Suy Niệm Tuần XXIV Thường Niên - Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê
- Chủ nhật - 11/09/2022 05:03
- In ra
- Đóng cửa sổ này
‘Ông ấy đáng được Ngài làm ơn cho’, những kỳ mục nài xin Đức Giêsu. Còn chính viên đại đội trưởng thì thưa: ‘Tôi không đáng rước Ngài vào nhà tôi’. Có một sự khác biệt lớn lao giữa công trạng, nghĩa là quyền mà chúng ta nghĩ mình có trên Thiên Chúa, và sự nghèo hèn được viên đại đội trưởng diễn tả.
Thứ Hai tuần XXIV Tn
‘Ông ấy đáng được Ngài làm ơn cho’, những kỳ mục nài xin Đức Giêsu. Còn chính viên đại đội trưởng thì thưa: ‘Tôi không đáng rước Ngài vào nhà tôi’. Có một sự khác biệt lớn lao giữa công trạng, nghĩa là quyền mà chúng ta nghĩ mình có trên Thiên Chúa, và sự nghèo hèn được viên đại đội trưởng diễn tả. Tại sao lại xảy ra cho tôi điều này? Tôi hỏi và tôi không có đuợc câu trả lời. Danh sách những cố gắng ta nhắm mặc cả với Thiên Chúa có lẽ còn dài lắm. Con người, trước sự bất lực và khổ sở của mình, hướng về Thiên Chúa, nơi đấng mà họ thấy thực hiện toàn bộ những nhu cầu của họ, và trong một thái độ rất đẹp cho dẫu gần với lối suy nghĩ của người ngoại đạo, đó là con người được an ủi khi nghĩ rằng Thiên Chúa không thể không đáp trả bằng cách ban phát tất cả những gì họ cần. Tuy nhiên con người vẫn luôn bị cám dỗ mặc cả với Thiên Chúa. Tự nhiên con người nghĩ rằng lời cầu nguyện sinh ra một loại ‘bổn phận’ mà Thiên Chúa phải thực hiện.
Thiên Chúa là Cha. Ngài biết rõ những nhu cầu của ta và, vì Ngài có trái tim phụ tử, Ngài sẽ rất vui lòng khi chúng ta diễn tả những nhu cầu ấy cho Ngài. Ngài chờ đợi thái độ hiếu thảo của ta, dệt bằng lòng phó thác tuyệt đối. Đứa con chờ đợi tất cả từ cha mình. Một thiếu niên yêu cầu quyền lợi của mình, một người trưởng thành nhìn nhận sự nghèo hèn bẩm sinh của mình trước đấng mình lệ thuộc. Đó là tình cảnh của ta đối với Thiên Chúa: ‘Tôi không đáng rước Ngài vào nhà tôi’, để rồi ta được nghe câu trả lời: ‘Cả trong dân Israel, tôi cũng chưa thấy một người nào có lòng tin mạnh như thế’. Vì lẽ đức tin không phải là yêu sách của con người đối với Thiên Chúa. Đức tin là lòng phó thác vào sự toàn năng của Thiên Chúa, đấng có thể thực hiện điều lớn lao hơn nhiều những ao ước của ta. ‘Về đến nhà, những người được sai đi thấy người nô lệ đã khỏi hẳn’.
Thứ Ba tuần XXIV Tn
Những giọi lệ của người mẹ
‘Lạy Chúa, xin lấy vò mà đựng nước mắt con’. Tại Naim người ta đang đi đưa đám tang: cái chết đã nhằm đến một thanh niên, đứa con trai duy nhất của bà mẹ góa. Những giọt nước mắt của bà, cùng với đoàn người than khóc đang đi theo chiếc quan tài. Đức Giêsu đang cùng ở trên con đường ấy với đám đông; ngài nghe tiếng khóc và ngài cũng hòa mình vào đoàn đưa đám, ngài cũng đang đi trên con đường của sự chết, tất cả đều là những người hay chết và đang trải qua thung lũng đầy nước mắt này. Tuy nhiên Ngài muốn chứng tỏ sứ vụ cứu độ của mình. Sau khi sống lại Ngài sẽ tuyên bố: ‘Ta đã chiến thắng sự chết’. Ngài nói điều đó để tuyên bố rằng ngài đã sống lại nhưng cũng để nói rằng chúng ta cũng được tiền định để hưởng sự sống. Ngài nói với chàng thanh niên đang nằm bất động trong quan tài: ‘Này người thanh niên, tôi bảo anh: hãy chỗi dậy’. Đức Giêsu trao anh ta cho bà mẹ.
Hiệu quả của phép lạ không chỉ là niềm vui cho người mẹ, thấy đứa con mình đang sống, nhưng nhất là lời công bố của đám đông đi theo Đức Giêsu: ‘Một vị ngôn sứ vĩ đại đã xuất hiện giữa chúng ta và Thiên Chúa đã viếng thăm dân Người’. Tuyên bố Đức Giêsu là ngôn sứ đồng nghĩa với việc khẳng định Ngài nói nhân danh Thiên Chúa những chân lý vĩnh cửu. Tuyên bố Thiên Chúa đã viếng thăm dân Người là tuyên bố trong niềm tin rằng Đấng toàn năng đã can thiệp cách cụ thể trong dòng lịch sử, trong các biến cố của thế giới.
Lạy Chúa, xin hãy đến viếng thăm chúng con hôm nay, biết bao giọt lệ đang cần được lau khô, biết bao kẻ sống người chết đang được mang đi chôn…!
Thứ tư Tuần XXIV Tn
Lễ suy tôn Thánh Giá
Hôm nay Giáo Hội long trọng mừng lễ Suy Tôn Thánh Giá. Dấu chỉ, biểu tượng kitô này luôn hiện diện mỗi ngày trong cuộc sống người kitô hữu, cần được hiểu rõ.
Một ngày sống của người kitô hữu bắt đầu với kinh nguyện và dấu thánh giá trên người. Cần ý thức rằng ta đang vẽ trên mình không phải một dấu chỉ của đau khổ, của buồn sầu, của cực hình, nhưng là dấu chỉ của tình yêu.
Cả con người chúng ta, cả cuộc sống chúng ta được bao bọc bởi tình yêu của Thiên Chúa. Đúng, thập giá là khí cụ khổ hình, tuy nhiên, Chúa Giêsu qua cung cách Ngài sống cuộc khổ nạn, dạy cho ta biết rằng thập giá có thể làm biến đổi: tất cả những gì là ghen ghét biến thành yêu thương, tất cả những gì là thù hận biến thành tha thứ. ‘Lạy Cha, xin hãy tha cho chúng, vì chúng không biết việc chúng làm’. Điểm thiết yếu của thập giá không phải là cường độ của đau khổ mà Chúa Giêsu phải chịu, nhưng chính là cường độ của tình yêu Thiên Chúa, Đấng không ngại trao ban Con Một mình cho nhân loại để họ được sự sống vĩnh cửu.
Giáo Hội hôm nay mời gọi ta nhìn lên thập giá, một cái nhìn vượt lên trên những dấu chỉ bên ngoài: sự ghê tởm của công cụ khổ nhục phải giúp ta, không phải để bị đè bẹp bởi sự tàn bạo, nhưng để khám phá và chiêm ngưỡng điều không thể dò thấu được: đó là sự vĩ đại của tình yêu Thiên Chúa nơi Đức Giêsu, đấng đã chịu khổ vì mỗi người chúng ta. Vì việc nhập thể, vì việc hiến trao mạng sống, Đức Giêsu chứng minh cho ta thấy một Thiên Chúa gần kề chúng ta, một Thiên Chúa chỉ có một ước muốn duy nhất là sống trọn vẹn kiếp sống con người của chúng ta (ngoại trừ tội). Nơi Đức Giêsu, Thiên Chúa tự cởi bỏ thiên tính của mình và đến giữa chúng ta như người tôi tớ.
Ý tưởng đó được nhấn mạnh và giải thích trong bài đọc thứ hai: ‘mặc lấy thân nô lệ’. Thiên Chúa chúng ta là một Thiên Chúa từ trời cao xuống tận kiếp sống của ta, để gặp gỡ chúng ta. Ngài trút bỏ địa vị ngang hàng với Thiên Chúa để nói với chúng ta: chẳng kể những khác biệt, chẳng muốn đặc ân, chẳng ham bạc vàng, chẳng muốn ở trên người khác…Đau khổ của con là của ta, cái chết của con cũng là cái chết của ta. Cần nhắc lại rằng điều cứu rỗi chúng ta không phải là số lượng những đau khổ hàm chứa nơi thập giá, nhưng chính là tình yêu, một tình yêu với cường độ và trương độ có thể xóa đi khoảng cách giữa Thiên Chúa và con người.
‘Không ai đã lên trời, ngoại trừ Con Người, Đấng từ trời xuống’. Lưu ý động từ ‘xuống’. Thông thường người ta muốn đi lên để gặp những nhân vật ở địa vị cao sang, được mọi người kính trọng. Thiên Chúa thì không như thế! Là một vị Thiên Chúa đi xuống. Để dạy ta rằng điều đáng kể không phải là sống trên những người khác và coi thường họ. Đối với Đức Giêsu, sống là chung chia thân phận, từ đó đặt cuộc sống mình ngang cùng cấp độ với kẻ khác; hơn thế: Đức Giêsu thích nhìn chúng ta từ dưới thấp lên cao. Một cái nhìn nhận biết phẩm giá những người nghèo, nhận ra bà góa nghèo với đồng xu duy nhất là cả cuộc sống của bà, nhận thấy ông Giakêu đang thiếu thốn tình bạn, nhận thấy những kẻ đau bệnh để chữa lành.
Lạy Chúa, chúng con tiếp tục hành trình của chúng con bằng việc chiêm ngắm thập giá của Chúa, mang lại cho chúng con niềm hy vọng, để tiếp tục loan báo tin mừng Nước Thiên Chúa như Ngài. Như Ngài, lạy Chúa Giêsu, chúng con muốn ra đi, xoa dịu các thương tích, bằng cách làm dấu chỉ hòa giải và yêu thương, vì chính dấu chỉ đó chứng thực chúng con là những môn đệ của Chúa. Thế giới sẽ trở lại, nhờ các kitô hữu mang thánh giá vào tận trong cuộc sống, chứ không phải đeo nơi cổ.
+++
Trong bài tin mừng hôm nay, Đức Giêsu diễn tả hết sức sinh động thái độ trẻ con của những đứa trẻ không bằng lòng, đấu đá nhau bằng những lời quở trách. Chúng chẳng bao giờ đồng thuận với nhau, khước từ mọi đề nghị cuộc chơi. Chúng không muốn chơi trò đám cưới; chúng không diễn tả niềm vui. Như vậy có thể chuyển qua chơi trò đưa đám tang? Cũng không. Chúng cũng không thích hợp.
Đức Giêsu sử dụng cách đó để lột mặt thái độ tinh thần của nhiều người trưởng thành thời của ngài, nhất là của các biệt phái và tiến sĩ luật, được nêu danh ít lâu trước đó (Lc 7,30). Đức Giêsu quan sát thấy rằng chính họ cũng không đồng thuận với nhau. Họ luôn muốn nhắc lại, nhất là khi đề cập đến một sứ giả của Thiên Chúa đến với lời mời gọi sám hối. Thay vì nghiêm túc đón nhận sứ điệp của Thiên Chúa, họ dò xét người sứ giả và tìm đủ mọi cách để có cớ khinh thường vị này và từ đó cũng không đón nhận sứ điệp của Thiên Chúa.
Gioan Tẩy Giả đã đến sống nhiệm nhặt trong hoang địa, không ăn bánh, không uống rượu nho, nhưng bằng lòng với lương thực tìm thấy được trong hoang địa. Sự nhiệm nhặt như thế lẽ ra phải khiến cho những lời ngôn sứ của ông thêm uy tín. Thì lại trở thành đề tài chỉ trích cho các biệt phái và tiến sĩ luật, tự xem mình là chuyên gia về tôn giáo, cho rằng thái độ sống của Gioan là không hợp lý, không phải do Thiên Chúa linh hứng; nên có lẽ đến từ ma quỷ. Họ chẳng thèm quan tâm đến vị ngôn sứ dị kỳ này nữa.
Suy nghĩ đoạn tin mừng này, ta đừng quên áp dụng cho chính mình. Có lẽ chúng ta cũng chẳng khác nào lũ trẻ con không đồng thuận với nhau? Và cũng giống như các biệt phái và tiến sĩ luật chỉ trích Đức Giêsu về mọi đề nghị thay đổi đời sống?
Trong bản dịch tin mừng, có một từ hết sức ý nghĩa nhưng lại khó dịch chính xác. Khi nói về bọn trẻ con Đức Giêsu nói rõ chúng ‘ngồi’. Chúng ta có thể hiểu rằng lũ trẻ này từ khước mọi đề nghị bởi vì chúng không muốn đứng dậy và di chuyển. Cũng thế những lời chỉ trích của các tiến sĩ luật thực sự là một cách thế để bảo vệ ‘chủ nghĩa bất động’ thiêng liêng của họ. Họ không muốn thay đổi, không muốn từ khước cái vị thế cố định của họ để mặc lấy một lộ trình mới ngoan ngùy theo hướng dẫn của Thần Khí. Nên ta có thể hiểu rằng những chỉ trích chống lại các sứ giả của Thiên Chúa thường là loại này. Chúng chỉ trích để khỏi hành động, để khỏi vâng phục Chúa.
+++
Khi nhắc lại một câu châm ngôn cổ Do thái, Đức Giêsu cho ta thấy một nhóm các đứa trẻ (bị hội chứng điếc), không nghe bất cứ lời khiêu khích nào để bắt đầu một trò chơi. Sự lười biếng của các trẻ này giống như bệnh điếc lác của dân Israel khi họ từ chối những lời dạy của Gioan Tẩy Giả và của Đức Giêsu. Ngài lột mặt nạ của họ, một lần cho tất cả, để lộ ra bộ mặt giả hình. Phía sau thái độ thụ động kia ẩn giấu một con tim chai cứng, chai cứng trước bất cứ lời kêu mời nào. Hội chứng điếc của Israel thật ra cũng chính là bệnh của mỗi người chúng ta, khi chúng ta không nhận biết ơn cứu độ đích thực mà Đức Giêsu mang đến.
Thứ Năm tuần XXIV Tn
Lễ Mẹ sầu Bi
Tin mừng hôm nay trình bày cho ta đoạn thuật lại Mẹ Chúa Giêsu và người môn đệ Chúa yêu, thánh Gioan, gặp nhau trên đồi Calvê dưới chân thánh giá. Mẹ Maria xuất hiện hai lần trong tin mừng Gioan: ngay lúc khởi đầu trong tiệc cưới Cana (Ga 2,1-5) và vào lúc cuối dưới chân thánh giá (Ga 19,25-27). Hai giai đoạn này chỉ gặp thấy nơi tin mừng Gioan, mang một ý nghĩa tượng trưng rất sâu xa. So sánh với ba tin mừng khác, Tin mừng Gioan, giống như máy chụp quang tuyến X, trong khi ba tin mừng kia chỉ là máy photocopy của những gì đã xảy ra. Quang tuyến X của niềm tin giúp khám phá trong các biến cố những chiều kích mà mắt thường không thể nhận ra được. Tin mừng Gioan, không chỉ mô tả sự kiện, còn cho thấy chiều kích biểu tượng trong các sự kiện ấy. Như thế, trong cả hai trường hợp, ở Cana cũng như dưới chân thập giá, Mẹ Chúa Giêsu đại diện cho Cựu Ước mong đợi Tân Ước, và chính Mẹ là người cộng tác vào việc làm cho Tân Ước đến. Mẹ Maria xuất hiện như mắc xích nối kết giữa cái đã xảy ra và cái sắp đến. Tại Cana (Cựu Ước) Mẹ hiểu thấu những giới hạn của Cựu Ước và đã có sáng kiến để cho Tân Ước được thực hiện. Mẹ nói với con Mẹ: ‘Họ hết rượu rồi’. (Ga 2,3). Và trên đồi Calvê:
19,25: bản sao chụp cho thấy Mẹ đang đứng dưới chân con Mẹ. Người phụ nữ dũng cảm, kiên cường Sabat Mater Dolorosa! Một sự hiện diện thinh lặng. Nhưng bản chụp quang tuyến X của niềm tin, thì chỉ cho ta thấy Tân Ước vượt qua Cựu Ước. Cũng như ở Cana, Mẹ Chúa Giêsu đại diện cho Cựu Ước, nhân loại mới hình thành từ việc sống tin mừng Nước Thiên Chúa. Cuối thế kỷ thứ nhất, một số kitô hữu nghĩ rằng Cựu Ước không cần thiết nữa. Quả thật, ngay đầu thế kỷ thứ hai, Marcion chối bỏ toàn bộ Cựu Ước. Do đó, nhiều người muốn biết xem ý muốn của Đức Giêsu như thế nào về vấn đề này.
19,26-28: Di chúc, ý muốn của Đức Giêsu. Những lời nói của Đức Giêsu thật ý nghĩa. Thấy Mẹ Ngài, và cạnh Mẹ Ngài có môn đệ yêu dấu, Đức Giêsu thưa: ‘Thưa bà, đây là con bà’. Rồi với môn đệ: ‘Đây là mẹ con’. Cựu Ước và Tân Uớc cũng đồng hành với nhau. Đức Giêsu gọi người môn đệ yêu dấu là con (Tân Ước) nhận Mẹ Maria (Cựu Ước) về nhà mình. Nơi nhà của người môn đệ yêu dấu, cộng đoàn kitô, người ta hiểu được ý nghĩa tròn đầy của Cựu Ước. Tân Ước sẽ không hiểu được nếu không có Cựu Ước. Cũng như thế đối với Cựu Ước. Thánh Augustinô nói: Tân Ước ẩn tàng trong Cựu Ước. Cựu Ước nở ra trong Tân Ước. Tân Ước mà thiếu Cựu Ước chẳng khác nào tòa nhà không có nền móng. Và Cựu Ước thiếu Tân Ước như cây không sinh quả.
Đức Maria trong Tân Ước. Tân ước nói ít về Đức Maria, và chính Mẹ còn nói ít hơn nữa. Maria là Mẹ của sự thinh lặng. Kinh Thánh còn giữ 7 lời của Mẹ: Lc 1,34.38.46-55; Lc 2,48; Ga 2,3; Ga 2,5; Ga 19,25-27. Mỗi một lời như một cửa sổ mở vào căn nhà của Mẹ Maria và cho ta biết mối quan hệ của Mẹ với Thiên Chúa. Thánh Luca trao cho ta chìa khóa để hiểu được điều này: ‘Phúc cho những ai lắng nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành’ (Lc 11,27-28 ).
Bài tường thuật thương khó của Đức Giêsu thấy có bạo lực và bội phản. Nhưng không chỉ có thế: nó còn là một bài ca tụng sự sống nữa. Từ trên thập giá, Đức Giêsu không tìm an ủi cho chính mình. Ngài quan tâm đến cộng đoàn nhỏ bé dưới chân thập giá: Mẹ Ngài và người môn đệ yêu dấu. Người môn đệ ấy là khuôn mặt của mỗi người chúng ta: và Đức Giêsu trao cho chúng ta Mẹ của Ngài. ‘Và từ lúc ấy, môn đệ rước bà về nhà mình’. Là chiến thắng đầu tiên của sự sống trên cái chết. là hoa quả đầu mùa của thập giá, của tình yêu mãnh liệt hơn sự chết. Khi mà hình như tất cả đều đổ vỡ, các thế lực thù địch hát mừng chiến thắng, thì từ tiếng nói của Đấng bị đánh bại phát sinh một tình bạn mới, một tình liên đới giữa người môn đệ và người Mẹ. Là dấu chỉ đầu tiên của sự sống lại, hoa quả đầu mùa của cái chết của Đức Giêsu.
+++
Lòng thương xót, niềm vui của Thiên Chúa Đấng yêu đến độ tha thứ tất cả, niềm vui của Thiên Chúa Đấng nhìn thấy người phụ nữ đang làm một hành vi đức tin vào tình thương của Ngài. Tin vào tình thương. Tin vào lòng thương xót để trở nên nhân chứng của tình thương, của lòng thương xót, bởi lẽ thế giới đang cần đến lời chứng này. Là một thế giới cứng cỏi. không tin vào tình thương nhưng không, vào tình thương tự hiến chính mình, vào lòng thương xót.Ta đừng tự than trách về sự cứng cỏi của thời đại bởi vì lòng thương xót của Thiên Chúa hành động cách hiệu quả. Tôi là chứng nhân sống động về điều này, bởi vì Đức Kitô đang họa lại nơi tôi lịch sử của người phụ nữ tội lỗi.
Ý thức mình là hoa quả của lòng thương xót Thiên Chúa. Đức Kitô cho ta một dấu chỉ của lòng thương xót dịu dàng của Ngài nơi bí tích hòa giải. Đối với ta, đây có phải thường xuyên là suối nguồn sự sống không? Ta có để cho Đức Kitô vui mừng vì tha thứ cho ta không? Quả thật đây là bí tích thống hối: một hành vi đức tin vào tình thương. Thường thì ta lánh xa bí tích này. Vì ta thường nghĩ rằng đó chỉ là việc xưng thú tội lỗi của mình: việc xưng thú quả thật là điều quan trọng. Là một hành động của một con người tự do nhìn nhận mình là kẻ đáng thương và là tội nhân trước mặt Thiên Chúa. Lẽ ra ta nên nghĩ đến niềm vui của Thiên Chúa, Đấng, mà mỗi một lần con người, bằng một hành vi tự do và tự quyết, quay trở về với Ngài để được tha thứ, được nhìn nhận là Tình Yêu Thương Xót.
Nhờ bí tích sám hối, người tín hữu được thanh tẩy, nhìn nhận mình là đối tượng của việc tha thứ và do đó có thể trở nên chủ thể lòng thương xót. Họ sẽ có thể chứng nhận rằng Thiên Chúa là tình yêu, nếu chính mình để bản thân được tái sinh trong tình yêu. Bí tích sám hối là việc thực hiện lời sấm ngôn: ‘Ta sẽ ban cho các người một quả tim mới’. Lòng sám hối là việc thay đổi con tim. Con người dâng cho Thiên Chúa quả tim chai đá do tội lỗi của riêng minh và Thiên Chúa sẽ làm nó tái sinh, ôm ấp nó bằng sự tha thứ. Người tín hữu được thanh tẩy như thế đến lượt mình sẽ có khả năng yêu thương và tha thứ.
+++
Lòng mến tri ân
Phaolô viết cho Timôtêô: ‘Đừng thờ ơ với đặc sủng đang có nơi anh, đặc sủng Thiên Chúa đã ban cho anh khi hàng kỳ mục đặt tay trên anh’. Chúng ta hôm nay cầu nguyện đặc biệt cho các linh mục và các kitô hữu, để tất cả ý thức hơn về đặc sủng của thánh chức linh mục và coi trọng hơn.
Bài tin mừng thật súc tích, chỉ xin để ý một điểm nhấn để hiểu rõ lời Chúa hơn: tình yêu Thiên Chúa luôn đi trước mọi điều con người thực hiện. Người biệt phái, tự phụ, không nhận biết những ân huệ của Chúa, anh ta tin rằng chính mình làm điều này điều kia cho Chúa: anh không yêu Thiên Chúa. Người phụ nữ tội lỗi, ngược lại, biết đón nhận thật nhiều vì món nợ của bà lớn lắm: được Chúa tha vì đã yêu mến nhiều. Ai yêu mến nhiều? Người được Chúa tha nhiều. Điều đó không có ý muốn nói, như thông thường ta giải thích, rằng bà ta nhận được sự tha thứ cho muôn vàn tội của bà vì bà đã yêu nhiều, nhưng ngược lại: tình yêu của bà là dấu chỉ bà đã nhận được ân huệ lớn lao của Thiên Chúa: ơn tha thứ. Vấn nạn của người biệt phái là: ‘nếu quả thật ông này là ngôn sứ, thì hẳn phải biết người đàn bà đang đụng đến mình là thứ người nào: một người tội lỗi!’ Bây giờ Đức Giêsu không chỉ nhận biết chị như người tội lỗi: Ngài nhận biết chị như người tội lỗi được tha thứ, vì nhìn thấy lòng mến của chị. Sự tha thứ của Thiên Chúa luôn đi trước, làm cho ta hiểu được tình yêu vô tận của Ngài và gợi lên nơi ta sự đáp trả.
‘Còn ai được tha ít thì yêu mến ít’. Lời xác quyết thứ hai này củng cố cho lời xác quyết thứ nhất. Không phải chúng ta yêu mến Thiên Chúa trước, nhưng chính Ngài yêu chúng ta trước. Bổn phận chúng ta là nhận ra tình yêu qua các ân huệ Ngài ban tặng cho ta, qua những lần tha thứ. Đó là điều kiện cần cho lòng mến của chúng ta. Nếu không, chúng ta sẽ giống như người biệt phái, tin rằng chính mình làm cho Thiên Chúa, không nhận ra tình yêu của Ngài và cuối cùng, không yêu Ngài.
Cầu xin Chúa ban cho ta ơn biết nhận ra rằng tình yêu của Chúa luôn đi trước. Trong lời nguyện tiến lễ, Giáo Hội luôn nhận biết điều đó: ‘Chúc tụng Chúa là chúa tể càn khôn, vì Chúa đã rộng ban cho chúng con bánh này…rượu này’, nhờ đó chúng con mới có thể tiến dâng lên Chúa. Chúng ta sẽ là những người khoác lác nếu nghĩ cách kiêu căng rằng chúng ta làm cho Chúa điều này điều nọ mà không nhận biết mình đã nhận trước tiên từ nơi Ngài. Lòng mến đích thực đối với Chúa luôn luôn là một lòng mến tri ân.
Thứ Sáu tuần XXIV Tn
Thánh Cornêliô và Cyprianô
Cornêliô (251-253), giáo hoàng và mục tử nhân hậu, hoạt động cho việc hòa giải của các kitô hữu vì yếu lòng tin đã nhượng bộ trong các cuộc bách hại. Bảo vệ tính hiệp nhất của Giáo Hội chống lại các ly khai mới, được Ciprianô giúp đỡ. Bị hoàng đế Gallo lưu đày, chết tại Civitavecchia (Roma), an táng trong nghĩa trang Callistô.
Cyprianô, sinh 210 tại Carthage, Tunisie. Chết ngày 14.09 năm 258. Là dân ngoại trở lại kitô giáo năm 245. Được tấn phong Giám Mục năm 249. Đóng góp nhiều cho giáo lý về tính hiệp nhất của Giáo Hội quy tụ quanh Thánh Thể, dưới sự hướng dẫn của Giám Mục. Chết tử đạo trong cuộc bách hại của Valêrianô.
+++
Các phụ nữ giúp đỡ Chúa
Trong đời sống công khai Đức Giêsu đã khơi dậy lòng quảng đại giúp đỡ của nhiều phụ nữ đi theo Ngài. Chắc chắn các bà đã không ‘coi việc giữ đạo là một nguồn lợi’ như Phaolô viết cho Timôtêô. Họ là những người được chữa lành, giải thoát, đã nhận từ nơi Chúa ý nghĩa đích thực cho cuộc sống, do đó họ sẵn sàng dâng cúng. Tất cả các thánh sử đều nhắc đến họ, nhưng các thánh sử khác chỉ nhắc đến trong tường thuật khổ nạn, vì họ trung thành đến cùng, trong khi các tông đồ trốn chạy. Và chúng ta còn gặp lại họ vào buổi sáng phục sinh, vì họ là những người đầu tiên đến mộ Chúa.
Đức Giêsu thấu hiểu tấm lòng của các bà, biết lòng quảng đại của họ. Ngài muốn họ cùng đồng hành với Ngài vì họ giúp ích cho sứ vụ của Ngài. Ngài đã kêu gọi Nhóm Mười Hai để họ ở với Ngài, và Ngài cũng gọi các bà để họ cũng ở với Ngài.
Luca là thánh sử viết về các bà nhiều hơn hết, vì tin mừng của ông trình bày những mối liên hệ cá biệt, thân tình với Chúa. Thánh Matthêô có một cái nhìn rộng hơn: viết cho cả Giáo Hội; Mátcô, đặc biệt chú trọng đến mầu nhiệm con người của Đức Giêsu; Luca quan tâm nhiều những mối liên hệ giữa con người với nhau, nhạy cảm hơn về vai trò của các bà trong cuộc đời của Đức Giêsu và các môn đệ Ngài. Máthêô, chẳng hạn, viết về thời thơ ấu của Đức Giêsu từ quan điểm của Thánh Giuse, trong khi Luca trong viễn cảnh của Maria, và trong tin mừng của Luca ghi lại nhiều giai đoạn có sự xuất hiện của các phụ nữ, mà các tin mừng khác không nói đến: ví dụ như việc làm cho con trai của bà góa thành Naim sống lại. Cũng chính Luca, trong tường thuật khổ nạn, nói đến việc các phụ nữ thành Giêrusalem khóc thương Chúa.
Các bài đọc hôm nay gợi lên cho chúng ta nhiều ý hướng cầu nguyện. Cầu cho các kitô hữu thời đại chúng ta biết tránh xa những hiềm khích, đố kỵ. cầu cho chúng ta biết tránh cám dỗ tiền bạc. Cầu cho những ai muốn làm giàu bằng mọi giá, để họ biết rằng sự ham muốn tiền bạc vô độ là cội rễ mọi sự dữ. Cầu cho các kitô hữu luôn hướng tìm điều thiện đích thực: là lòng tin, lòng mến, sự nhẫn nại, hiền hòa.
Thứ Bảy tuần XXIV Tn
Mảnh đất tốt! Dụ ngôn gieo giống thật đánh động vì tính đòi buộc. Nhưng ta đừng rơi vào những vấn nạn giả tạo. Quả vậy, ta nên tự hỏi mình đang là loại mảnh đất nào. Nhưng đây không phải là việc chúng ta tìm ra năng động cần thiết để trở thành mảnh đất tốt nơi đó lời phát sinh gấp trăm lần. Ta nên nhìn, chiêm ngắm thánh ý của Thiên Chúa, Đấng muốn gieo vào lòng ta. Hạt giống thì rất phong phú: “Người gieo giống ra đi gieo hạt”. Con Thiên Chúa đã ra đi, đã đến giữa con người để gieo sự sống của Thiên Chúa, để gieo cách phong phú. Là đối tượng lòng thương của Thiên Chúa Đấng xem cuộc đời của ta như là cánh đồng nhằm phát triển. Thiên Chúa chúng ta là một vị Thiên Chúa đòi hỏi vì Ngài là một Thiên Chúa quảng đại.
Lòng quảng đại của Thiên Chúa còn vượt nhiều hơn nữa. Thiên Chúa là Đấng duy nhất có khả năng chuẩn bị cánh đồng là tâm hồn chúng ta để sẵn sàng đón nhận lời của Ngài. Quả vậy, Ta phải thức tỉnh để tránh cạm bẫy của tên cám dỗ, để loại bỏ những đá sỏi và gai góc, nhưng ta cần tín thác quay về với Thiên Chúa Đấng ban tặng mọi điều thiện hảo.
Thiên Chúa muốn làm cho cuộc đời ta phát sinh hoa quả. Ngài cũng có thể làm như thế cho tâm hồn ta. Ta là kẻ đáng thương trước mặt Ngài và chỉ khi ta biết hướng về Ngài tự sâu thẳm của thống khổ lòng mình, ta mới có thể trở nên ‘mảnh đất màu mỡ’.
+++
Lời mang sự sống
Sự lạm dụng lời nói ngày nay làm chúng ta nghi ngờ về hiệu quả của nó. Quảng cáo, tuyên truyền…đầy vào trong tâm trí chúng ta khiến không còn cho cái gì vào được nữa. Tuy nhiên lời nói của con người là điều kỳ diệu, đưa đến sự sống. Nếu một đứa trẻ chẳng bao giờ nghe được một lời nói từ mẹ nó, nó không thể nhận được sự sống con người cách đích thực được, có thể sẽ giống như con vật. Chính người mẹ gợi lên trí khôn cho con, và làm phát sinh dần dần nhưng ý tưởng, những tình cảm. Thật tuyệt diệu đến thế mà chúng ta hiếm khi nghĩ đến, vì quá quen nghe những lời chẳng có ý nghĩa gì và chẳng mang lại ích lợi gì.
Còn lời của Chúa thì vô cùng phong phú, vì đưa ta đến sự sống thần linh. Chúng ta cần có sự kính trọng đối với lời Chúa như thánh Giacôbê nói: ‘Hãy khiêm tốn đón nhận lời đã gieo vào lòng anh em; lời ấy có sức cứu độ linh hồn anh em’ (Gc 1,21). Đức Giêsu cũng nói như thế. Lời Ngài thanh tẩy các tông đồ, làm cho các ông trở nên bạn hữu của Ngài: ‘Thầy không còn gọi các con là tôi tớ nữa, nhưng là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nơi Cha, thì Thầy đã cho các con biết’. Đức Giêsu đã nghe lời của Chúa Cha, đã truyền đạt lại và lời đó mang lại sự sống mới, sự sống thân tình với Thiên Chúa.
Nhưng, như thánh Luca viết, chỉ đón nhận thôi thì chưa đủ; cần phải nhẫn nại, kiên trì để lời Chúa sinh hoa kết quả nữa. Không chỉ nghe lời mà còn phải gìn giữ lời cả những lúc gặp trở ngại, cả khi kẻ thù bóp nghẹt, làm cho lời Chúa rời xa tâm trí ta để khỏi làm biến đổi cuộc sống của ta.
Gương mẫu của Mẹ Maria, đón nhận và tuân giữ lời Chúa: ‘Này tôi là nữ tỳ của Chúa, xin hãy thành sự cho tôi những lời đã phán’. Và ‘Ngôi Lời đã thành nhục thể’. Việc Mẹ Maria đón nhận, một cách nào đó, đã cho phép lời biến thành nhục thể để mang lại ơn cứu độ cho mọi người.
Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê
‘Ông ấy đáng được Ngài làm ơn cho’, những kỳ mục nài xin Đức Giêsu. Còn chính viên đại đội trưởng thì thưa: ‘Tôi không đáng rước Ngài vào nhà tôi’. Có một sự khác biệt lớn lao giữa công trạng, nghĩa là quyền mà chúng ta nghĩ mình có trên Thiên Chúa, và sự nghèo hèn được viên đại đội trưởng diễn tả. Tại sao lại xảy ra cho tôi điều này? Tôi hỏi và tôi không có đuợc câu trả lời. Danh sách những cố gắng ta nhắm mặc cả với Thiên Chúa có lẽ còn dài lắm. Con người, trước sự bất lực và khổ sở của mình, hướng về Thiên Chúa, nơi đấng mà họ thấy thực hiện toàn bộ những nhu cầu của họ, và trong một thái độ rất đẹp cho dẫu gần với lối suy nghĩ của người ngoại đạo, đó là con người được an ủi khi nghĩ rằng Thiên Chúa không thể không đáp trả bằng cách ban phát tất cả những gì họ cần. Tuy nhiên con người vẫn luôn bị cám dỗ mặc cả với Thiên Chúa. Tự nhiên con người nghĩ rằng lời cầu nguyện sinh ra một loại ‘bổn phận’ mà Thiên Chúa phải thực hiện.
Thiên Chúa là Cha. Ngài biết rõ những nhu cầu của ta và, vì Ngài có trái tim phụ tử, Ngài sẽ rất vui lòng khi chúng ta diễn tả những nhu cầu ấy cho Ngài. Ngài chờ đợi thái độ hiếu thảo của ta, dệt bằng lòng phó thác tuyệt đối. Đứa con chờ đợi tất cả từ cha mình. Một thiếu niên yêu cầu quyền lợi của mình, một người trưởng thành nhìn nhận sự nghèo hèn bẩm sinh của mình trước đấng mình lệ thuộc. Đó là tình cảnh của ta đối với Thiên Chúa: ‘Tôi không đáng rước Ngài vào nhà tôi’, để rồi ta được nghe câu trả lời: ‘Cả trong dân Israel, tôi cũng chưa thấy một người nào có lòng tin mạnh như thế’. Vì lẽ đức tin không phải là yêu sách của con người đối với Thiên Chúa. Đức tin là lòng phó thác vào sự toàn năng của Thiên Chúa, đấng có thể thực hiện điều lớn lao hơn nhiều những ao ước của ta. ‘Về đến nhà, những người được sai đi thấy người nô lệ đã khỏi hẳn’.
Thứ Ba tuần XXIV Tn
Những giọi lệ của người mẹ
‘Lạy Chúa, xin lấy vò mà đựng nước mắt con’. Tại Naim người ta đang đi đưa đám tang: cái chết đã nhằm đến một thanh niên, đứa con trai duy nhất của bà mẹ góa. Những giọt nước mắt của bà, cùng với đoàn người than khóc đang đi theo chiếc quan tài. Đức Giêsu đang cùng ở trên con đường ấy với đám đông; ngài nghe tiếng khóc và ngài cũng hòa mình vào đoàn đưa đám, ngài cũng đang đi trên con đường của sự chết, tất cả đều là những người hay chết và đang trải qua thung lũng đầy nước mắt này. Tuy nhiên Ngài muốn chứng tỏ sứ vụ cứu độ của mình. Sau khi sống lại Ngài sẽ tuyên bố: ‘Ta đã chiến thắng sự chết’. Ngài nói điều đó để tuyên bố rằng ngài đã sống lại nhưng cũng để nói rằng chúng ta cũng được tiền định để hưởng sự sống. Ngài nói với chàng thanh niên đang nằm bất động trong quan tài: ‘Này người thanh niên, tôi bảo anh: hãy chỗi dậy’. Đức Giêsu trao anh ta cho bà mẹ.
Hiệu quả của phép lạ không chỉ là niềm vui cho người mẹ, thấy đứa con mình đang sống, nhưng nhất là lời công bố của đám đông đi theo Đức Giêsu: ‘Một vị ngôn sứ vĩ đại đã xuất hiện giữa chúng ta và Thiên Chúa đã viếng thăm dân Người’. Tuyên bố Đức Giêsu là ngôn sứ đồng nghĩa với việc khẳng định Ngài nói nhân danh Thiên Chúa những chân lý vĩnh cửu. Tuyên bố Thiên Chúa đã viếng thăm dân Người là tuyên bố trong niềm tin rằng Đấng toàn năng đã can thiệp cách cụ thể trong dòng lịch sử, trong các biến cố của thế giới.
Lạy Chúa, xin hãy đến viếng thăm chúng con hôm nay, biết bao giọt lệ đang cần được lau khô, biết bao kẻ sống người chết đang được mang đi chôn…!
Thứ tư Tuần XXIV Tn
Lễ suy tôn Thánh Giá
Hôm nay Giáo Hội long trọng mừng lễ Suy Tôn Thánh Giá. Dấu chỉ, biểu tượng kitô này luôn hiện diện mỗi ngày trong cuộc sống người kitô hữu, cần được hiểu rõ.
Một ngày sống của người kitô hữu bắt đầu với kinh nguyện và dấu thánh giá trên người. Cần ý thức rằng ta đang vẽ trên mình không phải một dấu chỉ của đau khổ, của buồn sầu, của cực hình, nhưng là dấu chỉ của tình yêu.
Cả con người chúng ta, cả cuộc sống chúng ta được bao bọc bởi tình yêu của Thiên Chúa. Đúng, thập giá là khí cụ khổ hình, tuy nhiên, Chúa Giêsu qua cung cách Ngài sống cuộc khổ nạn, dạy cho ta biết rằng thập giá có thể làm biến đổi: tất cả những gì là ghen ghét biến thành yêu thương, tất cả những gì là thù hận biến thành tha thứ. ‘Lạy Cha, xin hãy tha cho chúng, vì chúng không biết việc chúng làm’. Điểm thiết yếu của thập giá không phải là cường độ của đau khổ mà Chúa Giêsu phải chịu, nhưng chính là cường độ của tình yêu Thiên Chúa, Đấng không ngại trao ban Con Một mình cho nhân loại để họ được sự sống vĩnh cửu.
Giáo Hội hôm nay mời gọi ta nhìn lên thập giá, một cái nhìn vượt lên trên những dấu chỉ bên ngoài: sự ghê tởm của công cụ khổ nhục phải giúp ta, không phải để bị đè bẹp bởi sự tàn bạo, nhưng để khám phá và chiêm ngưỡng điều không thể dò thấu được: đó là sự vĩ đại của tình yêu Thiên Chúa nơi Đức Giêsu, đấng đã chịu khổ vì mỗi người chúng ta. Vì việc nhập thể, vì việc hiến trao mạng sống, Đức Giêsu chứng minh cho ta thấy một Thiên Chúa gần kề chúng ta, một Thiên Chúa chỉ có một ước muốn duy nhất là sống trọn vẹn kiếp sống con người của chúng ta (ngoại trừ tội). Nơi Đức Giêsu, Thiên Chúa tự cởi bỏ thiên tính của mình và đến giữa chúng ta như người tôi tớ.
Ý tưởng đó được nhấn mạnh và giải thích trong bài đọc thứ hai: ‘mặc lấy thân nô lệ’. Thiên Chúa chúng ta là một Thiên Chúa từ trời cao xuống tận kiếp sống của ta, để gặp gỡ chúng ta. Ngài trút bỏ địa vị ngang hàng với Thiên Chúa để nói với chúng ta: chẳng kể những khác biệt, chẳng muốn đặc ân, chẳng ham bạc vàng, chẳng muốn ở trên người khác…Đau khổ của con là của ta, cái chết của con cũng là cái chết của ta. Cần nhắc lại rằng điều cứu rỗi chúng ta không phải là số lượng những đau khổ hàm chứa nơi thập giá, nhưng chính là tình yêu, một tình yêu với cường độ và trương độ có thể xóa đi khoảng cách giữa Thiên Chúa và con người.
‘Không ai đã lên trời, ngoại trừ Con Người, Đấng từ trời xuống’. Lưu ý động từ ‘xuống’. Thông thường người ta muốn đi lên để gặp những nhân vật ở địa vị cao sang, được mọi người kính trọng. Thiên Chúa thì không như thế! Là một vị Thiên Chúa đi xuống. Để dạy ta rằng điều đáng kể không phải là sống trên những người khác và coi thường họ. Đối với Đức Giêsu, sống là chung chia thân phận, từ đó đặt cuộc sống mình ngang cùng cấp độ với kẻ khác; hơn thế: Đức Giêsu thích nhìn chúng ta từ dưới thấp lên cao. Một cái nhìn nhận biết phẩm giá những người nghèo, nhận ra bà góa nghèo với đồng xu duy nhất là cả cuộc sống của bà, nhận thấy ông Giakêu đang thiếu thốn tình bạn, nhận thấy những kẻ đau bệnh để chữa lành.
Lạy Chúa, chúng con tiếp tục hành trình của chúng con bằng việc chiêm ngắm thập giá của Chúa, mang lại cho chúng con niềm hy vọng, để tiếp tục loan báo tin mừng Nước Thiên Chúa như Ngài. Như Ngài, lạy Chúa Giêsu, chúng con muốn ra đi, xoa dịu các thương tích, bằng cách làm dấu chỉ hòa giải và yêu thương, vì chính dấu chỉ đó chứng thực chúng con là những môn đệ của Chúa. Thế giới sẽ trở lại, nhờ các kitô hữu mang thánh giá vào tận trong cuộc sống, chứ không phải đeo nơi cổ.
+++
Trong bài tin mừng hôm nay, Đức Giêsu diễn tả hết sức sinh động thái độ trẻ con của những đứa trẻ không bằng lòng, đấu đá nhau bằng những lời quở trách. Chúng chẳng bao giờ đồng thuận với nhau, khước từ mọi đề nghị cuộc chơi. Chúng không muốn chơi trò đám cưới; chúng không diễn tả niềm vui. Như vậy có thể chuyển qua chơi trò đưa đám tang? Cũng không. Chúng cũng không thích hợp.
Đức Giêsu sử dụng cách đó để lột mặt thái độ tinh thần của nhiều người trưởng thành thời của ngài, nhất là của các biệt phái và tiến sĩ luật, được nêu danh ít lâu trước đó (Lc 7,30). Đức Giêsu quan sát thấy rằng chính họ cũng không đồng thuận với nhau. Họ luôn muốn nhắc lại, nhất là khi đề cập đến một sứ giả của Thiên Chúa đến với lời mời gọi sám hối. Thay vì nghiêm túc đón nhận sứ điệp của Thiên Chúa, họ dò xét người sứ giả và tìm đủ mọi cách để có cớ khinh thường vị này và từ đó cũng không đón nhận sứ điệp của Thiên Chúa.
Gioan Tẩy Giả đã đến sống nhiệm nhặt trong hoang địa, không ăn bánh, không uống rượu nho, nhưng bằng lòng với lương thực tìm thấy được trong hoang địa. Sự nhiệm nhặt như thế lẽ ra phải khiến cho những lời ngôn sứ của ông thêm uy tín. Thì lại trở thành đề tài chỉ trích cho các biệt phái và tiến sĩ luật, tự xem mình là chuyên gia về tôn giáo, cho rằng thái độ sống của Gioan là không hợp lý, không phải do Thiên Chúa linh hứng; nên có lẽ đến từ ma quỷ. Họ chẳng thèm quan tâm đến vị ngôn sứ dị kỳ này nữa.
Suy nghĩ đoạn tin mừng này, ta đừng quên áp dụng cho chính mình. Có lẽ chúng ta cũng chẳng khác nào lũ trẻ con không đồng thuận với nhau? Và cũng giống như các biệt phái và tiến sĩ luật chỉ trích Đức Giêsu về mọi đề nghị thay đổi đời sống?
Trong bản dịch tin mừng, có một từ hết sức ý nghĩa nhưng lại khó dịch chính xác. Khi nói về bọn trẻ con Đức Giêsu nói rõ chúng ‘ngồi’. Chúng ta có thể hiểu rằng lũ trẻ này từ khước mọi đề nghị bởi vì chúng không muốn đứng dậy và di chuyển. Cũng thế những lời chỉ trích của các tiến sĩ luật thực sự là một cách thế để bảo vệ ‘chủ nghĩa bất động’ thiêng liêng của họ. Họ không muốn thay đổi, không muốn từ khước cái vị thế cố định của họ để mặc lấy một lộ trình mới ngoan ngùy theo hướng dẫn của Thần Khí. Nên ta có thể hiểu rằng những chỉ trích chống lại các sứ giả của Thiên Chúa thường là loại này. Chúng chỉ trích để khỏi hành động, để khỏi vâng phục Chúa.
+++
Khi nhắc lại một câu châm ngôn cổ Do thái, Đức Giêsu cho ta thấy một nhóm các đứa trẻ (bị hội chứng điếc), không nghe bất cứ lời khiêu khích nào để bắt đầu một trò chơi. Sự lười biếng của các trẻ này giống như bệnh điếc lác của dân Israel khi họ từ chối những lời dạy của Gioan Tẩy Giả và của Đức Giêsu. Ngài lột mặt nạ của họ, một lần cho tất cả, để lộ ra bộ mặt giả hình. Phía sau thái độ thụ động kia ẩn giấu một con tim chai cứng, chai cứng trước bất cứ lời kêu mời nào. Hội chứng điếc của Israel thật ra cũng chính là bệnh của mỗi người chúng ta, khi chúng ta không nhận biết ơn cứu độ đích thực mà Đức Giêsu mang đến.
Thứ Năm tuần XXIV Tn
Lễ Mẹ sầu Bi
Tin mừng hôm nay trình bày cho ta đoạn thuật lại Mẹ Chúa Giêsu và người môn đệ Chúa yêu, thánh Gioan, gặp nhau trên đồi Calvê dưới chân thánh giá. Mẹ Maria xuất hiện hai lần trong tin mừng Gioan: ngay lúc khởi đầu trong tiệc cưới Cana (Ga 2,1-5) và vào lúc cuối dưới chân thánh giá (Ga 19,25-27). Hai giai đoạn này chỉ gặp thấy nơi tin mừng Gioan, mang một ý nghĩa tượng trưng rất sâu xa. So sánh với ba tin mừng khác, Tin mừng Gioan, giống như máy chụp quang tuyến X, trong khi ba tin mừng kia chỉ là máy photocopy của những gì đã xảy ra. Quang tuyến X của niềm tin giúp khám phá trong các biến cố những chiều kích mà mắt thường không thể nhận ra được. Tin mừng Gioan, không chỉ mô tả sự kiện, còn cho thấy chiều kích biểu tượng trong các sự kiện ấy. Như thế, trong cả hai trường hợp, ở Cana cũng như dưới chân thập giá, Mẹ Chúa Giêsu đại diện cho Cựu Ước mong đợi Tân Ước, và chính Mẹ là người cộng tác vào việc làm cho Tân Ước đến. Mẹ Maria xuất hiện như mắc xích nối kết giữa cái đã xảy ra và cái sắp đến. Tại Cana (Cựu Ước) Mẹ hiểu thấu những giới hạn của Cựu Ước và đã có sáng kiến để cho Tân Ước được thực hiện. Mẹ nói với con Mẹ: ‘Họ hết rượu rồi’. (Ga 2,3). Và trên đồi Calvê:
19,25: bản sao chụp cho thấy Mẹ đang đứng dưới chân con Mẹ. Người phụ nữ dũng cảm, kiên cường Sabat Mater Dolorosa! Một sự hiện diện thinh lặng. Nhưng bản chụp quang tuyến X của niềm tin, thì chỉ cho ta thấy Tân Ước vượt qua Cựu Ước. Cũng như ở Cana, Mẹ Chúa Giêsu đại diện cho Cựu Ước, nhân loại mới hình thành từ việc sống tin mừng Nước Thiên Chúa. Cuối thế kỷ thứ nhất, một số kitô hữu nghĩ rằng Cựu Ước không cần thiết nữa. Quả thật, ngay đầu thế kỷ thứ hai, Marcion chối bỏ toàn bộ Cựu Ước. Do đó, nhiều người muốn biết xem ý muốn của Đức Giêsu như thế nào về vấn đề này.
19,26-28: Di chúc, ý muốn của Đức Giêsu. Những lời nói của Đức Giêsu thật ý nghĩa. Thấy Mẹ Ngài, và cạnh Mẹ Ngài có môn đệ yêu dấu, Đức Giêsu thưa: ‘Thưa bà, đây là con bà’. Rồi với môn đệ: ‘Đây là mẹ con’. Cựu Ước và Tân Uớc cũng đồng hành với nhau. Đức Giêsu gọi người môn đệ yêu dấu là con (Tân Ước) nhận Mẹ Maria (Cựu Ước) về nhà mình. Nơi nhà của người môn đệ yêu dấu, cộng đoàn kitô, người ta hiểu được ý nghĩa tròn đầy của Cựu Ước. Tân Ước sẽ không hiểu được nếu không có Cựu Ước. Cũng như thế đối với Cựu Ước. Thánh Augustinô nói: Tân Ước ẩn tàng trong Cựu Ước. Cựu Ước nở ra trong Tân Ước. Tân Ước mà thiếu Cựu Ước chẳng khác nào tòa nhà không có nền móng. Và Cựu Ước thiếu Tân Ước như cây không sinh quả.
Đức Maria trong Tân Ước. Tân ước nói ít về Đức Maria, và chính Mẹ còn nói ít hơn nữa. Maria là Mẹ của sự thinh lặng. Kinh Thánh còn giữ 7 lời của Mẹ: Lc 1,34.38.46-55; Lc 2,48; Ga 2,3; Ga 2,5; Ga 19,25-27. Mỗi một lời như một cửa sổ mở vào căn nhà của Mẹ Maria và cho ta biết mối quan hệ của Mẹ với Thiên Chúa. Thánh Luca trao cho ta chìa khóa để hiểu được điều này: ‘Phúc cho những ai lắng nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành’ (Lc 11,27-28 ).
Bài tường thuật thương khó của Đức Giêsu thấy có bạo lực và bội phản. Nhưng không chỉ có thế: nó còn là một bài ca tụng sự sống nữa. Từ trên thập giá, Đức Giêsu không tìm an ủi cho chính mình. Ngài quan tâm đến cộng đoàn nhỏ bé dưới chân thập giá: Mẹ Ngài và người môn đệ yêu dấu. Người môn đệ ấy là khuôn mặt của mỗi người chúng ta: và Đức Giêsu trao cho chúng ta Mẹ của Ngài. ‘Và từ lúc ấy, môn đệ rước bà về nhà mình’. Là chiến thắng đầu tiên của sự sống trên cái chết. là hoa quả đầu mùa của thập giá, của tình yêu mãnh liệt hơn sự chết. Khi mà hình như tất cả đều đổ vỡ, các thế lực thù địch hát mừng chiến thắng, thì từ tiếng nói của Đấng bị đánh bại phát sinh một tình bạn mới, một tình liên đới giữa người môn đệ và người Mẹ. Là dấu chỉ đầu tiên của sự sống lại, hoa quả đầu mùa của cái chết của Đức Giêsu.
+++
Lòng thương xót, niềm vui của Thiên Chúa Đấng yêu đến độ tha thứ tất cả, niềm vui của Thiên Chúa Đấng nhìn thấy người phụ nữ đang làm một hành vi đức tin vào tình thương của Ngài. Tin vào tình thương. Tin vào lòng thương xót để trở nên nhân chứng của tình thương, của lòng thương xót, bởi lẽ thế giới đang cần đến lời chứng này. Là một thế giới cứng cỏi. không tin vào tình thương nhưng không, vào tình thương tự hiến chính mình, vào lòng thương xót.Ta đừng tự than trách về sự cứng cỏi của thời đại bởi vì lòng thương xót của Thiên Chúa hành động cách hiệu quả. Tôi là chứng nhân sống động về điều này, bởi vì Đức Kitô đang họa lại nơi tôi lịch sử của người phụ nữ tội lỗi.
Ý thức mình là hoa quả của lòng thương xót Thiên Chúa. Đức Kitô cho ta một dấu chỉ của lòng thương xót dịu dàng của Ngài nơi bí tích hòa giải. Đối với ta, đây có phải thường xuyên là suối nguồn sự sống không? Ta có để cho Đức Kitô vui mừng vì tha thứ cho ta không? Quả thật đây là bí tích thống hối: một hành vi đức tin vào tình thương. Thường thì ta lánh xa bí tích này. Vì ta thường nghĩ rằng đó chỉ là việc xưng thú tội lỗi của mình: việc xưng thú quả thật là điều quan trọng. Là một hành động của một con người tự do nhìn nhận mình là kẻ đáng thương và là tội nhân trước mặt Thiên Chúa. Lẽ ra ta nên nghĩ đến niềm vui của Thiên Chúa, Đấng, mà mỗi một lần con người, bằng một hành vi tự do và tự quyết, quay trở về với Ngài để được tha thứ, được nhìn nhận là Tình Yêu Thương Xót.
Nhờ bí tích sám hối, người tín hữu được thanh tẩy, nhìn nhận mình là đối tượng của việc tha thứ và do đó có thể trở nên chủ thể lòng thương xót. Họ sẽ có thể chứng nhận rằng Thiên Chúa là tình yêu, nếu chính mình để bản thân được tái sinh trong tình yêu. Bí tích sám hối là việc thực hiện lời sấm ngôn: ‘Ta sẽ ban cho các người một quả tim mới’. Lòng sám hối là việc thay đổi con tim. Con người dâng cho Thiên Chúa quả tim chai đá do tội lỗi của riêng minh và Thiên Chúa sẽ làm nó tái sinh, ôm ấp nó bằng sự tha thứ. Người tín hữu được thanh tẩy như thế đến lượt mình sẽ có khả năng yêu thương và tha thứ.
+++
Lòng mến tri ân
Phaolô viết cho Timôtêô: ‘Đừng thờ ơ với đặc sủng đang có nơi anh, đặc sủng Thiên Chúa đã ban cho anh khi hàng kỳ mục đặt tay trên anh’. Chúng ta hôm nay cầu nguyện đặc biệt cho các linh mục và các kitô hữu, để tất cả ý thức hơn về đặc sủng của thánh chức linh mục và coi trọng hơn.
Bài tin mừng thật súc tích, chỉ xin để ý một điểm nhấn để hiểu rõ lời Chúa hơn: tình yêu Thiên Chúa luôn đi trước mọi điều con người thực hiện. Người biệt phái, tự phụ, không nhận biết những ân huệ của Chúa, anh ta tin rằng chính mình làm điều này điều kia cho Chúa: anh không yêu Thiên Chúa. Người phụ nữ tội lỗi, ngược lại, biết đón nhận thật nhiều vì món nợ của bà lớn lắm: được Chúa tha vì đã yêu mến nhiều. Ai yêu mến nhiều? Người được Chúa tha nhiều. Điều đó không có ý muốn nói, như thông thường ta giải thích, rằng bà ta nhận được sự tha thứ cho muôn vàn tội của bà vì bà đã yêu nhiều, nhưng ngược lại: tình yêu của bà là dấu chỉ bà đã nhận được ân huệ lớn lao của Thiên Chúa: ơn tha thứ. Vấn nạn của người biệt phái là: ‘nếu quả thật ông này là ngôn sứ, thì hẳn phải biết người đàn bà đang đụng đến mình là thứ người nào: một người tội lỗi!’ Bây giờ Đức Giêsu không chỉ nhận biết chị như người tội lỗi: Ngài nhận biết chị như người tội lỗi được tha thứ, vì nhìn thấy lòng mến của chị. Sự tha thứ của Thiên Chúa luôn đi trước, làm cho ta hiểu được tình yêu vô tận của Ngài và gợi lên nơi ta sự đáp trả.
‘Còn ai được tha ít thì yêu mến ít’. Lời xác quyết thứ hai này củng cố cho lời xác quyết thứ nhất. Không phải chúng ta yêu mến Thiên Chúa trước, nhưng chính Ngài yêu chúng ta trước. Bổn phận chúng ta là nhận ra tình yêu qua các ân huệ Ngài ban tặng cho ta, qua những lần tha thứ. Đó là điều kiện cần cho lòng mến của chúng ta. Nếu không, chúng ta sẽ giống như người biệt phái, tin rằng chính mình làm cho Thiên Chúa, không nhận ra tình yêu của Ngài và cuối cùng, không yêu Ngài.
Cầu xin Chúa ban cho ta ơn biết nhận ra rằng tình yêu của Chúa luôn đi trước. Trong lời nguyện tiến lễ, Giáo Hội luôn nhận biết điều đó: ‘Chúc tụng Chúa là chúa tể càn khôn, vì Chúa đã rộng ban cho chúng con bánh này…rượu này’, nhờ đó chúng con mới có thể tiến dâng lên Chúa. Chúng ta sẽ là những người khoác lác nếu nghĩ cách kiêu căng rằng chúng ta làm cho Chúa điều này điều nọ mà không nhận biết mình đã nhận trước tiên từ nơi Ngài. Lòng mến đích thực đối với Chúa luôn luôn là một lòng mến tri ân.
Thứ Sáu tuần XXIV Tn
Thánh Cornêliô và Cyprianô
Cornêliô (251-253), giáo hoàng và mục tử nhân hậu, hoạt động cho việc hòa giải của các kitô hữu vì yếu lòng tin đã nhượng bộ trong các cuộc bách hại. Bảo vệ tính hiệp nhất của Giáo Hội chống lại các ly khai mới, được Ciprianô giúp đỡ. Bị hoàng đế Gallo lưu đày, chết tại Civitavecchia (Roma), an táng trong nghĩa trang Callistô.
Cyprianô, sinh 210 tại Carthage, Tunisie. Chết ngày 14.09 năm 258. Là dân ngoại trở lại kitô giáo năm 245. Được tấn phong Giám Mục năm 249. Đóng góp nhiều cho giáo lý về tính hiệp nhất của Giáo Hội quy tụ quanh Thánh Thể, dưới sự hướng dẫn của Giám Mục. Chết tử đạo trong cuộc bách hại của Valêrianô.
+++
Các phụ nữ giúp đỡ Chúa
Trong đời sống công khai Đức Giêsu đã khơi dậy lòng quảng đại giúp đỡ của nhiều phụ nữ đi theo Ngài. Chắc chắn các bà đã không ‘coi việc giữ đạo là một nguồn lợi’ như Phaolô viết cho Timôtêô. Họ là những người được chữa lành, giải thoát, đã nhận từ nơi Chúa ý nghĩa đích thực cho cuộc sống, do đó họ sẵn sàng dâng cúng. Tất cả các thánh sử đều nhắc đến họ, nhưng các thánh sử khác chỉ nhắc đến trong tường thuật khổ nạn, vì họ trung thành đến cùng, trong khi các tông đồ trốn chạy. Và chúng ta còn gặp lại họ vào buổi sáng phục sinh, vì họ là những người đầu tiên đến mộ Chúa.
Đức Giêsu thấu hiểu tấm lòng của các bà, biết lòng quảng đại của họ. Ngài muốn họ cùng đồng hành với Ngài vì họ giúp ích cho sứ vụ của Ngài. Ngài đã kêu gọi Nhóm Mười Hai để họ ở với Ngài, và Ngài cũng gọi các bà để họ cũng ở với Ngài.
Luca là thánh sử viết về các bà nhiều hơn hết, vì tin mừng của ông trình bày những mối liên hệ cá biệt, thân tình với Chúa. Thánh Matthêô có một cái nhìn rộng hơn: viết cho cả Giáo Hội; Mátcô, đặc biệt chú trọng đến mầu nhiệm con người của Đức Giêsu; Luca quan tâm nhiều những mối liên hệ giữa con người với nhau, nhạy cảm hơn về vai trò của các bà trong cuộc đời của Đức Giêsu và các môn đệ Ngài. Máthêô, chẳng hạn, viết về thời thơ ấu của Đức Giêsu từ quan điểm của Thánh Giuse, trong khi Luca trong viễn cảnh của Maria, và trong tin mừng của Luca ghi lại nhiều giai đoạn có sự xuất hiện của các phụ nữ, mà các tin mừng khác không nói đến: ví dụ như việc làm cho con trai của bà góa thành Naim sống lại. Cũng chính Luca, trong tường thuật khổ nạn, nói đến việc các phụ nữ thành Giêrusalem khóc thương Chúa.
Các bài đọc hôm nay gợi lên cho chúng ta nhiều ý hướng cầu nguyện. Cầu cho các kitô hữu thời đại chúng ta biết tránh xa những hiềm khích, đố kỵ. cầu cho chúng ta biết tránh cám dỗ tiền bạc. Cầu cho những ai muốn làm giàu bằng mọi giá, để họ biết rằng sự ham muốn tiền bạc vô độ là cội rễ mọi sự dữ. Cầu cho các kitô hữu luôn hướng tìm điều thiện đích thực: là lòng tin, lòng mến, sự nhẫn nại, hiền hòa.
Thứ Bảy tuần XXIV Tn
Mảnh đất tốt! Dụ ngôn gieo giống thật đánh động vì tính đòi buộc. Nhưng ta đừng rơi vào những vấn nạn giả tạo. Quả vậy, ta nên tự hỏi mình đang là loại mảnh đất nào. Nhưng đây không phải là việc chúng ta tìm ra năng động cần thiết để trở thành mảnh đất tốt nơi đó lời phát sinh gấp trăm lần. Ta nên nhìn, chiêm ngắm thánh ý của Thiên Chúa, Đấng muốn gieo vào lòng ta. Hạt giống thì rất phong phú: “Người gieo giống ra đi gieo hạt”. Con Thiên Chúa đã ra đi, đã đến giữa con người để gieo sự sống của Thiên Chúa, để gieo cách phong phú. Là đối tượng lòng thương của Thiên Chúa Đấng xem cuộc đời của ta như là cánh đồng nhằm phát triển. Thiên Chúa chúng ta là một vị Thiên Chúa đòi hỏi vì Ngài là một Thiên Chúa quảng đại.
Lòng quảng đại của Thiên Chúa còn vượt nhiều hơn nữa. Thiên Chúa là Đấng duy nhất có khả năng chuẩn bị cánh đồng là tâm hồn chúng ta để sẵn sàng đón nhận lời của Ngài. Quả vậy, Ta phải thức tỉnh để tránh cạm bẫy của tên cám dỗ, để loại bỏ những đá sỏi và gai góc, nhưng ta cần tín thác quay về với Thiên Chúa Đấng ban tặng mọi điều thiện hảo.
Thiên Chúa muốn làm cho cuộc đời ta phát sinh hoa quả. Ngài cũng có thể làm như thế cho tâm hồn ta. Ta là kẻ đáng thương trước mặt Ngài và chỉ khi ta biết hướng về Ngài tự sâu thẳm của thống khổ lòng mình, ta mới có thể trở nên ‘mảnh đất màu mỡ’.
+++
Lời mang sự sống
Sự lạm dụng lời nói ngày nay làm chúng ta nghi ngờ về hiệu quả của nó. Quảng cáo, tuyên truyền…đầy vào trong tâm trí chúng ta khiến không còn cho cái gì vào được nữa. Tuy nhiên lời nói của con người là điều kỳ diệu, đưa đến sự sống. Nếu một đứa trẻ chẳng bao giờ nghe được một lời nói từ mẹ nó, nó không thể nhận được sự sống con người cách đích thực được, có thể sẽ giống như con vật. Chính người mẹ gợi lên trí khôn cho con, và làm phát sinh dần dần nhưng ý tưởng, những tình cảm. Thật tuyệt diệu đến thế mà chúng ta hiếm khi nghĩ đến, vì quá quen nghe những lời chẳng có ý nghĩa gì và chẳng mang lại ích lợi gì.
Còn lời của Chúa thì vô cùng phong phú, vì đưa ta đến sự sống thần linh. Chúng ta cần có sự kính trọng đối với lời Chúa như thánh Giacôbê nói: ‘Hãy khiêm tốn đón nhận lời đã gieo vào lòng anh em; lời ấy có sức cứu độ linh hồn anh em’ (Gc 1,21). Đức Giêsu cũng nói như thế. Lời Ngài thanh tẩy các tông đồ, làm cho các ông trở nên bạn hữu của Ngài: ‘Thầy không còn gọi các con là tôi tớ nữa, nhưng là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nơi Cha, thì Thầy đã cho các con biết’. Đức Giêsu đã nghe lời của Chúa Cha, đã truyền đạt lại và lời đó mang lại sự sống mới, sự sống thân tình với Thiên Chúa.
Nhưng, như thánh Luca viết, chỉ đón nhận thôi thì chưa đủ; cần phải nhẫn nại, kiên trì để lời Chúa sinh hoa kết quả nữa. Không chỉ nghe lời mà còn phải gìn giữ lời cả những lúc gặp trở ngại, cả khi kẻ thù bóp nghẹt, làm cho lời Chúa rời xa tâm trí ta để khỏi làm biến đổi cuộc sống của ta.
Gương mẫu của Mẹ Maria, đón nhận và tuân giữ lời Chúa: ‘Này tôi là nữ tỳ của Chúa, xin hãy thành sự cho tôi những lời đã phán’. Và ‘Ngôi Lời đã thành nhục thể’. Việc Mẹ Maria đón nhận, một cách nào đó, đã cho phép lời biến thành nhục thể để mang lại ơn cứu độ cho mọi người.
Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê