùng cháy.
Và chính lòng tin này làm cho sự tha thứ trở nên khả thi.
Tha thứ vô giới hạn không phải là vấn đề về tính cách hay thiện chí. Đó là vấn đề đức tin. Nếu tôi tin rằng Chúa đã tha thứ cho tôi, nếu tôi tin rằng tình yêu của Ngài lớn hơn sự oán giận của tôi, thì tôi có thể tha thứ ngay cả những người đã làm tổn thương tôi.
Không phải vì tôi tốt, mà vì Ngài hành động trong tôi.
Tuy nhiên, vẫn có một rủi ro. Khi chúng ta thấy đức tin làm nên những điều vĩ đại, chúng ta có thể cảm thấy mình quan trọng, vượt trội.
Chúng ta có thể nghĩ: "Tôi là người có đức tin, tôi biết cách tha thứ, tôi làm những điều người khác không làm được." Đây chính là lúc Chúa Giê-su thêm vào dụ ngôn về người đầy tớ.
Ngài kể về một người đầy tớ, sau khi cày ruộng hoặc chăn gia súc, trở về nhà. Chủ không mời anh ta ngồi xuống ngay, mà nói: "Hãy dọn bữa ăn và phục vụ ta. Sau đó, ngươi có thể ăn."
Và Chúa Giê-su kết luận: "Vậy, khi các ngươi đã làm xong mọi điều được truyền dạy, hãy nói: 'Chúng tôi là những đầy tớ vô dụng. Chúng tôi chỉ làm điều bổn phận của mình.'"
Những lời này nghe có vẻ khắc nghiệt. Đầy tớ vô dụng ư? Điều đó không có nghĩa là chúng ta vô giá trị trong mắt Chúa. Nó có nghĩa là chúng ta không nên đòi hỏi công trạng, không nên nghĩ rằng Chúa nợ chúng ta lời cảm ơn. Những điều tốt đẹp chúng ta làm, sự tha thứ chúng ta trao tặng, những hành động yêu thương chúng ta trải nghiệm, không phải là công trạng để thể hiện trước mặt Chúa.
Chúng là hệ quả tự nhiên của đức tin. Chúng ta là "những đầy tớ vô dụng" theo nghĩa chúng ta không thể khoe khoang về bất cứ điều gì.
Chúng ta chưa tạo ra được điều gì cho riêng mình. Tất cả đều là một món quà, tất cả là ân sủng. Đức tin không phải là một sức mạnh cá nhân, nó không phải là một đặc quyền khiến chúng ta tốt hơn người khác. Đó là một món quà cần được đón nhận với lòng biết ơn và sống với lòng khiêm nhường.
Và vì vậy, Phúc Âm này nói với chúng ta một cách rất cụ thể. Nó nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống sẽ luôn đặt ra cho chúng ta những hoàn cảnh lớn lao hơn chính mình, những hoàn cảnh mà chúng ta sẽ không biết cách ứng phó.
Chúng ta không nên chờ đợi để có "thêm đức tin" như thể nó là một vật để tích trữ. Chúng ta phải sống đức tin mà chúng ta đã có, dù nhỏ bé, với lòng tin tưởng và chân thành.
Đức tin đó, dù nhỏ bé nhưng chân thật, là đủ để đối mặt với những điều không thể. Chỉ cần tha thứ là đủ, chỉ cần bắt đầu lại là đủ, chỉ cần đứng vững khi mọi thứ dường như sụp đổ là đủ.
Và đồng thời, điều này dạy chúng ta đừng biến thành quả của đức tin thành nguồn kiêu ngạo. Chúng ta hãy khiêm nhường, những người phục vụ làm tròn bổn phận của mình mà không khoe khoang, biết rằng mọi sự đều là ân huệ.
Vậy thì, đây chính là cốt lõi của thông điệp: đức tin không phải là một con đường tắt kỳ diệu, không phải là một số lượng để sở hữu. Đó là một mối quan hệ sống động với Chúa, dù nhỏ bé đến đâu, cũng có thể biến đổi cuộc đời chúng ta.
Đó là sức mạnh cho phép chúng ta tha thứ, yêu thương, và làm lại từ đầu. Và khi chúng ta sống theo cách này, sẽ không còn chỗ cho cảm giác vượt trội.
Chỉ còn chỗ để nói: "Lạy Chúa, tất cả con người con và tất cả những gì con làm đều là ân huệ của Ngài. Con là tôi tớ của Ngài, và thế là đủ cho con."
Chúa Nhật XXVII TN/B
St 2,18-24; Tv 127; Dt 2,9-11; Mc 10,2-16
Chủ đề của Chúa nhật tuần này là vẻ đẹp của hôn nhân, nghĩa là tình yêu phu thê và tính bất khả phân ly giữa người nam và người nữ, một món quà mong manh cần được bảo vệ, như thánh vịnh nói, để làm phát triển của cải thiêng liêng, mà chúng ta có thể gọi là tiếp đón, tha thứ, thông cảm...
Trong bài đọc thứ nhất, chúng ta gặp thấy câu chuyện tạo dựng theo truyền thống Yavít, cho chúng ta biết rằng chúng ta được tạo dựng để sống hiệp thông (con người ở một mình thì không tốt) và cả hai, đàn ông và đàn bà, hoàn thiện lẫn nhau: sự khác biệt giữa đàn ông và đàn bà là sự phong phú. Chiếc xương sườn mà từ đó Thiên Chúa tạo dựng nên người nữ diễn tả mối quan hệ hỗ tương giữa hai người được kêu gọi tạo thành một xác thịt duy nhất: cả hai bình đẳng về phẩm giá, chia sẻ cùng một ơn gọi và là một phần của một kế hoạch cứu độ duy nhất.
Bài đọc thứ hai, trích từ thư gửi tín hữu Do Thái, giải thích cho chúng ta biết ơn cứu độ đạt được thế nào trong Chúa Kitô, linh mục thượng phẩm, Đấng chuyển cầu của chúng ta với Chúa Cha, Đấng tạo thành mọi sự. Nhưng để đạt được ơn cứu độ này, cần phải đi một con đường trải qua đau khổ, đó là con đường dẫn đến sự hoàn thiện và Chúa Giêsu đã bước đi trên con đường đó vì chúng ta và với chúng ta, nhờ đó trở thành người anh em trọn vẹn của chúng ta. Vì thế, cách duy nhất để trung thành là nại đến Chúa Kitô, Đấng đã thực hiện bằng cái chết của Người chương trình trung thành tuyệt đối với Chúa Cha. Sự cam kết trong tình yêu hôn nhân, có thể duy trì theo thời gian bằng cách vững vàng trong đức tin.
Trong Tin Mừng, chúng ta thấy Chúa Giêsu bị những người Biệt Phái chất vấn về vấn đề ly dị. Tất cả chúng ta đều biết rằng sự thất bại của nhiều cuộc hôn nhân gây ra những vết thương sâu sắc và đau đớn. Đoạn Tin Mừng hôm nay trước hết cho chúng ta biết rằng điều này không nằm trong kế hoạch của Thiên Chúa dành cho đôi vợ chồng, như tác giả sách Sáng Thế đã diễn tả. Nhưng câu chuyện của Máccô cũng kể lại phản ứng rất mạnh mẽ của Chúa Giêsu đối với một số người giữ luật, những người nhìn hôn nhân theo quan điểm thuần túy pháp lý. KHÔNG! Chúa Giêsu nói. Hôn nhân không phải là điều bạn giản lược nó thành một hợp đồng được ký kết bởi ý muốn con người, mà con người có thể hủy bỏ. Hôn nhân là một thực tại sâu xa hơn nhiều, trong đó liên hệ đến chính Thiên Chúa. Nó là một cái gì đó lớn hơn nhiều so với một chủ đề tranh luận pháp lý giản đơn. Đó là việc của Thiên Chúa và vì vậy bạn phải tôn trọng nó!
Câu hỏi chính xác được đặt ra cho Chúa Giêsu liên quan đến việc khước từ, một hình thức ly dị rất đặc biệt, trong đó người chồng từ bỏ quyền đối với vợ mình, cho phép vợ lấy một người đàn ông khác. Trong bối cảnh luật Do Thái thời đó không có sự bình đẳng giữa vợ và chồng: phụ nữ là tài sản của đàn ông, giống như những tài sản khác của anh ta, và không có quyền gì đòi hỏi sự chung thủy của người chồng, là người về mặt pháp lý không thể bị buộc tội ngoại tình đối với vợ. Tuy nhiên, ở đây, Chúa Giêsu tuyên bố rõ ràng rằng, người chồng khi ly dị vợ mình, là kẻ ngoại tình, chính vào thời điểm mà vợ mình không còn thuộc về anh ta về mặt pháp lý nữa! Không thể vứt bỏ vì áp lực của ý thức hệ truyền thống, sự kết hợp không thể chia cắt của hai người đã cam kết thực hiện nó trong sự bình đẳng tuyệt đối.
Rõ ràng là tuyên bố về nguyên tắc này không giải quyết được tất cả các vấn đề cụ thể - về pháp lý - nảy sinh từ sự thất bại của đôi vợ chồng. Nhưng hãy đặt tình yêu này trước tình yêu bất diệt của Thiên Chúa, tình yêu mà những người yêu nhau phải là dấu chỉ trên thế giới cho một tình yêu cao cả hơn tội lỗi của chúng ta.
Thật không may, không có bí quyết nào cho tình yêu gắn kết một người nữ và một người nam để thực sự trở thành dấu chỉ này; trong sự nghèo nàn của chúng ta, ta có thể nghĩ đến cuộc đối thoại cần luôn được xây dựng theo thời gian, nhằm trau dồi sự khôn ngoan của trái tim, không lý tưởng hóa mối tương quan và phép mầu của thời gian khởi đầu vốn khó tìm thấy trong cuộc sống thường ngày, không để mình bất ổn lúc xuất hiện con cái. Chắc chắn rằng các mô hình gia đình khác nhau mà chúng ta phải đối mặt trong xã hội hiện tại đã tạo ra những não trạng, đến nỗi người trẻ có thể mất phương hướng trong việc xây dựng một mối quan hệ như một cặp vợ chồng lý tưởng được Chúa Giêsu trình bày.
Đoạn Tin Mừng kết thúc với đoạn những đứa trẻ được đưa đến với Chúa để được chúc phúc và ngài giới thiệu họ như những mẫu mực của sự đơn sơ và tin tưởng, những ‘thầy dạy’ cho mọi người con đường đến với Chúa. Ngay cả trẻ em, cũng như phụ nữ, đại diện cho một hạng người bị gạt ra ngoài lề xã hội thời bấy giờ, đến mức khiến các tông đồ phải bận tâm. Khi chúc lành cho những kẻ bé mọn, Chúa Giêsu bày tỏ sự chào đón của Người đối với những người yếu đuối, bị khinh thường và nghèo khổ.
Để kết thúc một số tài liệu tham khảo trích từ Tông huấn Amor Laetitia của Đức Thánh Cha Phanxicô:
“Tôi tạ ơn Thiên Chúa vì nhiều gia đình, những người không coi mình là hoàn hảo, vẫn sống trong tình yêu thương, nhận ra ơn gọi của mình và tiến về phía trước ngay cả khi họ vấp ngã nhiều lần”. Con đường của cuộc hành trình, bắt đầu từ những suy tư của Thượng Hội đồng, những gì còn lại không phải là một khuôn mẫu về gia đình lý tưởng, mà đúng hơn là một bức tranh khảm đầy thách thức được tạo thành từ nhiều thực tại khác nhau, đầy niềm vui, kịch tính và ước mơ (AL 57)”.
“[...] Mỗi cuộc hôn nhân là một “câu chuyện cứu rỗi”, và điều này giả định rằng chúng ta bắt đầu từ một sự mong manh, nhờ hồng ân của Thiên Chúa và một sự đáp ứng sáng tạo và quảng đại, dần dần nhường chỗ cho một sự vững chắc ngày càng gia tăng và có lẽ là sứ mệnh lớn nhất của một người nam và một người nữ đang yêu là làm cho nhau trở nên nam và nữ hơn. Làm phát triển là giúp người khác hình thành bản sắc riêng của mình (AL 221)”.
Thứ Hai tuần XXVII Tn
Người tiến sĩ luật muốn kéo Đức Giêsu vào những tranh luận thời ấy: ‘Đâu là điều luật quan trọng nhất trong số 613 điều luật’? ‘Ai là người cận thân của tôi?’ Đức Giêsu hướng câu chuyện sang lối khác để làm rõ điều quan trọng trong đời sống của các môn đệ ngài: tình yêu đối với Thiên Chúa và đối với người cận thân, gồm cả người thù địch. Chính người tiến sĩ luật trả lời câu hỏi thứ nhất nhưng anh lại còn hỏi tiếp: ‘Vậy ai là anh em tôi? Theo não trạng bấy giờ, người cận thân không thể là người ngoại đạo, không phải là người Samaria, cũng không phải là bất cứ ai. Đức Giêsu trả lời câu hỏi thứ hai bằng một dụ ngôn. Người Samaria trong dụ ngôn không tranh luận những vấn đề phức tạp của thần học, không hỏi xem ai là người dở sống dở chết, nhưng vội vàng đến cứu giúp người ấy. ‘Hãy đi và làm như vậy’. Nghĩa là: người cận thân của anh là bất cứ ai đang cần sự giúp đỡ của anh, tình thương của anh, lòng thương xót của anh. Đừng hỏi ai là người anh em của tôi, tốt hơn hãy đến gần giúp đỡ người đang bị thất sủng, dù đó là người địch thù của mình.
Người Samaria trở nên gương mẫu cho tôi? Đó là điều phi lý đối với người tiến sĩ luật. Người do thái xem người Samaria là quân bỏ đạo. Họ khinh miệt và loại trừ người Samaria, đối lại người Samaria cũng thế. Đức Giêsu liên kết trong tình yêu gia đình nhân loại đang tản mác và chia rẽ nhau (Ep 2,14).
Tình thương kéo con người lại gần nhau
Hai bài đọc hôm nay nói đến sự cách xa và sự gần gũi với Thiên Chúa. Giona bỏ trốn để khỏi đến Ninivê như Thiên Chúa truyền, nhưng khi ông xa lánh dân Ninivê thì ông cũng xa cách Thiên Chúa. Ngược lại, người Samari đến gần bên kẻ bị bọn cướp đánh đập, chăm sóc và thu xếp mọi việc cho người ấy.
Đây là năng động của Thiên Chúa, Đấng tự hạ để yêu thương chúng ta. Thiên Chúa là người mục tử đi tìm con chiên lạc để mang về lại đàn, là người cha già chạy ra ôm chầm lấy đứa con trai hoang đàng trở về, là người Samari cúi xuống băng bó vết thương cho nạn nhân. Là Đức Giêsu, chết trên thập giá vì chúng ta. Thiên Chúa chúng ta là như thế đó và Ngài không muốn một tôn giáo ‘pháo đài’, xa lánh kẻ khác vì sợ ‘lây nhiễm’, một tôn giáo không đặt lòng mến lên hàng đầu.
Vậy chúng ta hãy nghe Đức Giêsu mời gọi: ‘Anh hãy đi và làm như vậy’. Lúc nào cũng sẵn sàng phục vụ kẻ khác và Thiên Chúa, thật không dễ dàng đâu; nên cần phải cầu nguyện nhiều, để mở lòng ra cho một tình mến nhẫn nại, thương cảm và quảng đại.
Điều ấy giúp ta có một nhận xét khác. Giona, bị ném xuống biển, cá nuốt ông và nôn ông ra trên bờ biển. Trong bụng cá, ông đã tin tưởng cầu nguyện. Phụng vụ dùng những lời nguyện ấy làm Đáp ca: ‘Từ cảnh ngặt nghèo tôi kêu lên Đức Chúa, Người đã thương đáp lời. Lạy Chúa, từ lòng âm phủ, con cầu cứu, Ngài đã nghe tiếng con’. Là một yếu tố rất quan trọng, bởi vì không cầu nguyện, không thể mở lòng ra cho ân sủng, không thể thoát ra khỏi vướng bận của tính ích kỷ, khỏi danh lợi để đến với tình thương. Tình thương đưa ta gần kề bên kẻ khốn khó, như gương Đức Giêsu.
Thứ Ba tuần XXVII Tn
Đức Mẹ Mân Côi
Lý do chọn bài tin mừng của Luca cho ngày lễ Mân Côi: vì chứa đựng những lời đầu tiên của kinh Kính Mừng: ‘Kính chào Bà, đầy ơn phúc, Thiên Chúa ở cùng Bà’. Chúng ta lập đi lập lại những lời đó thật nhiều lần khi chúng ta lần chuỗi mân côi. Là phương thế để ta hiện diện cùng với Mẹ và Chúa Giêsu, vì ‘Chúa ở cùng Mẹ’, ở cùng Mẹ một cách đơn sơ, bằng cách làm sống dậy tất cả những mầu nhiệm cuộc đời của Chúa Giêsu, mầu nhiệm ơn cứu độ của chúng ta.
Đoạn tin mừng về biến cố truyền tin, thoạt đầu hình như chỉ nói với ta về mầu nhiệm Vui, nhưng nếu chúng ta xem kỹ hơn, chúng ta sẽ gặp thấy cả mầu nhiệm Mừng và Thương nữa. Mầu nhiệm Vui với biến cố trung tâm là việc sinh hạ Đức Giêsu: truyền tin cho Mẹ Maria, đề nghị Mẹ làm Mẹ Đấng Cứu Thế: ‘Bà sẽ thụ thai, hạ sinh một con trai và đặt tên là Giêsu’. Mầu nhiệm Mừng: ‘Ngài sẽ nên cao trọng và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao; Thiên Chúa sẽ trao cho Ngài ngôi báu Đavít tổ phụ Ngài, và triều đại Ngài sẽ vô tận’. Phục sinh và lên trời, Đức Giêsu lãnh nhận vương hiệu Vua cứu thế, vinh quang vĩnh cửu trong triều đại của Cha. Vẫn còn thiếu mầu nhiệm Thương. Lời đáp trả của Mẹ Maria, không phải là một tiếng hô vang chiến thắng mà là một lời khiêm cung: ‘Này tôi là tôi tớ Thiên Chúa, xin hãy thành sự nơi tôi điều Ngài truyền’. Làm nổi bật hình ảnh của Người Tôi Tớ của Giavê, được tiên tri Isaia loan báo. Trước khi được vinh thăng, Người Tôi Trung đã bị sỉ nhục, kết án, giết chết vì tội lỗi chúng ta.
Với sự linh hứng của Thánh Thần, Mẹ Maria biết rằng các mầu nhiệm Vui cắm rễ sâu nơi những mầu nhiệm Mừng và mầu nhiệm Thương là con đường phải trải qua để đến vinh quang. Cầu xin Mẹ giúp chúng ta hiểu thấu việc kết hiệp với Đức Kitô, để Ngài có thể thực hiện những việc kỳ diệu nơi cuộc đời mỗi người chúng ta.
+++
Chúa là tâm điểm đời sống
Maria ngồi dưới chân Đức Giêsu mà nghe lời Ngài, còn Matta thì bận rộn chuyện tiếp rước. Nếu ta suy nghĩ một chút, sẽ hiểu rằng khi ta có thời gian để làm công việc của Maria, ta lại thích làm việc của Matta hơn. Và ngược lại khi ta bận rộn với trăm công nghìn việc như Matta, ta lại thích được như Maria. Muốn nói điều này là trong thực tế, chúng ta luôn tìm thỏa mãn tích ích kỷ của mình, và vai trò của Maria, thật ra làm ta thích không phải vì để nghe lời Đức Giêsu, mà để được yên ổn (là một việc khác rồi).
Ai trung thành thật sự với Chúa, lợi dụng mọi lúc mọi dịp để cố gắng nên như Maria, lắng nghe thực sự Lời Chúa, tìm niềm vui khi ở bên Ngài. Như thế, ngay khi ở giữa bao bận rộn, họ vẫn cố gắng sống như Maria. Có những người rất hoạt động, tiếp tục từ việc này sang việc khác, nhưng nội tâm vẫn an bình, bởi vì tâm hồn họ ở bên Chúa. Họ làm tất cả những gì phải làm với tâm hồn thanh thản, bởi vì họ đang phục vụ Chúa và tình yêu đối với Chúa cũng như đối với tha nhân làm cho họ có được sự thanh thản lạ lùng trong tâm hồn.
Cầu xin Chúa giúp ta biết trung thành với lời của Ngài và không tìm chính mình, dù lúc nghỉ ngơi hay khi làm việc, để chúng ta có thể có được sự thanh thản đích thực trong sự kết hiệp với Ngài trong mọi hoạt động, mọi nơi.
+++
Đức Giêsu được cả hai chị em Matta và Maria đón tiếp. Từ đầu, Ngài để cho họ phục vụ Ngài. Nhất là Matta lăng xăng bởi nhiều công việc đến nỗi không còn có thời gian lắng nghe Đức Giêsu, để có một liên hệ trực tiếp với Ngài. Cô còn muốn tách Maria ra khỏi Đức Giêsu nữa. Khi ấy, Đức Giêsu nhẹ nhàng nhắc bảo Matta ‘chỉ có một điều cần’. Đối với con người điều thiết yếu chính là lời của Đức Giêsu, là chỉ mình Ngài. Ngài đến thăm nhà Matta không phải để được cô phục vụ, nhưng để đổ đầy tâm hồn cô lời của Ngài. Trong đoạn tin mừng hôm nay ta khám phá một điều lạ lùng này: ai đón tiếp người khác như vị ân nhân thì trở nên người thụ ân. Mầu nhiệm này được kiểm chứng khi vị khách lại chính là Đức Giêsu. Một câu châm ngôn của dân Ba lan: ‘Vị khách trong nhà bạn là chính Thiên Chúa’.
Hai chị em là biểu trưng của đời sống hoạt động và chiêm niệm. Không thiết yếu phải đối đầu hai hình thức này trong đời sống kitô. Ngày nay, có rất nhiều người điều hợp cả hai lối sống này, làm việc và cầu nguyện, hoạt động và chiêm niệm.
Thứ Tư tuần XXVII Tn
Tình yêu là điều thiết yếu, trung tâm của đời sống kitô, và việc cầu nguyện là hơi thở. Do đó, sau khi nói về giới luật yêu thương, Đức Giêsu nói đến việc cầu nguyện.
Đòi hỏi quan trọng nhất của kinh nguyện của Chúa nằm nơi những lời này: ‘Nước Cha trị đến’. Tạo nên sợi chỉ đỏ xuyên suốt lời giảng của Đức Giêsu và mục đích hành động của Ngài. Ai làm theo thánh ý Thiên Chúa và dấn thân mở rộng nước Thiên Chúa trên thế giới, có thể cầu xin bánh hằng ngày, tượng trưng bánh thánh thể và lương thực mà những người được cứu độ dùng chung với nhau trong nhà Cha. Do đó, mỗi người chúng ta là người mắc nợ và là tội nhân trước mặt Thiên Chúa, hoàn toàn phó thác cho lòng thương xót của Người. Thiên Chúa tha thứ cho ta nhưng Người đòi ta phải trải nghiệm lòng thương xót ấy qua việc tha thứ cho người khác.
Ý thức những nguy cơ xảy ra, ta hãy cầu xin Thiên Chúa hướng dẫn ta vượt qua mọi thử thách và cám dỗ. Khi nước Thiên Chúa đến, mọi khao khát nhân loại của ta sẽ được thỏa mãn, những lời cầu xin của ta sẽ được nhận lời và ta sẽ được giải thoát khỏi mọi nguy hiểm.
Lời kinh của Chúa là tổng hợp toàn bộ tin mừng và tóm gọn, dưới dạng câu hỏi tất cả mạc khải. Đó là lý do trở thành lời kinh chính thức của Hội thánh, mẫu mực và nguồn mạch của mọi kinh nguyện khác
+++
‘Lạy Thầy, xin dạy chúng con cầu nguyện’. Đây là lời các môn đệ yêu cầu Đức Giêsu mà ta đọc thấy trong tin mừng hôm nay. Ta tìm hiểu một chút xem nhu cầu học cầu nguyện cần thiết như thế nào; nhất là với sự trợ giúp của bài đọc thứ nhất.
Thái độ của Giona hoàn toàn trái ngược với lời cầu xin đầu tiên của Kinh Lạy Cha: ‘Lạy Cha xin làm cho danh Cha vinh hiển’. Giona đi ngược lại với lời kêu xin này, ông không muốn danh Thiên Chúa được hiển hiện. Ông biết danh Thiên Chúa. Ông thưa với Thiên Chúa: ‘Thật vậy, con biết rằng Ngài là Thiên Chúa từ bi nhân hậu, chậm giận, giàu tình thương và hối tiếc vì đã giáng họa’. Đó là danh Thiên Chúa mà Giona biết từ mạc khải thánh kinh. Nhưng ông không muốn danh đó được hiển hiện trong cuộc sống của mình: là điều đi ngược lại với thú vui của ông, với ước muốn sống của ông, Ông đã được sai đến Ninivê để tiên báo: ‘Còn bốn mươi ngày nữa Ninivê sẽ bị tiêu diệt’. Và giờ đây ông ngồi chờ cho lời tiên báo đó thành sự thật, để danh tiếng tiên tri của ông được biết đến. Nhưng lòng thương xót của Thiên Chúa không thể thực hiện lời tiên báo ấy. Thiên Chúa đã sai vị ngôn sứ đến để kêu gọi sự sám hối và việc đe dọa như là điều kiện: ‘Nếu không ăn năn sám hối, sẽ bị tiêu diệt’ và giờ đây Thiên Chúa vui lòng khi thấy dân thành Ninivê ăn năn sám hối và có thể làm hiển danh Thiên Chúa: tình yêu, lòng nhân hậu, lòng thương xót của Ngài. Giona giận dữ, không muốn cho danh Chúa được tỏ hiện. Thiên Chúa đã dạy cho ông một bài học để ông hiểu rằng Ngài có lý khi cảm thương dân thành, tha thứ và muốn họ sống chứ không muốn họ phải chết.
Biết bao lần ta cũng đã không muốn cho danh Thiên Chúa được tỏ hiện: một Thiên Chúa khiêm nhu, nhẫn nại, một Thiên Chúa không can thiệp bằng bạo lực nhưng chờ đợi con người trở về, một Thiên Chúa rút điều lành từ điều dữ. Biết bao lần ta than trách Thiên Chúa vì nhiều điều không xảy ra đúng theo ý ta. Ta muốn thành công trong điều ta làm; ta muốn những tiếp xúc dễ dãi và yên lành với tất cả; ta muốn quan điểm của mình vượt trội; ta muốn các tên tội phạm phải bị hành quyết…và Thiên Chúa là đấng làm cho mặt trời mọc lên trên kẻ dữ và người lành. Những phản ứng tức thì của chúng ta trái ngược với lời cầu xin đầu tiên trong kinh Lạy Cha, thay vì nói ‘xin cho danh Cha được hiển trị’ thì ta nói ‘xin cho ý con, ao ước của con, cách nhìn của con được thể hiện’. Và tất cả những ý tưởng, những mong ước và những quan điểm của ta rất khác với Thiên Chúa. Nên ta cần cầu xin Chúa dạy ta cầu nguyện, xin Ngài đặt trong lòng ta ao ước cho danh Thiên Chúa được thể hiện.
Trong phụng vụ thánh thể Chúa dạy dỗ ta. Ngài khởi đầu bằng việc cử hành phụng vụ lời Chúa, nhờ đó ngài soi sáng cho ta, thông ban cho ta cái nhìn của Ngài để thay thế quan điểm của ta. Nhưng không chỉ bằng lời của Ngài nhưng còn bằng cả năng động của sự sống, hy sinh của Ngài để ta học biết cầu nguyện: ‘Lạy Cha, xin cho danh Cha được hiển trị’, là lời cầu nguyện mà ta chỉ có thể hiểu được nếu ta đi vào trong hy tế của Đức Kitô. Làm thế nào để danh Thiên Chúa được hiển trị? Có nghĩa là gì? Ta học biết điều này khi tham dự vào hy tế của Đức Giêsu. ‘Lạy Cha, xin hãy làm vinh danh Cha’. Và từ thập giá của Đức Kitô, từ chiến thắng của Ngài trong cuộc thương khó mà danh của Thiên Chúa thực sự được thể hiện, được tôn vinh, được thánh hóa. Đức Giêsu trong trong Thánh Thể đưa chúng ta vào trong hành vi khổ nạn, như thế ta có thể cầu nguyện kinh Lạy Cha sâu xa hơn từ đầu cho đến hết Thánh Lễ. Xin cho danh Cha được cả sáng, ta đọc điều này sau khi Đức Giêsu tự hiến chính mình cho ta: Này là mình Thầy, bị nộp vì anh em, này là máu Thầy, máu giao ước mới’. Như thế danh Thiên Chúa được vinh hiển.
Thứ Năm tuần XXVII Tn
Ơn huệ Thánh Thần
Đây là tin mừng làm vững dạ an lòng. Các người do thái nói: ‘Phụng thờ Thiên Chúa thật là viễn vông, tuân giữ các lệnh truyền của Đức Chúa và bước đi ủ rũ trước nhan Người, nào ích lợi chi? Giờ đây chúng tôi cho những kẻ kiêu ngạo là có phúc; phải, những kẻ làm điều ác được thịnh đạt, họ thử thách Thiên Chúa mà chẳng hề hấn gì’. Trong Tân Ước chúng ta gặp được câu trả lời. Người hồi giáo gọi Thiên Chúa bằng 99 tên gọi đẹp nhất, nhưng trong số đó chẳng có tên gọi nào là ‘cha’. Họ quan tâm đến sự siêu việt của Thiên Chúa và lời cầu nguyện của họ chỉ là tuân phục; chúng ta thì khác, chúng ta tin vào mạc khải tình phụ tử của Thiên Chúa và lời nguyện của ta không chỉ là vâng phục ý muốn của Ngài mà còn là lòng tín thác hiếu thảo.
Đức Giêsu trong tin mừng hôm nay nêu lên hình ảnh của người cha cho con mình những điều tốt. Ta phải đến với Cha trên trời bằng lòng đơn thành và khẩn khoản của trẻ thơ và chúng ta sẽ nhận được tất cả mọi sự từ bàn tay của Ngài. Câu cuối đáng kinh ngạc, vì Đức Giêsu thình lình kết thúc bằng cách nói đến Thánh Thần, ơn huệ của Thiên Chúa, điều kiện của lời cầu xin…[phương chi Cha trên trời lại không ban Thánh Thần cho những kẻ kêu xin Người sao]?
Như thế lời cầu nguyện của ta hướng về những điều tốt lành vô cùng. Cùng với Thánh Thần chúng ta có tất cả: niềm vui trong hành vi cảm tạ, bình an, một thái độ thanh thản đặc biệt ngay cả lúc đau khổ…Tất cả đều là hoa quả của Thánh Thần, mang lại cho ta hạnh phúc sâu thẳm.
Chúng ta hướng lòng kêu van Đức Giêsu để Ngài nhận từ Cha mà ban phát cho ta ân huệ của Thánh Thần và chúng ta cảm tạ Ngài vì đã mở cho chúng ta một chân trời sáng lạn, vì đã ban cho ta khả năng đến với Thiên Chúa như là một người Cha yêu thương luôn muốn điều tốt nhất cho ta.
Thứ Sáu tuần XXVII Tn
Chúa làm chủ ngôi nhà tâm hồn
Tin mừng hôm nay nói đến cuộc chiến đấu giữa Đức Giêsu và ma quỷ, một cuộc chiến xảy ra trong tâm hồn con người. Chúng ta biết rằng mình đã được giải thoát khỏi tội lỗi và ma quỷ, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, qua bí tích rửa tội và rồi, trong đời sống, qua bí tích giao hòa. Tin mừng hôm nay có một vài câu hơi khó hiểu, chúng ta dừng lại ở đoạn Chúa nói: ‘Khi thần ô uế xuất khỏi một người, thì nó đi rảo qua những nơi khô cháy, tìm chốn nghỉ ngơi. Mà vì tìm không ra, nó nói: ta sẽ trở về nhà ta đã bỏ ra đi…Nó liền kéo thêm bảy thần khác dữ hơn nó..Tình trạng của người ấy lại tệ hơn trước’.
Khi quỷ dữ bị đuổi ra do quyền lực của một ai đó mạnh hơn nó, Đức Giêsu, ‘nhà được quét dọn và trang hoàng’, nhưng vẫn còn đó nguy hiểm vì trống trải. Và điều đó xảy ra, là tên quỷ ấy quay lại và tình trạng sẽ tồi tệ hơn trước. Nhà trống trải ý muốn nói điều gì? Tự nhiên chúng ta thích được giải thoát khỏi sự dữ và nhất là khỏi tội lỗi đè nặng trên lương tâm chúng ta; chúng ta ao ước, bằng lòng và cảm tạ Chúa vì Ngài đã giải thoát chúng ta: khi ấy ngôi nhà tâm hồn chúng ta sạch sẽ và gọn gàng. Nhưng trong đời sống thiêng liêng, có một giai đoạn rất cần thiết nữa, mà thường chúng ta không thích lắm, bởi vì trong ngôi nhà đẹp này chúng ta muốn yên ổn, muốn làm chủ, không muốn ai ra lệnh cho ta cả. Ông chủ là Thiên Chúa, và điều này không làm ta vui lòng. Khi Ngài khuấy động lòng ta, ta thích ở yên một mình trong nhà, và Ngài thì khuấy động chúng ta bằng nhiều cách lắm: bằng hoàn cảnh, người xung quanh, bằng những yêu sách của ngài, trong khi chúng ta không làm điều ngài muốn. Nếu chúng ta muốn làm chủ ngôi nhà mình, chúng ta sẽ đặt mình vào hoàn cảnh nguy hiểm hơn: tính ích kỷ sẽ biểu hiện tồi tệ hơn tội trước đây đã làm hoen ố nhà chúng ta, bởi vì nó làm cho chúng ta sống ngược lại với tinh thần của Thiên Chúa. Nếu người ta sống mà không muốn bị Thiên Chúa cũng như bởi người anh em quấy rầy, làm các công việc theo sở thích của ta, sẽ xảy ra lệch hướng làm cớ cho ma quỷ lợi dụng.
Hôm nay chúng ta hãy canh tân quyết tâm của mình để cho Chúa làm chủ nhà mình, bỏ những ý riêng mình, những sở thích riêng, để đón nhận mọi lúc mọi nơi những ý muốn của Chúa.
Thứ Bảy tuần XXVII Tn
Lắng nghe và tuân giữ lời Chúa
Thiên Chúa luôn chỉ cho ta con đường dẫn đến niềm vui đích thực, sâu lắng và giúp ta phân biệt hạnh phúc đích thực giữa bao hạnh phúc khác. Trong bài tin mừng ta gặp một điều thú vị: Đức Giêsu, xem như có vẻ khước từ trước lời báo tin về sự hiện diện của Mẹ Maria, lại tuyên bố mẹ Ngài là người có phúc. ‘Phúc cho dạ đã cưu mang Thầy và vú đã cho Thầy bú’, một phụ nữ trong đám đông đã lên tiếng như thế. Đức Giêsu đáp lại: ‘Đúng hơn phải nói rằng: phúc thay kẻ lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa’. Ngài không phủ nhận việc làm mẹ Ngài là một niềm vui lớn nhưng bên trong niềm vui ấy, còn có một yếu tố sâu xa hơn. Ta biết rằng Mẹ Maria đã chối từ vai trò làm mẹ, đối với Mẹ không là điều thiết yếu; thiết yếu là làm người nữ tỳ của Chúa, lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa. Hai lần trong cuộc đời của Mẹ, Thiên Chúa đã đòi Mẹ khước từ mẫu tính: trước biến cố truyền tin của sứ thần và trên đồi Calvê, khi Maria, một cách nào đó, lập lại sự khước từ bằng cách chấp nhận lễ hy sinh của Con, chấp nhận không phải là mẹ của một người con còn sống. Đòi hỏi Mẹ như thế nên Thiên Chúa ban cho Mẹ nhiều hơn: liên kết Mẹ với Người, tỏ cho Mẹ biết những dự tính của Người. Và cho Mẹ cộng tác vào chương trình Thiên Chúa, ở mức độ sâu nhất. Nơi mỗi lời mời gọi của Thiên Chúa, có nhiều bình diện khác nhau, nhưng quan trọng nhất vẫn là gắn bó vào cái trung thực và sâu xa nhất. Chúng ta hay bám víu vào bình diện con người. Nếu ngược lại chúng ta gắn bó với bình diện sâu thẳm nhất, chúng ta được an toàn, vì nếu cần phải hy sinh, chúng ta vẫn kết hiệp với Thiên Chúa, cuộc sống của ta ở trong tay Ngài. Ta lấy một ví dụ điển hình. Biết bao người bảo: Thật là hạnh phúc được ở Roma, trung tâm kitô giáo, một thành phố thi vị và được gần Đức Thánh Cha. Đúng là một ân huệ. Tuy nhiên nếu chúng ta chỉ bám vào cái bình diện với những lợi ích bên ngoài ấy, chúng ta đã bỏ quên bình diện chính yếu, là cảm nghiệm rằng tôi ở đấy để phục vụ Thiên Chúa, để vâng phục Ngài. Nếu chúng ta sẵn lòng như thế, bảo đảm chúng ta sẽ không thiếu niềm vui đích thực, cho dù Chúa có đòi chúng ta phải hy sinh hoàn cảnh mang lại niềm vui ấy đi chăng nữa. ‘Phúc cho ai lắng nghe lời Chúa và tuân giữ’ đó là lương thực linh hồn ta, vì đó cũng là lương thực của Đức Giêsu.
Cầu xin cho ta và cho những người thân yêu của ta ơn biết gắn bó với điều thiết yếu, để tự do dâng lên Ngài những hy sinh, tất cả những gì ngài yêu cầu, để ta được lớn lên trong tình yêu.
Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê
Đức Tin Không Thể Đo Lường
Đã bao nhiêu lần chúng ta thấy mình đối mặt với những tình huống dường như quá sức chịu đựng. Những khó khăn áp đảo, những vấn đề mà chúng ta không biết cách đối mặt, những vết thương mà chúng ta không biết cách chữa lành.
Đôi khi, nó đủ cho một cuộc xung đột gia đình, một bất công mà người thân yêu phải chịu đựng, một sự thất vọng bất ngờ. Những lúc khác, nó thậm chí còn là những thử thách khó khăn hơn: bệnh tật, thất bại, những hiểu lầm sâu sắc.
Trong những khoảnh khắc đó, chúng ta cảm thấy toàn bộ giới hạn của mình. Chúng ta cảm thấy như mình không có đủ sức mạnh để tiến về phía trước, và theo bản năng, chúng ta tìm kiếm một lối tắt.
Và đây là lúc chúng ta có nguy cơ nghĩ sai về đức tin. Như thể nó là một vật thể chúng ta sở hữu, một loại "vũ khí bí mật" mà chúng ta có thể rút ra khi cần để giải quyết vấn đề.
Chúng ta cảm thấy như muốn nói: "Nếu tôi có nhiều đức tin hơn, tôi có thể đối mặt với tình huống này. Nếu tôi có nhiều đức tin hơn, tôi đã không cảm thấy yếu đuối như vậy. Nếu tôi có nhiều đức tin hơn, tôi đã không sợ hãi."
Chúng ta nghĩ về đức tin như một số lượng, như một thứ gì đó cần được tích lũy và sử dụng khi cần thiết.
Các tông đồ trong Phúc Âm cũng mắc phải sai lầm tương tự. Chúa Giêsu vừa bảo họ rằng họ phải tha thứ không giới hạn, thậm chí bảy lần trong cùng một ngày, nếu người kia ăn năn.
