Suy niêm Tin Mừng Chúa Nhật XIV thường niên A - Lm. Xuân Hy Vọng

“ÁCH GIÊ-SU RẤT VỪA VẶN”, và “GÁNH GIÊ-SU NHẸ NHÀNG”

Truyện “Ngụ ngôn về những Chú chim” được kể lại rằng: Thuở sáng tạo trời đất muôn vật, tất cả đều bước đi bằng chân loanh quanh trên mặt đất, trừ loài chim! Tuy nhiên, những chú chim này chẳng chịu làm gì, ngoài việc phàn nàn về gánh nặng mà Thiên Chúa bắt chúng phải mang trên vai, trong khi đó chẳng có loài nào phải mang nặng như chúng. Thoạt đầu, đối với loài chim, đôi cánh là những bộ phận xấu xí và luộm thuộm nhất mà chúng phải mang. Chúng cho rằng đó là cách Thiên Chúa phạt chúng, nên cứ tự hỏi: sao cứ phải mang lấy những đôi cánh vướng víu, gây cản trở và khó khăn thế này? Tại sao? Tại sao lại là chúng mình? Sau cùng, hai hoặc ba con chim mạo hiểm, bắt đầu tập cử động những đôi cánh này, và nhận ra cái mà chúng xem như gánh nặng trên vai, thật ra đã nâng chúng lên bầu trời, bay cao và bay xa. Vậy, cái “gánh nặng” đã biến thành một món quà tuyệt vời.

Kính thưa cộng đoàn Phụng vụ! Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giê-su mời gọi mỗi người chúng ta: “Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng” (Mt 11,29-30). Để hiểu được thông điệp này, ít nhất chúng ta nên biết ý nghĩa của hạn từ “ách” và “gánh”. Thông thường, người Do Thái dùng thành ngữ ‘cái ách’ để chỉ sự vâng phục, phục tùng. Họ nói về cái ách của lề luật, cái ách của các giới răn, cái ách của vương quốc, và cái ách của Thiên Chúa. Vì vậy, Chúa Giê-su đã dùng hình ảnh cụ thể này ngỏ hầu diễn tả lời mời gọi của Ngài. Hơn nữa, Chúa Giê-su nói: “Ách tôi êm ái” (x. Mt 11,30). Chữ “êm ái” (theo tiếng Hy Lạp là chrestos, nghĩa là vừa vặn). Thời đó, những cái ách của con bò được làm bằng gỗ; chúng được dẫn đến tiệm thợ mộc để đo kích thước phù hợp với từng con. Sau đó cái ách phải được thợ mộc đẽo gọt, điều chỉnh, sửa chữa cẩn thận cho thật vừa vặn để không làm trầy da hay tổn thương đến con vật. Do đó, Chúa Giê-su nói: “Ách tôi êm ái”, nghĩa là: ‘Cuộc sống Ta ban cho con không là gánh nặng làm tổn hại đến con; bổn phận của con đã được đo lường thích hợp với con rồi’. Bất cứ điều gì Thiên Chúa gửi đến cho chúng ta đã được điều chỉnh phù hợp, chính xác với những nhu cầu và khả năng của chúng ta. Điển ngữ cổ kia được thuật lại rằng: Đức Giê-su là người thợ mộc, sản xuất ra những cái ách vừa vặn vào loại hạng nhất tại xứ Ga-li-lê-a. Biết vậy, người người khắp cả nước ùn ùn kéo đến để mua những chiếc ách hạng nhất do Ngài làm ra. Thời ấy, các cửa tiệm cũng có những nhãn hiệu dán trên cửa, và nhãn hiệu của tiệm thợ mộc ở Na-da-rét nổi tiếng với hàng chữ: ‘Ách Ta rất vừa vặn’. Thật vậy, ách Giê-su êm ái dường bao.

Thứ đến, Đức Giê-su nói: “…gánh tôi nhẹ nhàng” (x. Mt 11,30). Gánh nhẹ nhàng không phải vì không nặng, mà vì nó được đặt trên vai người vác bằng tình yêu và người gánh vác với lòng yêu mến. Đúng như lời của một thầy Rab-bi đã nói: ‘Gánh của tôi đã trở nên bài ca của tôi’. Nhờ tình yêu, mà những gánh nặng nề nhất cũng trở nên nhẹ nhàng như thánh Âu-gus-ti-nô khẳng định: ‘Ở đâu có tình yêu, ở đó hết khó nhọc’. Truyện kia được thuật lại  rằng: Người đàn ông đang rảo quanh trên đường, tình cờ gặp cậu bé cõng trên lưng một em trai nhỏ khác bị mất cả hai chân. Người đàn ông ấy bèn nói với bé trai: “Đó quả thật là một gánh nặng cho em phải mang!” Tuy nhiên, cậu bé đáp lại: “Thưa ông, đây không phải là một gánh nặng, mà đây là đứa em nhỏ của cháu”. Thật thế, gánh nặng được trao ban trong tình yêu và mang lấy bằng tình yêu sẽ luôn luôn nhẹ nhàng!

Sau cùng, trong tác phẩm The Interior Castle (Lâu Đài Nội Tâm) của thánh nữ Tê-rê-xa A-vi-la về đời sống thiêng liêng, hình ảnh của Chúa Giê-su Ki-tô chịu đau khổ được nhắc đi nhắc lại đến hơn 40 lần. Ngài thường xuyên đề cập đến đau khổ, vì đối với thánh nữ, hình ảnh Chúa Ki-tô mang thương tích đã đến với mỗi chúng ta trong chính thương tích của mình. Và theo ngài, đây là chìa khóa để tìm hiểu, cũng như bước vào cuộc hành trình thiêng liêng. Một lần kia, ma quỷ giả dạng Chúa Giê-su sống lại hiện ra với thánh nữ. Thoạt nhìn, ngài đã đuổi nó ngay. Nhưng trước khi rời đi, Sa-tan nán lại hỏi: “Làm thế nào bà biết tôi mạo nhận Chúa của bà?” Thánh nữ không ngần ngại đáp: “Bởi vì mày không mang trên mình những vết thương”. Thật thế, chúng ta có một vị Thiên Chúa đồng hành, mặc lấy thân phận yếu hèn con người như chúng ta, chỉ trừ tội lỗi. Ngài thấu hiểu “ách” khổ đau của nhân sinh, và đã “gánh” vác tội lỗi chúng ta. Vì vậy, Ngài mời gọi mỗi người chạy đến đón nhận “ách Giê-su êm ái/vừa vặn” và “gánh Giê-su nhẹ nhàng” với tất cả ân sủng, sức mạnh của Chúa và chia sẻ trách nhiệm với nhau. Ngoài ra, chúng ta được mời gọi khiêm cung cúi xuống, để Ngài đặt lên “cái ách êm ái/vừa vặn” của Ngài, và Ngài mãi bên cạnh chúng ta để cùng “gánh vác” với chúng ta.

Cầu nguyện:

Ôi, ách Giê-su êm ái, gánh Giê-su nhẹ nhàng

Cho con mang trên mình với cả lòng yêu thương

Và hiệp nhất, chia san với hết mọi người

Chung tay xây dựng, rao truyền tin yêu. Amen!

Lm. Xuân Hy Vọng