Một nhiệm vụ to lớn, dường như thực sự bất khả thi. Và họ phản ứng bằng một lời cầu xin nghe giống như của chúng ta: "Xin thêm đức tin cho chúng con!" Giống như nói: "Xin ban thêm đức tin cho chúng con, vì chúng con không thể làm như thế này được."
Nhưng Chúa Giêsu đáp lại bằng một hình ảnh đáng ngạc nhiên. Ngài không nói: "Được rồi, Ta sẽ thêm đức tin cho con." Ngài nói: "Nếu các con có đức tin bằng hạt cải, các con có thể bảo cây dâu này: 'Hãy bật rễ lên và trồng xuống biển,' thì nó sẽ vâng lời các con."
Hạt cải nhỏ bé, gần như vô hình. Tuy nhiên, Chúa Giêsu nói, đức tin như vậy là đủ để làm được điều không thể.
Điều này có nghĩa là gì? Đức tin không phải là vấn đề số lượng. Nó không được đo bằng kilôgam hay lít. Nó không phải là thứ bạn tích lũy rồi dùng đến khi cần.
Đức tin là một mối quan hệ. Đó là tin cậy vào Chúa ngày này qua ngày khác. Nó là chất lượng, chứ không phải số lượng. Giống như một hạt giống: nhỏ bé nhưng sống động, có khả năng nảy mầm, có khả năng biến đổi. Dù lớn đến đâu, điều quan trọng là nó chân thật.
Và nếu chúng ta nghĩ về điều đó, điều này thay đổi tất cả. Chúng ta luôn nghĩ mình đang thiếu điều gì đó: thêm đức tin, thêm sức mạnh, thêm kiên nhẫn.
Chúa Giêsu nói với chúng ta: chúng ta không cần thêm gì nữa, điều cần thiết là lòng tin của bạn phải chân thành, trái tim bạn phải rộng mở. Ngay cả một chút cũng đủ, nhưng nó là chân thành. Một tia lửa là đủ, nếu nó thực sự bùng cháy.
Và chính lòng tin này làm cho sự tha thứ trở nên khả thi.
Tha thứ vô giới hạn không phải là vấn đề về tính cách hay thiện chí. Đó là vấn đề đức tin. Nếu tôi tin rằng Chúa đã tha thứ cho tôi, nếu tôi tin rằng tình yêu của Ngài lớn hơn sự oán giận của tôi, thì tôi có thể tha thứ ngay cả những người đã làm tổn thương tôi.
Không phải vì tôi tốt, mà vì Ngài hành động trong tôi.
Tuy nhiên, vẫn có một rủi ro. Khi chúng ta thấy đức tin làm nên những điều vĩ đại, chúng ta có thể cảm thấy mình quan trọng, vượt trội.
Chúng ta có thể nghĩ: "Tôi là người có đức tin, tôi biết cách tha thứ, tôi làm những điều người khác không làm được." Đây chính là lúc Chúa Giê-su thêm vào dụ ngôn về người đầy tớ.
Ngài kể về một người đầy tớ, sau khi cày ruộng hoặc chăn gia súc, trở về nhà. Chủ không mời anh ta ngồi xuống ngay, mà nói: "Hãy dọn bữa ăn và phục vụ ta. Sau đó, ngươi có thể ăn."
Và Chúa Giê-su kết luận: "Vậy, khi các ngươi đã làm xong mọi điều được truyền dạy, hãy nói: 'Chúng tôi là những đầy tớ vô dụng. Chúng tôi chỉ làm điều bổn phận của mình.'"
Những lời này nghe có vẻ khắc nghiệt. Đầy tớ vô dụng ư? Điều đó không có nghĩa là chúng ta vô giá trị trong mắt Chúa. Nó có nghĩa là chúng ta không nên đòi hỏi công trạng, không nên nghĩ rằng Chúa nợ chúng ta lời cảm ơn. Những điều tốt đẹp chúng ta làm, sự tha thứ chúng ta trao tặng, những hành động yêu thương chúng ta trải nghiệm, không phải là công trạng để thể hiện trước mặt Chúa.
Chúng là hệ quả tự nhiên của đức tin. Chúng ta là "những đầy tớ vô dụng" theo nghĩa chúng ta không thể khoe khoang về bất cứ điều gì.
Chúng ta chưa tạo ra được điều gì cho riêng mình. Tất cả đều là một món quà, tất cả là ân sủng. Đức tin không phải là một sức mạnh cá nhân, nó không phải là một đặc quyền khiến chúng ta tốt hơn người khác. Đó là một món quà cần được đón nhận với lòng biết ơn và sống với lòng khiêm nhường.
Và vì vậy, Phúc Âm này nói với chúng ta một cách rất cụ thể. Nó nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống sẽ luôn đặt ra cho chúng ta những hoàn cảnh lớn lao hơn chính mình, những hoàn cảnh mà chúng ta sẽ không biết cách ứng phó.
Chúng ta không nên chờ đợi để có "thêm đức tin" như thể nó là một vật để tích trữ. Chúng ta phải sống đức tin mà chúng ta đã có, dù nhỏ bé, với lòng tin tưởng và chân thành.
Đức tin đó, dù nhỏ bé nhưng chân thật, là đủ để đối mặt với những điều không thể. Chỉ cần tha thứ là đủ, chỉ cần bắt đầu lại là đủ, chỉ cần đứng vững khi mọi thứ dường như sụp đổ là đủ.
Và đồng thời, điều này dạy chúng ta đừng biến thành quả của đức tin thành nguồn kiêu ngạo. Chúng ta hãy khiêm nhường, những người phục vụ làm tròn bổn phận của mình mà không khoe khoang, biết rằng mọi sự đều là ân huệ.
Vậy thì, đây chính là cốt lõi của thông điệp: đức tin không phải là một con đường tắt kỳ diệu, không phải là một số lượng để sở hữu. Đó là một mối quan hệ sống động với Chúa, dù nhỏ bé đến đâu, cũng có thể biến đổi cuộc đời chúng ta.
Đó là sức mạnh cho phép chúng ta tha thứ, yêu thương, và làm lại từ đầu. Và khi chúng ta sống theo cách này, sẽ không còn chỗ cho cảm giác vượt trội.
Chỉ còn chỗ để nói: "Lạy Chúa, tất cả con người con và tất cả những gì con làm đều là ân huệ của Ngài. Con là tôi tớ của Ngài, và thế là đủ cho con."
Chúa Nhật XXVII TN/B
St 2,18-24; Tv 127; Dt 2,9-11; Mc 10,2-16
Chủ đề của Chúa nhật tuần này là vẻ đẹp của hôn nhân, nghĩa là tình yêu phu thê và tính bất khả phân ly giữa người nam và người nữ, một món quà mong manh cần được bảo vệ, như thánh vịnh nói, để làm phát triển của cải thiêng liêng, mà chúng ta có thể gọi là tiếp đón, tha thứ, thông cảm...
Trong bài đọc thứ nhất, chúng ta gặp thấy câu chuyện tạo dựng theo truyền thống Yavít, cho chúng ta biết rằng chúng ta được tạo dựng để sống hiệp thông (con người ở một mình thì không tốt) và cả hai, đàn ông và đàn bà, hoàn thiện lẫn nhau: sự khác biệt giữa đàn ông và đàn bà là sự phong phú. Chiếc xương sườn mà từ đó Thiên Chúa tạo dựng nên người nữ diễn tả mối quan hệ hỗ tương giữa hai người được kêu gọi tạo thành một xác thịt duy nhất: cả hai bình đẳng về phẩm giá, chia sẻ cùng một ơn gọi và là một phần của một kế hoạch cứu độ duy nhất.
Bài đọc thứ hai, trích từ thư gửi tín hữu Do Thái, giải thích cho chúng ta biết ơn cứu độ đạt được thế nào trong Chúa Kitô, linh mục thượng phẩm, Đấng chuyển cầu của chúng ta với Chúa Cha, Đấng tạo thành mọi sự. Nhưng để đạt được ơn cứu độ này, cần phải đi một con đường trải qua đau khổ, đó là con đường dẫn đến sự hoàn thiện và Chúa Giêsu đã bước đi trên con đường đó vì chúng ta và với chúng ta, nhờ đó trở thành người anh em trọn vẹn của chúng ta. Vì thế, cách duy nhất để trung thành là nại đến Chúa Kitô, Đấng đã thực hiện bằng cái chết của Người chương trình trung thành tuyệt đối với Chúa Cha. Sự cam kết trong tình yêu hôn nhân, có thể duy trì theo thời gian bằng cách vững vàng trong đức tin.
Trong Tin Mừng, chúng ta thấy Chúa Giêsu bị những người Biệt Phái chất vấn về vấn đề ly dị. Tất cả chúng ta đều biết rằng sự thất bại của nhiều cuộc hôn nhân gây ra những vết thương sâu sắc và đau đớn. Đoạn Tin Mừng hôm nay trước hết cho chúng ta biết rằng điều này không nằm trong kế hoạch của Thiên Chúa dành cho đôi vợ chồng, như tác giả sách Sáng Thế đã diễn tả. Nhưng câu chuyện của Máccô cũng kể lại phản ứng rất mạnh mẽ của Chúa Giêsu đối với một số người giữ luật, những người nhìn hôn nhân theo quan điểm thuần túy pháp lý. KHÔNG! Chúa Giêsu nói. Hôn nhân không phải là điều bạn giản lược nó thành một hợp đồng được ký kết bởi ý muốn con người, mà con người có thể hủy bỏ. Hôn nhân là một thực tại sâu xa hơn nhiều, trong đó liên hệ đến chính Thiên Chúa. Nó là một cái gì đó lớn hơn nhiều so với một chủ đề tranh luận pháp lý giản đơn. Đó là việc của Thiên Chúa và vì vậy bạn phải tôn trọng nó!
Câu hỏi chính xác được đặt ra cho Chúa Giêsu liên quan đến việc khước từ, một hình thức ly dị rất đặc biệt, trong đó người chồng từ bỏ quyền đối với vợ mình, cho phép vợ lấy một người đàn ông khác. Trong bối cảnh luật Do Thái thời đó không có sự bình đẳng giữa vợ và chồng: phụ nữ là tài sản của đàn ông, giống như những tài sản khác của anh ta, và không có quyền gì đòi hỏi sự chung thủy của người chồng, là người về mặt pháp lý không thể bị buộc tội ngoại tình đối với vợ. Tuy nhiên, ở đây, Chúa Giêsu tuyên bố rõ ràng rằng, người chồng khi ly dị vợ mình, là kẻ ngoại tình, chính vào thời điểm mà vợ mình không còn thuộc về anh ta về mặt pháp lý nữa! Không thể vứt bỏ vì áp lực của ý thức hệ truyền thống, sự kết hợp không thể chia cắt của hai người đã cam kết thực hiện nó trong sự bình đẳng tuyệt đối.
Rõ ràng là tuyên bố về nguyên tắc này không giải quyết được tất cả các vấn đề cụ thể - về pháp lý - nảy sinh từ sự thất bại của đôi vợ chồng. Nhưng hãy đặt tình yêu này trước tình yêu bất diệt của Thiên Chúa, tình yêu mà những người yêu nhau phải là dấu chỉ trên thế giới cho một tình yêu cao cả hơn tội lỗi của chúng ta.
Thật không may, không có bí quyết nào cho tình yêu gắn kết một người nữ và một người nam để thực sự trở thành dấu chỉ này; trong sự nghèo nàn của chúng ta, ta có thể nghĩ đến cuộc đối thoại cần luôn được xây dựng theo thời gian, nhằm trau dồi sự khôn ngoan của trái tim, không lý tưởng hóa mối tương quan và phép mầu của thời gian khởi đầu vốn khó tìm thấy trong cuộc sống thường ngày, không để mình bất ổn lúc xuất hiện con cái. Chắc chắn rằng các mô hình gia đình khác nhau mà chúng ta phải đối mặt trong xã hội hiện tại đã tạo ra những não trạng, đến nỗi người trẻ có thể mất phương hướng trong việc xây dựng một mối quan hệ như một cặp vợ chồng lý tưởng được Chúa Giêsu trình bày.
Đoạn Tin Mừng kết thúc với đoạn những đứa trẻ được đưa đến với Chúa để được chúc phúc và ngài giới thiệu họ như những mẫu mực của sự đơn sơ và tin tưởng, những ‘thầy dạy’ cho mọi người con đường đến với Chúa. Ngay cả trẻ em, cũng như phụ nữ, đại diện cho một hạng người bị gạt ra ngoài lề xã hội thời bấy giờ, đến mức khiến các tông đồ phải bận tâm. Khi chúc lành cho những kẻ bé mọn, Chúa Giêsu bày tỏ sự chào đón của Người đối với những người yếu đuối, bị khinh thường và nghèo khổ.
Để kết thúc một số tài liệu tham khảo trích từ Tông huấn Amor Laetitia của Đức Thánh Cha Phanxicô:
“Tôi tạ ơn Thiên Chúa vì nhiều gia đình, những người không coi mình là hoàn hảo, vẫn sống trong tình yêu thương, nhận ra ơn gọi của mình và tiến về phía trước ngay cả khi họ vấp ngã nhiều lần”. Con đường của cuộc hành trình, bắt đầu từ những suy tư của Thượng Hội đồng, những gì còn lại không phải là một khuôn mẫu về gia đình lý tưởng, mà đúng hơn là một bức tranh khảm đầy thách thức được tạo thành từ nhiều thực tại khác nhau, đầy niềm vui, kịch tính và ước mơ (AL 57)”.
“[...] Mỗi cuộc hôn nhân là một “câu chuyện cứu rỗi”, và điều này giả định rằng chúng ta bắt đầu từ một sự mong manh, nhờ hồng ân của Thiên Chúa và một sự đáp ứng sáng tạo và quảng đại, dần dần nhường chỗ cho một sự vững chắc ngày càng gia tăng và có lẽ là sứ mệnh lớn nhất của một người nam và một người nữ đang yêu là làm cho nhau trở nên nam và nữ hơn. Làm phát triển là giúp người khác hình thành bản sắc riêng của mình (AL 221)”.
Thứ Hai tuần XXVII Tn
Người tiến sĩ luật muốn kéo Đức Giêsu vào những tranh luận thời ấy: ‘Đâu là điều luật quan trọng nhất trong số 613 điều luật’? ‘Ai là người cận thân của tôi?’ Đức Giêsu hướng câu chuyện sang lối khác để làm rõ điều quan trọng trong đời sống của các môn đệ ngài: tình yêu đối với Thiên Chúa và đối với người cận thân, gồm cả người thù địch. Chính người tiến sĩ luật trả lời câu hỏi thứ nhất nhưng anh lại còn hỏi tiếp: ‘Vậy ai là anh em tôi? Theo não trạng bấy giờ, người cận thân không thể là người ngoại đạo, không phải là người Samaria, cũng không phải là bất cứ ai. Đức Giêsu trả lời câu hỏi thứ hai bằng một dụ ngôn. Người Samaria trong dụ ngôn không tranh luận những vấn đề phức tạp của thần học, không hỏi xem ai là người dở sống dở chết, nhưng vội vàng đến cứu giúp người ấy. ‘Hãy đi và làm như vậy’. Nghĩa là: người cận thân của anh là bất cứ ai đang cần sự giúp đỡ của anh, tình thương của anh, lòng thương xót của anh. Đừng hỏi ai là người anh em của tôi, tốt hơn hãy đến gần giúp đỡ người đang bị thất sủng, dù đó là người địch thù của mình.
Người Samaria trở nên gương mẫu cho tôi? Đó là điều phi lý đối với người tiến sĩ luật. Người do thái xem người Samaria là quân bỏ đạo. Họ khinh miệt và loại trừ người Samaria, đối lại người Samaria cũng thế. Đức Giêsu liên kết trong tình yêu gia đình nhân loại đang tản mác và chia rẽ nhau (Ep 2,14).
Tình thương kéo con người lại gần nhau
Hai bài đọc hôm nay nói đến sự cách xa và sự gần gũi với Thiên Chúa. Giona bỏ trốn để khỏi đến Ninivê như Thiên Chúa truyền, nhưng khi ông xa lánh dân Ninivê thì ông cũng xa cách Thiên Chúa. Ngược lại, người Samari đến gần bên kẻ bị bọn cướp đánh đập, chăm sóc và thu xếp mọi việc cho người ấy.
Đây là năng động của Thiên Chúa, Đấng tự hạ để yêu thương chúng ta. Thiên Chúa là người mục tử đi tìm con chiên lạc để mang về lại đàn, là người cha già chạy ra ôm chầm lấy đứa con trai hoang đàng trở về, là người Samari cúi xuống băng bó vết thương cho nạn nhân. Là Đức Giêsu, chết trên thập giá vì chúng ta. Thiên Chúa chúng ta là như thế đó và Ngài không muốn một tôn giáo ‘pháo đài’, xa lánh kẻ khác vì sợ ‘lây nhiễm’, một tôn giáo không đặt lòng mến lên hàng đầu.
Vậy chúng ta hãy nghe Đức Giêsu mời gọi: ‘Anh hãy đi và làm như vậy’. Lúc nào cũng sẵn sàng phục vụ kẻ khác và Thiên Chúa, thật không dễ dàng đâu; nên cần phải cầu nguyện nhiều, để mở lòng ra cho một tình mến nhẫn nại, thương cảm và quảng đại.
Điều ấy giúp ta có một nhận xét khác. Giona, bị ném xuống biển, cá nuốt ông và nôn ông ra trên bờ biển. Trong bụng cá, ông đã tin tưởng cầu nguyện. Phụng vụ dùng những lời nguyện ấy làm Đáp ca: ‘Từ cảnh ngặt nghèo tôi kêu lên Đức Chúa, Người đã thương đáp lời. Lạy Chúa, từ lòng âm phủ, con cầu cứu, Ngài đã nghe tiếng con’. Là một yếu tố rất quan trọng, bởi vì không cầu nguyện, không thể mở lòng ra cho ân sủng, không thể thoát ra khỏi vướng bận của tính ích kỷ, khỏi danh lợi để đến với tình thương. Tình thương đưa ta gần kề bên kẻ khốn khó, như gương Đức Giêsu.
Thứ Ba tuần XXVII Tn
Đức Mẹ Mân Côi
Lý do chọn bài tin mừng của Luca cho ngày lễ Mân Côi: vì chứa đựng những lời đầu tiên của kinh Kính Mừng: ‘Kính chào Bà, đầy ơn phúc, Thiên Chúa ở cùng Bà’. Chúng ta lập đi lập lại những lời đó thật nhiều lần khi chúng ta lần chuỗi mân côi. Là phương thế để ta hiện diện cùng với Mẹ và Chúa Giêsu, vì ‘Chúa ở cùng Mẹ’, ở cùng Mẹ một cách đơn sơ, bằng cách làm sống dậy tất cả những mầu nhiệm cuộc đời của Chúa Giêsu, mầu nhiệm ơn cứu độ của chúng ta.
Đoạn tin mừng về biến cố truyền tin, thoạt đầu hình như chỉ nói với ta về mầu nhiệm Vui, nhưng nếu chúng ta xem kỹ hơn, chúng ta sẽ gặp thấy cả mầu nhiệm Mừng và Thương nữa. Mầu nhiệm Vui với biến cố trung tâm là việc sinh hạ Đức Giêsu: truyền tin cho Mẹ Maria, đề nghị Mẹ làm Mẹ Đấng Cứu Thế: ‘Bà sẽ thụ thai, hạ sinh một con trai và đặt tên là Giêsu’. Mầu nhiệm Mừng: ‘Ngài sẽ nên cao trọng và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao; Thiên Chúa sẽ trao cho Ngài ngôi báu Đavít tổ phụ Ngài, và triều đại Ngài sẽ vô tận’. Phục sinh và lên trời, Đức Giêsu lãnh nhận vương hiệu Vua cứu thế, vinh quang vĩnh cửu trong triều đại của Cha. Vẫn còn thiếu mầu nhiệm Thương. Lời đáp trả của Mẹ Maria, không phải là một tiếng hô vang chiến thắng mà là một lời khiêm cung: ‘Này tôi là tôi tớ Thiên Chúa, xin hãy thành sự nơi tôi điều Ngài truyền’. Làm nổi bật hình ảnh của Người Tôi Tớ của Giavê, được tiên tri Isaia loan báo. Trước khi được vinh thăng, Người Tôi Trung đã bị sỉ nhục, kết án, giết chết vì tội lỗi chúng ta.
Với sự linh hứng của Thánh Thần, Mẹ Maria biết rằng các mầu nhiệm Vui cắm rễ sâu nơi những mầu nhiệm Mừng và mầu nhiệm Thương là con đường phải trải qua để đến vinh quang. Cầu xin Mẹ giúp chúng ta hiểu thấu việc kết hiệp với Đức Kitô, để Ngài có thể thực hiện những việc kỳ diệu nơi cuộc đời mỗi người chúng ta.
+++
Chúa là tâm điểm đời sống
Maria ngồi dưới chân Đức Giêsu mà nghe lời Ngài, còn Matta thì bận rộn chuyện tiếp rước. Nếu ta suy nghĩ một chút, sẽ hiểu rằng khi ta có thời gian để làm công việc của Maria, ta lại thích làm việc của Matta hơn. Và ngược lại khi ta bận rộn với trăm công nghìn việc như Matta, ta lại thích được như Maria. Muốn nói điều này là trong thực tế, chúng ta luôn tìm thỏa mãn tích ích kỷ của mình, và vai trò của Maria, thật ra làm ta thích không phải vì để nghe lời Đức Giêsu, mà để được yên ổn (là một việc khác rồi).
Ai trung thành thật sự với Chúa, lợi dụng mọi lúc mọi dịp để cố gắng nên như Maria, lắng nghe thực sự Lời Chúa, tìm niềm vui khi ở bên Ngài. Như thế, ngay khi ở giữa bao bận rộn, họ vẫn cố gắng sống như Maria. Có những người rất hoạt động, tiếp tục từ việc này sang việc khác, nhưng nội tâm vẫn an bình, bởi vì tâm hồn họ ở bên Chúa. Họ làm tất cả những gì phải làm với tâm hồn thanh thản, bởi vì họ đang phục vụ Chúa và tình yêu đối với Chúa cũng như đối với tha nhân làm cho họ có được sự thanh thản lạ lùng trong tâm hồn.
Cầu xin Chúa giúp ta biết trung thành với lời của Ngài và không tìm chính mình, dù lúc nghỉ ngơi hay khi làm việc, để chúng ta có thể có được sự thanh thản đích thực trong sự kết hiệp với Ngài trong mọi hoạt động, mọi nơi.
+++
Đức Giêsu được cả hai chị em Matta và Maria đón tiếp. Từ đầu, Ngài để cho họ phục vụ Ngài. Nhất là Matta lăng xăng bởi nhiều công việc đến nỗi không còn có thời gian lắng nghe Đức Giêsu, để có một liên hệ trực tiếp với Ngài. Cô còn muốn tách Maria ra khỏi Đức Giêsu nữa. Khi ấy, Đức Giêsu nhẹ nhàng nhắc bảo Matta ‘chỉ có một điều cần’. Đối với con người điều thiết yếu chính là lời của Đức Giêsu, là chỉ mình Ngài. Ngài đến thăm nhà Matta không phải để được cô phục vụ, nhưng để đổ đầy tâm hồn cô lời của Ngài. Trong đoạn tin mừng hôm nay ta khám phá một điều lạ lùng này: ai đón tiếp người khác như vị ân nhân thì trở nên người thụ ân. Mầu nhiệm này được kiểm chứng khi vị khách lại chính là Đức Giêsu. Một câu châm ngôn của dân Ba lan: ‘Vị khách trong nhà bạn là chính Thiên Chúa’.
Hai chị em là biểu trưng của đời sống hoạt động và chiêm niệm. Không thiết yếu phải đối đầu hai hình thức này trong đời sống kitô. Ngày nay, có rất nhiều người điều hợp cả hai lối sống này, làm việc và cầu nguyện, hoạt động và chiêm niệm.
Thứ Tư tuần XXVII Tn
Tình yêu là điều thiết yếu, trung tâm của đời sống kitô, và việc cầu nguyện là hơi thở. Do đó, sau khi nói về giới luật yêu thương, Đức Giêsu nói đến việc cầu nguyện.
Đòi hỏi quan trọng nhất của kinh nguyện của Chúa nằm nơi những lời này: ‘Nước Cha trị đến’. Tạo nên sợi chỉ đỏ xuyên suốt lời giảng của Đức Giêsu và mục đích hành động của Ngài. Ai làm theo thánh ý Thiên Chúa và dấn thân mở rộng nước Thiên Chúa trên thế giới, có thể cầu xin bánh hằng ngày, tượng trưng bánh thánh thể và lương thực mà những người được cứu độ dùng chung với nhau trong nhà Cha. Do đó, mỗi người chúng ta là người mắc nợ và là tội nhân trước mặt Thiên Chúa, hoàn toàn phó thác cho lòng thương xót của Người. Thiên Chúa tha thứ cho ta nhưng Người đòi ta phải trải nghiệm lòng thương xót ấy qua việc tha thứ cho người khác.
Ý thức những nguy cơ xảy ra, ta hãy cầu xin Thiên Chúa hướng dẫn ta vượt qua mọi thử thách và cám dỗ. Khi nước Thiên Chúa đến, mọi khao khát nhân loại của ta sẽ được thỏa mãn, những lời cầu xin của ta sẽ được nhận lời và ta sẽ được giải thoát khỏi mọi nguy hiểm.
Lời kinh của Chúa là tổng hợp toàn bộ tin mừng và tóm gọn, dưới dạng câu hỏi tất cả mạc khải. Đó là lý do trở thành lời kinh chính thức của Hội thánh, mẫu mực và nguồn mạch của mọi kinh nguyện khác
+++
‘Lạy Thầy, xin dạy chúng con cầu nguyện’. Đây là lời các môn đệ yêu cầu Đức Giêsu mà ta đọc thấy trong tin mừng hôm nay. Ta tìm hiểu một chút xem nhu cầu học cầu nguyện cần thiết như thế nào; nhất là với sự trợ giúp của bài đọc thứ nhất.
Thái độ của Giona hoàn toàn trái ngược với lời cầu xin đầu tiên của Kinh Lạy Cha: ‘Lạy Cha xin làm cho danh Cha vinh hiển’. Giona đi ngược lại với lời kêu xin này, ông không muốn danh Thiên Chúa được hiển hiện. Ông biết danh Thiên Chúa. Ông thưa với Thiên Chúa: ‘Thật vậy, con biết rằng Ngài là Thiên Chúa từ bi nhân hậu, chậm giận, giàu tình thương và hối tiếc vì đã giáng họa’. Đó là danh Thiên Chúa mà Giona biết từ mạc khải thánh kinh. Nhưng ông không muốn danh đó được hiển hiện trong cuộc sống của mình: là điều đi ngược lại với thú vui của ông, với ước muốn sống của ông, Ông đã được sai đến Ninivê để tiên báo: ‘Còn bốn mươi ngày nữa Ninivê sẽ bị tiêu diệt’. Và giờ đây ông ngồi chờ cho lời tiên báo đó thành sự thật, để danh tiếng tiên tri của ông được biết đến. Nhưng lòng thương xót của Thiên Chúa không thể thực hiện lời tiên báo ấy. Thiên Chúa đã sai vị ngôn sứ đến để kêu gọi sự sám hối và việc đe dọa như là điều kiện: ‘Nếu không ăn năn sám hối, sẽ bị tiêu diệt’ và giờ đây Thiên Chúa vui lòng khi thấy dân thành Ninivê ăn năn sám hối và có thể làm hiển danh Thiên Chúa: tình yêu, lòng nhân hậu, lòng thương xót của Ngài. Giona giận dữ, không muốn cho danh Chúa được tỏ hiện. Thiên Chúa đã dạy cho ông một bài học để ông hiểu rằng Ngài có lý khi cảm thương dân thành, tha thứ và muốn họ sống chứ không muốn họ phải chết.
Biết bao lần ta cũng đã không muốn cho danh Thiên Chúa được tỏ hiện: một Thiên Chúa khiêm nhu, nhẫn nại, một Thiên Chúa không can thiệp bằng bạo lực nhưng chờ đợi con người trở về, một Thiên Chúa rút điều lành từ điều dữ. Biết bao lần ta than trách Thiên Chúa vì nhiều điều không xảy ra đúng theo ý ta. Ta muốn thành công trong điều ta làm; ta muốn những tiếp xúc dễ dãi và yên lành với tất cả; ta muốn quan điểm của mình vượt trội; ta muốn các tên tội phạm phải bị hành quyết…và Thiên Chúa là đấng làm cho mặt trời mọc lên trên kẻ dữ và người lành. Những phản ứng tức thì của chúng ta trái ngược với lời cầu xin đầu tiên trong kinh Lạy Cha, thay vì nói ‘xin cho danh Cha được hiển trị’ thì ta nói ‘xin cho ý con, ao ước của con, cách nhìn của con được thể hiện’. Và tất cả những ý tưởng, những mong ước và những quan điểm của ta rất khác với Thiên Chúa. Nên ta cần cầu xin Chúa dạy ta cầu nguyện, xin Ngài đặt trong lòng ta ao ước cho danh Thiên Chúa được thể hiện.
Trong phụng vụ thánh thể Chúa dạy dỗ ta. Ngài khởi đầu bằng việc cử hành phụng vụ lời Chúa, nhờ đó ngài soi sáng cho ta, thông ban cho ta cái nhìn của Ngài để thay thế quan điểm của ta. Nhưng không chỉ bằng lời của Ngài nhưng còn bằng cả năng động của sự sống, hy sinh của Ngài để ta học biết cầu nguyện: ‘Lạy Cha, xin cho danh Cha được hiển trị’, là lời cầu nguyện mà ta chỉ có thể hiểu được nếu ta đi vào trong hy tế của Đức Kitô. Làm thế nào để danh Thiên Chúa được hiển trị? Có nghĩa là gì? Ta học biết điều này khi tham dự vào hy tế của Đức Giêsu. ‘Lạy Cha, xin hãy làm vinh danh Cha’. Và từ thập giá của Đức Kitô, từ chiến thắng của Ngài trong cuộc thương khó mà danh của Thiên Chúa thực sự được thể hiện, được tôn vinh, được thánh hóa. Đức Giêsu trong trong Thánh Thể đưa chúng ta vào trong hành vi khổ nạn, như thế ta có thể cầu nguyện kinh Lạy Cha sâu xa hơn từ đầu cho đến hết Thánh Lễ. Xin cho danh Cha được cả sáng, ta đọc điều này sau khi Đức Giêsu tự hiến chính mình cho ta: Này là mình Thầy, bị nộp vì anh em, này là máu Thầy, máu giao ước mới’. Như thế danh Thiên Chúa được vinh hiển.
Thứ Năm tuần XXVII Tn
Ơn huệ Thánh Thần
Đây là tin mừng làm vững dạ an lòng. Các người do thái nói: ‘Phụng thờ Thiên Chúa thật là viễn vông, tuân giữ các lệnh truyền của Đức Chúa và bước đi ủ rũ trước nhan Người, nào ích lợi chi? Giờ đây chúng tôi cho những kẻ kiêu ngạo là có phúc; phải, những kẻ làm điều ác được thịnh đạt, họ thử thách Thiên Chúa mà chẳng hề hấn gì’. Trong Tân Ước chúng ta gặp được câu trả lời. Người hồi giáo gọi Thiên Chúa bằng 99 tên gọi đẹp nhất, nhưng trong số đó chẳng có tên gọi nào là ‘cha’. Họ quan tâm đến sự siêu việt của Thiên Chúa và lời cầu nguyện của họ chỉ là tuân phục; chúng ta thì khác, chúng ta tin vào mạc khải tình phụ tử của Thiên Chúa và lời nguyện của ta không chỉ là vâng phục ý muốn của Ngài mà còn là lòng tín thác hiếu thảo.
Đức Giêsu trong tin mừng hôm nay nêu lên hình ảnh của người cha cho con mình những điều tốt. Ta phải đến với Cha trên trời bằng lòng đơn thành và khẩn khoản của trẻ thơ và chúng ta sẽ nhận được tất cả mọi sự từ bàn tay của Ngài. Câu cuối đáng kinh ngạc, vì Đức Giêsu thình lình kết thúc bằng cách nói đến Thánh Thần, ơn huệ của Thiên Chúa, điều kiện của lời cầu xin…[phương chi Cha trên trời lại không ban Thánh Thần cho những kẻ kêu xin Người sao]?
Như thế lời cầu nguyện của ta hướng về những điều tốt lành vô cùng. Cùng với Thánh Thần chúng ta có tất cả: niềm vui trong hành vi cảm tạ, bình an, một thái độ thanh thản đặc biệt ngay cả lúc đau khổ…Tất cả đều là hoa quả của Thánh Thần, mang lại cho ta hạnh phúc sâu thẳm.
Chúng ta hướng lòng kêu van Đức Giêsu để Ngài nhận từ Cha mà ban phát cho ta ân huệ của Thánh Thần và chúng ta cảm tạ Ngài vì đã mở cho chúng ta một chân trời sáng lạn, vì đã ban cho ta khả năng đến với Thiên Chúa như là một người Cha yêu thương luôn muốn điều tốt nhất cho ta.
Thứ Sáu tuần XXVII Tn
Chúa làm chủ ngôi nhà tâm hồn
Tin mừng hôm nay nói đến cuộc chiến đấu giữa Đức Giêsu và ma quỷ, một cuộc chiến xảy ra trong tâm hồn con người. Chúng ta biết rằng mình đã được giải thoát khỏi tội lỗi và ma quỷ, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, qua bí tích rửa tội và rồi, trong đời sống, qua bí tích giao hòa. Tin mừng hôm nay có một vài câu hơi khó hiểu, chúng ta dừng lại ở đoạn Chúa nói: ‘Khi thần ô uế xuất khỏi một người, thì nó đi rảo qua những nơi khô cháy, tìm chốn nghỉ ngơi. Mà vì tìm không ra, nó nói: ta sẽ trở về nhà ta đã bỏ ra đi…Nó liền kéo thêm bảy thần khác dữ hơn nó..Tình trạng của người ấy lại tệ hơn trước’.
Khi quỷ dữ bị đuổi ra do quyền lực của một ai đó mạnh hơn nó, Đức Giêsu, ‘nhà được quét dọn và trang hoàng’, nhưng vẫn còn đó nguy hiểm vì trống trải. Và điều đó xảy ra, là tên quỷ ấy quay lại và tình trạng sẽ tồi tệ hơn trước. Nhà trống trải ý muốn nói điều gì? Tự nhiên chúng ta thích được giải thoát khỏi sự dữ và nhất là khỏi tội lỗi đè nặng trên lương tâm chúng ta; chúng ta ao ước, bằng lòng và cảm tạ Chúa vì Ngài đã giải thoát chúng ta: khi ấy ngôi nhà tâm hồn chúng ta sạch sẽ và gọn gàng. Nhưng trong đời sống thiêng liêng, có một giai đoạn rất cần thiết nữa, mà thường chúng ta không thích lắm, bởi vì trong ngôi nhà đẹp này chúng ta muốn yên ổn, muốn làm chủ, không muốn ai ra lệnh cho ta cả. Ông chủ là Thiên Chúa, và điều này không làm ta vui lòng. Khi Ngài khuấy động lòng ta, ta thích ở yên một mình trong nhà, và Ngài thì khuấy động chúng ta bằng nhiều cách lắm: bằng hoàn cảnh, người xung quanh, bằng những yêu sách của ngài, trong khi chúng ta không làm điều ngài muốn. Nếu chúng ta muốn làm chủ ngôi nhà mình, chúng ta sẽ đặt mình vào hoàn cảnh nguy hiểm hơn: tính ích kỷ sẽ biểu hiện tồi tệ hơn tội trước đây đã làm hoen ố nhà chúng ta, bởi vì nó làm cho chúng ta sống ngược lại với tinh thần của Thiên Chúa. Nếu người ta sống mà không muốn bị Thiên Chúa cũng như bởi người anh em quấy rầy, làm các công việc theo sở thích của ta, sẽ xảy ra lệch hướng làm cớ cho ma quỷ lợi dụng.
Hôm nay chúng ta hãy canh tân quyết tâm của mình để cho Chúa làm chủ nhà mình, bỏ những ý riêng mình, những sở thích riêng, để đón nhận mọi lúc mọi nơi những ý muốn của Chúa.
Thứ Bảy tuần XXVII Tn
Lắng nghe và tuân giữ lời Chúa
Thiên Chúa luôn chỉ cho ta con đường dẫn đến niềm vui đích thực, sâu lắng và giúp ta phân biệt hạnh phúc đích thực giữa bao hạnh phúc khác. Trong bài tin mừng ta gặp một điều thú vị: Đức Giêsu, xem như có vẻ khước từ trước lời báo tin về sự hiện diện của Mẹ Maria, lại tuyên bố mẹ Ngài là người có phúc. ‘Phúc cho dạ đã cưu mang Thầy và vú đã cho Thầy bú’, một phụ nữ trong đám đông đã lên tiếng như thế. Đức Giêsu đáp lại: ‘Đúng hơn phải nói rằng: phúc thay kẻ lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa’. Ngài không phủ nhận việc làm mẹ Ngài là một niềm vui lớn nhưng bên trong niềm vui ấy, còn có một yếu tố sâu xa hơn. Ta biết rằng Mẹ Maria đã chối từ vai trò làm mẹ, đối với Mẹ không là điều thiết yếu; thiết yếu là làm người nữ tỳ của Chúa, lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa. Hai lần trong cuộc đời của Mẹ, Thiên Chúa đã đòi Mẹ khước từ mẫu tính: trước biến cố truyền tin của sứ thần và trên đồi Calvê, khi Maria, một cách nào đó, lập lại sự khước từ bằng cách chấp nhận lễ hy sinh của Con, chấp nhận không phải là mẹ của một người con còn sống. Đòi hỏi Mẹ như thế nên Thiên Chúa ban cho Mẹ nhiều hơn: liên kết Mẹ với Người, tỏ cho Mẹ biết những dự tính của Người. Và cho Mẹ cộng tác vào chương trình Thiên Chúa, ở mức độ sâu nhất. Nơi mỗi lời mời gọi của Thiên Chúa, có nhiều bình diện khác nhau, nhưng quan trọng nhất vẫn là gắn bó vào cái trung thực và sâu xa nhất. Chúng ta hay bám víu vào bình diện con người. Nếu ngược lại chúng ta gắn bó với bình diện sâu thẳm nhất, chúng ta được an toàn, vì nếu cần phải hy sinh, chúng ta vẫn kết hiệp với Thiên Chúa, cuộc sống của ta ở trong tay Ngài. Ta lấy một ví dụ điển hình. Biết bao người bảo: Thật là hạnh phúc được ở Roma, trung tâm kitô giáo, một thành phố thi vị và được gần Đức Thánh Cha. Đúng là một ân huệ. Tuy nhiên nếu chúng ta chỉ bám vào cái bình diện với những lợi ích bên ngoài ấy, chúng ta đã bỏ quên bình diện chính yếu, là cảm nghiệm rằng tôi ở đấy để phục vụ Thiên Chúa, để vâng phục Ngài. Nếu chúng ta sẵn lòng như thế, bảo đảm chúng ta sẽ không thiếu niềm vui đích thực, cho dù Chúa có đòi chúng ta phải hy sinh hoàn cảnh mang lại niềm vui ấy đi chăng nữa. ‘Phúc cho ai lắng nghe lời Chúa và tuân giữ’ đó là lương thực linh hồn ta, vì đó cũng là lương thực của Đức Giêsu.
Cầu xin cho ta và cho những người thân yêu của ta ơn biết gắn bó với điều thiết yếu, để tự do dâng lên Ngài những hy sinh, tất cả những gì ngài yêu cầu, để ta được lớn lên trong tình yêu.
Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê