Suy Niệm Lễ Hiện Xuống. Tuần X TN - Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê
- Thứ tư - 04/06/2025 20:08
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Lễ Phục Sinh của Chúa Kitô hôm nay được ứng nghiệm trong phụng vụ Lễ Hiện Xuống: Chúa Con chết và sống lại thôi là chưa đủ, mỗi tín hữu và toàn thể Giáo hội phải có thể bước vào cùng kinh nghiệm đó để chết cho tội lỗi và được sinh ra cho cuộc sống mới của con cái Thiên Chúa. Chính món quà Phục Sinh của Chúa Thánh Thần, được đổi mới trong mỗi buổi cử hành Thánh Thể và đặc biệt là trong ngày hôm nay
Chúa Nhật Lễ Hiện Xuống/C
Lễ Phục Sinh của Chúa Kitô hôm nay được ứng nghiệm trong phụng vụ Lễ Hiện Xuống: Chúa Con chết và sống lại thôi là chưa đủ, mỗi tín hữu và toàn thể Giáo hội phải có thể bước vào cùng kinh nghiệm đó để chết cho tội lỗi và được sinh ra cho cuộc sống mới của con cái Thiên Chúa. Chính món quà Phục Sinh của Chúa Thánh Thần, được đổi mới trong mỗi buổi cử hành Thánh Thể và đặc biệt là trong ngày hôm nay, làm cho mầu nhiệm Phục Sinh trở nên sống động, hiện tại và có hiệu lực đối với chúng ta. Thánh Linh đến để lôi kéo chúng ta và cộng đồng vào Lễ Phục Sinh của Chúa Kitô. Điều này có nghĩa là gì? Chuyện gì xảy ra vào Lễ Ngũ Tuần?
Phụng vụ Lời Chúa mở mắt đức tin của chúng ta về mầu nhiệm Lễ Hiện Xuống.
Bài đọc thứ nhất được trích từ sách Công vụ Tông đồ. Luca đặt món quà là Thánh Thần mà Chúa Giêsu hứa ban cho các môn đệ của Người trong bối cảnh của lễ Ngũ Tuần của người Do Thái: ‘khi ngày lễ Ngũ Tuần đã đến’. Vào thời Chúa Giêsu, Lễ Ngũ Tuần có hai ý nghĩa: đó là lễ nông nghiệp mừng hoa trái đầu mùa được cử hành bảy tuần sau khi bắt đầu mùa thu hoạch lúa mì (bảy tuần, tức là 50 ngày, do đó, trong tiếng Hy Lạp, ‘lễ Ngũ Tuần’, lễ vào ngày thứ 50); đó là lễ mừng hoa trái của lúa mì đã được gieo trồng, chết đi và giờ đã chín và sinh hoa trái.
Nhưng lễ này còn có ý nghĩa thứ hai là tưởng niệm việc ban hành luật pháp trên núi Sinai và giao ước.
Câu chuyện trong sách Công vụ cho chúng ta thấy rằng Lễ Ngũ Tuần, theo nghĩa kép của nó, được hoàn thành với việc sai Chúa Thánh Thần đến: Chúa Thánh Thần là hoa trái chín muồi của lễ Phục Sinh, được Chúa Kitô trao cho cộng đồng tín hữu, là hạt giống rơi xuống đất, chết đi và sống lại. Bằng cách nuôi dưỡng mình bằng hoa trái này, được kêu cầu và chào đón qua việc lắng nghe Lời Chúa và tham dự bàn tiệc Thánh Thể, người tín hữu lớn lên trong giao ước, trong mối quan hệ mới và dứt khoát với Chúa Kitô và Chúa Cha.
Để giúp chúng ta hiểu điều này xảy ra như thế nào, Luca nói về Chúa Thánh Thần bằng hai hình ảnh, mô tả những tác động khi Ngài đến, hình ảnh của gió và hình ảnh của lửa.
Trong tiếng Do Thái của Cựu Ước, gió, hơi thở và tinh thần được diễn tả bằng cùng một thuật ngữ, ‘ruah’, một từ giống cái ám chỉ sự ngọt ngào và sức mạnh mang lại sự sống. Hơi thở giống như Thánh Linh là sự sống, là nguồn sống. Trong câu chuyện về sự sáng tạo con người trong Sáng thế 2, chúng ta thấy rằng hơi thở sự sống ngự trị và chuyển động của con người là một món quà từ Chúa, một sự truyền đạt của cùng một sự sống thiêng liêng, của cùng một hơi thở và tinh thần mang lại sự sống cho Chúa.
Do đó, vào Lễ Ngũ Tuần, Thánh Linh của Thiên Chúa được ban cho chúng ta để Ngài có thể là nguồn mạch, là sự hướng dẫn và là nguyên tắc cho sự hiện hữu của chúng ta.
Thư gửi tín hữu Rôma (bài đọc thứ hai) giúp chúng ta hiểu được sự sống mà Thánh Linh ban cho chúng ta và việc được sống động bởi hành động của Ngài tạo ra điều gì trong chúng ta.
Phao-lô đặt chúng ta trước sự kiện, trạng thái mà chúng ta đã thấy mình đang ở ngay từ lúc chúng ta nhận được ân huệ của Chúa Thánh Thần trong phép rửa tội, ngay cả khi chúng ta thường không nhận thức đầy đủ về điều đó: chúng ta không còn ở trong xác thịt nữa, chúng ta ở trong Chúa Thánh Thần.
Đối với Phao-lô, xác thịt là gì và Thần Linh là gì? ‘Thịt’ chỉ toàn thể con người, gồm thân xác và linh hồn, trí tuệ và ý chí, trong thực tại hoàn toàn tự nhiên mong manh và bấp bênh, được đánh dấu bằng tội lỗi và cái chết. Ngược lại, ‘Thánh Linh’ chỉ sự sống thiêng liêng thúc đẩy và hướng dẫn cuộc sống của Chúa Kitô, Chúa Con: điều được ban cho chúng ta là Thánh Linh của chính Chúa Con, sự sống trong mối quan hệ yêu thương của Người với Chúa Cha, được truyền đạt cho chúng ta như ân sủng và nguyên tắc của sự sống và khiến chúng ta trở thành con cái của Chúa Cha giống như Người. Nếu chỉ bởi ‘xác thịt’ mà chúng ta khép kín trong kinh nghiệm bấp bênh và phải chịu chết, trong mọi điều chúng ta là và đã làm, thì giờ đây, nhờ Thánh Thần mà Chúa Kitô phục sinh đã ban cho chúng ta, chúng ta được bén rễ trong chính sự sống của Thiên Chúa và được sinh ra để trở thành con cái Thiên Chúa và chúng ta học cách biết Thiên Chúa là Cha. Lời mời gọi của Phao-lô rất rõ ràng: hãy sống theo con người thật của bạn.
Hình ảnh thứ hai dùng để mô tả hoạt động của Chúa Thánh Thần là hình ảnh ngọn lửa. Giống như hình ảnh gió, đây cũng là hình ảnh thường thấy trong truyền thống Kinh thánh; hãy nghĩ đến câu chuyện về món quà Luật pháp mà Chúa ban trên núi Sinai (Xh 19). Lửa là dấu hiệu để Chúa thể hiện sự hiện diện của Ngài. Thánh Linh giống như lửa: làm cho Chúa Giêsu Kitô hiện diện trong chúng ta và giữa chúng ta, soi sáng chúng ta từ bên trong, chỉ đường cho chúng ta. Ngài trở thành Chủ nhân bên trong của chúng ta và biến chúng ta thành ‘những cuốn sách sống và những luật lệ sống động, mang Thánh Thần vào tâm hồn chúng ta và khiến lời nói và nguồn giáo lý, đặc sủng và mọi điều tốt lành tuôn tràn’. Người được soi sáng từ bên trong bởi sự hiện diện của mình sẽ tỏa sáng xung quanh mình.
Phúc Âm, trích từ các chương của sách Gioan về bài giảng Bữa Tiệc Ly, khám phá hành động nội tâm này của Chúa Thánh Thần trong đời sống của người tín hữu và cộng đồng. Chúa Giêsu gọi Chúa Thánh Thần là “Đấng Bảo Trợ”. Đây là thuật ngữ Hy Lạp dùng để chỉ các quy trình xét xử tại tòa án của thế giới Hy Lạp vào thế kỷ thứ nhất. Bị cáo ra hầu tòa một mình trước thẩm phán và người buộc tội và phải tự trả lời và tự bào chữa cho mình. Người ấy được phép có bên cạnh mình một dạng luật sư bào chữa, người có năng lực và được giao nhiệm vụ gợi ý nên nói gì và nói như thế nào, động viên và khích lệ trong những thời điểm khó khăn nhất và nếu cần, tự mình phát biểu để thực thi công lý tốt hơn. Thánh Thần của Chúa Giêsu là Đấng Bảo Trợ của chúng ta: Người bảo vệ chân lý trong chúng ta, chân lý là chính Chúa Giêsu Kitô và chân lý của chúng ta, là con cái của chúng ta trong Chúa Con, và Người nhắc nhở chúng ta về Lời Chúa, gợi ý cho chúng ta, đưa Lời Chúa trở lại ký ức trong lòng chúng ta. Ngài bảo vệ Chúa Giêsu trong chúng ta, Người Con đang hình thành trong chúng ta, trước thế gian và trước phần thế gian mà chúng ta mang trong mình.
Lễ Hiện Xuống mở đầu kỷ nguyên của Chúa Thánh Thần và mỗi cộng đoàn Thánh Thể là nơi diễn ra Lễ Hiện Xuống mới liên tục: chúng ta hãy bước vào lễ này với đức tin và tấm lòng rộng mở để đón nhận Chúa Thánh Thần tuôn chảy cho chúng ta từ chén Thánh Thể.
+++
SỰ KẾT NỐI GIỮA CÁC BÀI ĐỌC
Ngày Lễ Ngũ Tuần mừng lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống trên các tông đồ. Hôm nay, trong lời nguyện nhập lễ, phụng vụ cầu xin Chúa: ‘Xin ban ơn Chúa Thánh Thần đến tận cùng trái đất, và hôm nay tiếp tục, trong cộng đồng tín hữu, những phép lạ mà Chúa đã làm vào lúc khởi đầu công cuộc rao giảng Tin Mừng’. Sách Công vụ Tông đồ chủ yếu kể lại sự hiện xuống của Chúa Thánh Thần trên đoàn tông đồ: tất cả đều được tràn đầy Chúa Thánh Thần, những điều kỳ diệu được thực hiện trong tâm hồn họ và họ can đảm nhận việc rao giảng Tin Mừng (bài đọc thứ nhất). Trong thư gửi tín hữu Rôma (bài đọc thứ hai), trình bày cho chúng ta sự tương phản giữa xác thịt và tinh thần. Điều này diễn tả cuộc đấu tranh nội tâm mà mỗi người muốn sống như con cái Chúa đều trải qua nơi chính mình. Trong Phúc Âm, Chúa Kitô phục sinh ban Chúa Thánh Thần cho các Tông đồ. Chúa Giêsu thở hơi trên các tông đồ, và qua đó nhắc nhở chúng ta về hơi thở khác của Thiên Chúa khi tạo dựng con người. Món quà Chúa Thánh Thần mà Chúa Giêsu ban cho các Tông đồ được mô tả trong Phúc âm thánh Gioan là món quà sự sống mà Thiên Chúa đã truyền cho con người ngay từ thuở ban đầu. Thực ra, bây giờ chúng ta thấy mình đang ở nguồn gốc của một nhân loại mới, chúng ta đang đối mặt với một sáng tạo mới (Phúc âm).
SỨ ĐIỆP GIÁO LÝ
1. Lễ trọng kính Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Lễ Ngũ Tuần — một thuật ngữ tiếng Hy Lạp có nghĩa là ‘năm mươi’ — là ngày kết thúc Mùa Phục Sinh (năm mươi ngày của mùa Phục Sinh). Vào ngày này, chúng ta kỷ niệm đỉnh cao của sự kiện Phục sinh: Chúa Giêsu, đã sống lại từ cõi chết (Chúa Nhật Phục sinh của Chúa) và lên trời (Chúa Nhật Chúa Thăng thiên), gửi cho chúng ta từ Chúa Cha Món quà là Chúa Thánh Thần, hoa trái của lễ Phục sinh (Chúa Nhật Hiện xuống). Đó là ba khoảnh khắc hoặc giai đoạn của Sự kiện Phục sinh duy nhất. Thánh sử Gioan đặt khoảnh khắc ban ơn Chúa Thánh Thần vào đêm khuya của Chúa Nhật Phục Sinh. Chúa Phục Sinh đã “thổi hơi trên các ông”, vào các môn đệ đang tụ họp trong Nhà Tiệc Ly và nói: “Anh em hãy nhận lấy Chúa Thánh Thần” (Thánh Thần có nghĩa là hơi thở của sự sống). Trong sách Công vụ Tông đồ, Thánh Luca đặt thời điểm Chúa Thánh Thần được đổ xuống vào ngày thứ năm mươi (Lễ Ngũ Tuần). Giáo hội, được tượng trưng bằng nhóm người tụ họp trong Phòng Tiệc Ly, nhận được Món quà của Chúa Thánh Thần, tượng trưng bằng ‘hình lưỡi như lửa’. Đó là Chúa Thánh Thần, Đấng mà Chúa đã hứa ban cho họ vào thời điểm Người Lên Trời, ban phước lành cho họ và đặt tay trên họ (việc đặt tay là cử chỉ truyền đạt Món quà của Chúa Thánh Thần). BẰNG:
— Chúa Thánh Thần thúc đẩy Hội Thánh làm chứng về Chúa Kitô (“mọi người đều được đầy dẫy Chúa Thánh Thần và bắt đầu nói”);
— Chúa Thánh Thần thanh tẩy và đổi mới (“anh em tha tội cho ai thì tội người ấy được tha”);
— Chúa Thánh Thần soi dẫn đức tin và sự gắn bó với Chúa Giêsu Kitô (‘không ai có thể nói 'Chúa Giêsu là Chúa' nếu không có sự tác động của Chúa Thánh Thần’).
— Chúa Thánh Thần là Linh Hồn của Hội Thánh-Thân Thể Chúa Kitô; Chính Ngài là Đấng ban phát “ân huệ”, “chức năng” (đặc sủng) vì “lợi ích chung”.
2. Cuộc đấu tranh đầy kịch tính giữa “xác thịt” và “linh hồn”. 'Vì những ai sống theo xác thịt thì hướng tâm trí mình vào những điều xác thịt; nhưng những ai sống theo Thánh Linh thì hướng đến những điều thuộc về Thánh Linh. Nhưng tâm trí hướng về xác thịt dẫn đến sự chết, còn tâm trí hướng về Thánh Linh dẫn đến sự sống và bình an (Rm 8:5-6). Qua kinh nghiệm, chúng ta biết rất rõ rằng khuynh hướng của xác thịt là sự chết. Người sống theo xác thịt là ‘homo animalis’. Thay vào đó, những hoa trái chúng ta đạt được khi sống theo Thánh Linh là: ‘tình yêu thương, niềm vui, bình an, kiên nhẫn, nhân từ, tốt lành, trung tín, mềm mại, tự chủ’ (Gal 5:22). Người tin Chúa cảm thấy những điều này phát sinh từ sâu thẳm trái tim mình. Đối với chúng ta, Thánh Linh giống như một nguyên lý nội tại và siêu việt: ‘Thần chân lý, mà thế gian không thể tiếp nhận, vì thế gian không thấy và không biết Ngài; anh em biết Người, vì Người ở giữa anh em và sẽ ở trong anh em’ (Ga 14:17). Chúa Thánh Thần đến từ trên cao, nhưng thâm nhập và ngự trong chúng ta để làm cho đời sống nội tâm của chúng ta trở nên sống động. Người không chỉ ‘ở cùng chúng ta’, mà Người còn ‘ở trong chúng ta’. Do đó, trên cơ sở nguyên tắc này, con người bên trong được xây dựng: con người tìm cách sống trong ‘chiều sâu của Thiên Chúa’ chứ không phải trong một cuộc sống bên ngoài, và thường là hời hợt.
Do đó, Chúa Thánh Thần:
— ngự trong tôi: ‘Anh em không biết rằng anh em là đền thờ của Thiên Chúa và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao?’ (1 Cr 3:16);
— cầu nguyện trong tôi ‘chính Thánh Linh cầu thay nguyện giúp cho chúng ta bằng những tiếng rên siết khôn tả’ (Rm 8:26);
— dạy tôi hiểu về tình phụ tử của Thiên Chúa: ‘Và thực tế anh em là con cái được chứng minh bởi thực tế là Thiên Chúa đã sai Thánh Linh vào lòng chúng ta trong Con của Người, Đấng kêu lên: Abba, Cha ơi!’ (Gl 4:6);
—hướng dẫn tôi: ‘Vì tất cả những ai được Thánh Linh của Đức Chúa hướng dẫn đều là con cái của Đức Chúa' (Rm 8:14);
— và để Đấng Kitô sống trong tôi (Gl 2:20): ‘Tôi đã bị đóng đinh vào thập tự giá với Đức Kitô; tuy nhiên, không còn là tôi sống nữa, nhưng Đức Kitô sống trong tôi. Cuộc sống mà tôi hiện đang sống trong xác thịt, tôi sống bởi đức tin vào Con Thiên Chúa, là Đấng đã yêu tôi và phó chính mình Ngài vì tôi.
3. Chúa Thánh Thần, nguồn gốc của sự tự do đích thực. Thánh Phaolô nói rằng “Chúa là Thần Khí, và nơi nào có Thần Khí của Chúa, nơi đó có tự do” (2 Cr 3:17). Tự do là ơn gọi của người Kitô hữu: ‘Anh em đã được gọi đến hưởng tự do’ (Gl 5:13). Xác thịt và tội lỗi đặt một ách nặng nề lên con người: nô lệ của tội lỗi. Những việc làm của xác thịt, mà người Kitô hữu được Chúa Thánh Thần giải thoát, là những việc làm ích kỷ và đam mê cản trở việc tiếp cận Vương quốc Thiên Chúa. Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta khả năng không chỉ là người tuân thủ luật pháp, mà còn là người thực hiện tự do, nhiệt thành và trung thành các kế hoạch của Chúa. 'Vì tất cả những ai được Thánh Linh của Thiên Chúa hướng dẫn đều là con cái của Thiên Chúa. Vì anh em đã không nhận lãnh tinh thần nô lệ để lại sợ hãi, nhưng đã nhận lãnh tinh thần làm con nuôi, nhờ đó chúng ta được kêu lên: ‘Áp-ba! Cha ơi!’ (Rm 8:14-15).
4. Đức Thánh Linh, là chủ nhân bên trong của tâm hồn. ‘Vì thế, Thánh Thần đã được hứa ban cho Giáo hội và cho mỗi tín hữu như một Bậc thầy nội tâm, Đấng trong thâm tâm của lương tâm và con tim, làm cho người ta hiểu được những điều mà người ta thực sự đã nghe nhưng không thể nắm bắt (Gioan Phaolô II, Catechesi Tradendae, số 72). Tuyên bố này của Đức Gioan Phaolô II có ý nghĩa sâu sắc: Chúa Thánh Thần đưa chúng ta đến một sự hiểu biết mới về những gì chúng ta đã nắm bắt được liên quan đến đức tin, chân lý về Thiên Chúa, về con người, về lịch sử... nhưng chúng ta vẫn chưa hiểu đầy đủ. Theo cách này, Chúa Thánh Thần, với tư cách là chủ nhân của linh hồn, sẽ soi sáng, giáo dục và hướng dẫn linh hồn. Thật tuyệt vời biết bao khi chúng ta để cho hành động của Chúa Thánh Thần hướng dẫn mình! Chúng ta hãy học cách phân định lành mạnh những suy nghĩ và chuyển động theo sau nhau trong tâm hồn chúng ta, để phân biệt những suy nghĩ và chuyển động đến từ Thiên Chúa và dẫn chúng ta đến hạnh phúc, với những suy nghĩ và chuyển động khác đến từ ma quỷ và khiến chúng ta tuyệt vọng.
Hơi thở ẩn giấu của Thánh Linh khiến cho tinh thần con người mở ra trước sự mở ra cứu rỗi và thánh hóa của Thiên Chúa. Nhờ ân sủng đến từ Chúa Thánh Thần, con người bước vào “một cuộc sống mới”, được đưa vào thực tại siêu nhiên của chính sự sống thần linh và trở thành “nơi ngự của Chúa Thánh Thần”, “đền thờ sống động của Thiên Chúa”. Vì qua Chúa Thánh Thần, Chúa Cha và Chúa Con đến với Người và ở trong Người. Trong sự hiệp thông ân sủng với Chúa Ba Ngôi, “khu vực sống” của con người được mở rộng, nâng lên mức siêu nhiên của sự sống thiêng liêng. Con người sống trong Thiên Chúa và bởi Thiên Chúa: con người sống “theo Thần Khí” và “suy nghĩ về những điều của Thần Khí” (Gioan Phaolô II, Dominum et vivificantem n. 58).
GỢI Ý MỤC VỤ
a) Tôi phải chú ý đến lời khuyên của “vị khách ngọt ngào của tâm hồn tôi”, người ngự trị và hoạt động trong tôi như là nguyên lý, là chủ nhân và là gốc rễ của đời sống nội tâm tôi.
b) Tôi phải để cho Ngài hành động trong tôi, mà không cản trở hành động của Ngài, để cho mình được Thánh Linh hướng dẫn chống lại các việc làm của xác thịt.
c) Tôi phải ghi nhớ rằng các công việc của Thánh Linh là: tình yêu thương, niềm vui, sự kiên nhẫn, bình an, lòng nhân từ, lòng tốt, lòng trung tín, sự mềm mại, sự tự chủ. Vì vậy, lòng căm thù, sự cay đắng, buồn bã, thiếu kiên nhẫn, thiếu tự chủ, ác ý là những việc làm của xác thịt và không phù hợp với một kitơ hữu.
d) Tôi phải luôn nhớ rằng tôi là “đền thờ của Thiên Chúa nơi có Thánh Thần ngự”, để hiểu được phẩm giá và sự mong manh của tôi: một chiếc bình đất.
e) Tôi phải thường xuyên đối thoại với Chúa Thánh Thần để lắng nghe những linh hứng của Người và giãi bày với Người những điều không chắc chắn của tôi.
Chúng ta kết thúc bằng một văn bản đáng ngưỡng mộ từ thông điệp về Chúa Thánh Thần (Gioan Paulo II, Dominum et vivificantem, n.59): ´Mối quan hệ mật thiết với Thiên Chúa trong Chúa Thánh Thần giúp con người hiểu được chính mình và nhân tính của mình theo một cách mới. Theo cách này, hình ảnh và sự giống Chúa, tức là con người từ ban đầu, được hiện thực hóa một cách trọn vẹn. Sự thật sâu xa này của con người phải được tái khám phá liên tục dưới ánh sáng của Chúa Kitô, Đấng là nguyên mẫu của mối quan hệ với Thiên Chúa, và trong Người, lý do để ‘tìm thấy chính mình một cách trọn vẹn thông qua việc chân thành hiến dâng bản thân’ với những người khác cũng phải được tái khám phá.
+++
Chúa Nhật Tuần X Tn
Các luật sĩ chống đối Chúa, đã lan truyền tiếng xấu cho Ngài, cho rằng Ngài có quyền trên ma quỷ là vì Ngài thuộc quỷ vương Bêelgiêbút. Trước những tin đồn ấy, Đức Giêsu muốn dạy cho các môn đệ tầm quan trọng của sự hiệp thông: Nước Thiên Chúa được thiết lập trên trần gian sẽ không lung lay và mất phẩm chất, nếu các môn đệ hiệp nhất với nhau. Ta hãy lợi dụng lời giáo huấn này để xem xét thái độ của ta đối với những hành động của người khác, và nhất là nếu đó là những thành phần của Giáo hội. Ví dụ những lời xét đoán vô ích -đôi khi liều lĩnh- những ngờ vực vô căn cớ hoặc những bình luận tiêu cực đối với ý tốt của kẻ khác, làm rạn nứt tính hiệp nhất và sự hiệp thông của Giáo hội. Ngược lại, ta cần phải tha thiết với sự hiệp nhất, trong sự đa dạng hợp pháp có trong dân Chúa. Dù chúng ta tất cả đều khác biệt nhau, tình yêu của ta dành cho Giáo hội sẽ phải vượt lên trên sự khác biệt ấy. Nếu ta thực sự hướng đến sự thánh thiện bằng cách chiến đấu trên con đường mà Thiên Chúa đặt định cho ta, tại sao ta lại không hiệp nhất?
Và, nếu ta nhận thấy những khiếm khuyết nơi người khác, thái độ của ta phải là thông cảm đầy lòng thương xót giúp họ vượt qua. Do đó ta cần có sự ngay chính cao độ và sự khiêm tốn, để tránh cách thức của những kẻ - giống những kẻ tố cáo Chúa bị quỷ ám - giải thích xấu những việc làm của kẻ khác và luôn luôn từ chối nhìn nhận hành động của Thiên Chúa trong nơi sáng kiến của tha nhân.
Suy Tư St 3,9-15; Tv 129; 2Cr 4,13-5,1; Mc 3,20-35
Kết thúc Mùa Phục Sinh, sau khi cử hành Lễ Trọng Kính Chúa (Ba Ngôi và Mình Máu Chúa Kitô) vốn giúp chúng ta tái khám phá mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa, Chúa Nhật này chúng ta trở về Mùa Thường Niên, đặc trưng bởi màu xanh lá cây của lễ phục, sẽ đồng hành với chúng ta cho đến cuối tháng Mười Một. Các Bài Đọc hôm nay cung cấp cho chúng ta hai suy tư, một về tội lỗi (Bài Đọc Thứ Nhất và Tin Mừng), và hai về lòng thương xót của Thiên Chúa (Thánh Vịnh và Bài Đọc II).
Trong đoạn sách Sáng thế, chúng ta tìm thấy câu chuyện về tội nguyên tổ, mà chúng ta cũng có thể định nghĩa là sự mong manh khi bước vào kế hoạch của Thiên Chúa. Các nhân vật trong câu chuyện cố gắng đổ lỗi của họ cho người khác và cho cả chính Thiên Chúa: ‘Người phụ nữ Ngài đã đặt làm bạn với tôi ...’, bởi vì khi đối mặt với tội lỗi, chúng ta cảm thấy trần truồng, không có khả năng tự vệ, bị phán xét. Thật không may, tội của Adam và Eva lại là tội liên tục đồng hành trong cuộc sống của chúng ta, tội kiêu ngạo, tự mãn, cảm thấy vượt trội hơn tất cả những người xung quanh chúng ta, kể cả Thiên Chúa.
Nhưng Thiên Chúa không thờ ơ với sự đi chệch hướng của chúng ta, Ngài biết rõ chúng ta, cũng vì Ngài đã tạo ra chúng ta, và tác giả Thánh Vịnh nhắc nhở chúng ta rằng " Thiên Chúa luôn tốt lành và hay thương xót... luôn tha thứ cho ta."
Ngay cả Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Côrintô, được củng cố bởi kinh nghiệm hoán cải của ngài, nhắc nhở chúng ta rằng Chúa Giêsu ban cho chúng ta sức mạnh trong sự mỏng giòn và trong những thời điểm khó khăn. Thánh Phaolô nói về sự chán nản mà chúng ta cảm thấy trong mối quan hệ khó khăn giữa lý thuyết và thực hành và chỉ ra con đường không để cho mình bị lừa dối bởi những lựa chọn của tội lỗi, nhưng để vượt qua những điều "hữu hình" gây ra cho chúng ta những khổ nạn, và luôn nhắm vào những điều vô hình, đó là, đức tin vào Chúa Kitô, Đấng thương xót, Đấng đã hiến mạng sống mình thay cho chúng ta.
Tuy nhiên, chúng ta phải nhận ra rằng thật khó để phân biệt đâu là thiện và đâu là ác, bởi vì cám dỗ xuất hiện, với vẻ bề ngoài, luôn hiện diện trong chúng ta.
Trong Tin Mừng, Thánh Máccô trình bày cho chúng ta một Đức Giêsu đang gặp khó khăn, bị vu khống bị quỷ Beelzebul ám; lời buộc tội này đến từ các kinh sư và, thậm chí tệ hơn, từ những người thân của Ngài, bao gồm cả mẹ Ngài, Bà Maria, những người đi tìm Ngài vì họ nghĩ rằng Ngài đã mất trí. Nhưng Chúa Giêsu trả lời rằng những người thực hiện ý muốn của Chúa Cha là mẹ và anh chị em của Ngài. Tuy nhiên, câu chuyện này có thể khiến chúng ta hơi bối rối, vì chính Mẹ Maria, người phụ nữ đã nói "Này tôi là tôi tá…" trước lời loan báo của thiên thần, người đã hoàn toàn làm theo ý Thiên Chúa. Không phải lúc nào cũng dễ dàng để hiểu những gì Chúa Giêsu đề nghị với chúng ta và, đôi khi, chúng ta bị cám dỗ để nói rằng những gì Người yêu cầu chúng ta là điên rồ, vô nghĩa, đặc biệt nếu đó là một phần lối sống của chúng ta, trong đó chúng ta đắm chìm, đầy những thông điệp, đề nghị, tin tức giả mạo ...
Chúa Giêsu cũng nói với chúng ta về tội chống lại Chúa Thánh Thần, không bao giờ có thể nhận được sự tha thứ: nhưng tội này là gì? Đó là chối bỏ ý muốn cứu độ của Thiên Chúa, khước từ lòng thương xót mà Thiên Chúa trong Chúa Kitô đến với con người, xóa bỏ tội lỗi của họ và giải thoát họ khỏi sự dữ. Đó là sự khước từ quyết liệt ơn cứu rỗi mà Thánh Linh tuôn đổ.
Chúa Giêsu đề nghị với chúng ta một sự gắn bó tự do và có ý thức với kế hoạch nhân loại của Ngài để cùng với Ngài đánh bại vương quốc của Satan, sự dữ của thế giới. Chúng ta biết rằng cam kết này, có khả năng đi ngược lại bản năng, tựa dòng thủy triều, thật khó khăn trong thế giới của chúng ta. Người tín hữu không phải là một người lạc quan ngây thơ, nhưng đúng hơn là một con người hy vọng. Hy vọng không phải là sự chờ đợi thụ động, không phải là giấc mơ về những thay đổi ngẫu nhiên không chắc chắn, nhưng là sự chắc chắn rằng điều tốt đẹp đã có sẵn, đó là khả năng khám phá nó trong thực tại sống, sẵn sàng hỗ trợ nó và tạo điều kiện tốt nhất cho nó xuất hiện.
Quá nhiều Kitô hữu hội nhập tốt vào thế giới xung quanh họ. Họ sẳn sàng tuân thủ với một thái độ dễ dàng, vẻ bề ngoài hầu như chiến thắng, trong khi sự can đảm để tránh xa thói đời, thói quen, những thỏa hiệp đạo đức, các vấn đề vô đạo đức và các biện pháp của điều đúng đắn dường như thuyết phục họ được.
Điều đáng ghi nhớ là không phải những tội nhân tày trời đã lên án Chúa Giêsu, mà là những người thủ lãnh tôn giáo, đầy ý thức chung, các quan chức mẫn cán và những người bảo vệ thiển cận truyền thống, là những con người không thể chấp nhận cho Chúa Giêsu đặt mình bên ngoài kế hoạch tinh thần của họ, các truyền thống đã được thiết lập của họ.
Chúng ta hãy xin Chúa giúp chúng ta vượt qua tình trạng tội lỗi vốn có trong nhân tính của chúng ta, để chúng ta luôn có thể là chứng nhân của Người trong gia đình, trong xã hội, tại nơi làm việc, có khả năng đảm nhận trách nhiệm của chúng ta và loại bỏ khỏi chúng ta cám dỗ đổ lỗi cho người khác.
Thứ hai Tuần X Thường niên
Đức Maria Mẹ Hội Thánh
Vào ngày 21 tháng 11 năm 1964, khi kết thúc phiên họp thứ ba của Công đồng Vatican II, Đức Trinh Nữ Maria đã được tuyên bố là "Mẹ của Giáo hội, nghĩa là của toàn thể dân Chúa, cả tín hữu và các Mục tử, những người gọi Mẹ là Mẹ yêu dấu nhất của họ". Do đó, Tòa thánh, nhân dịp Năm Thánh Hòa giải (1975), đã đề xuất một thánh lễ cầu nguyện để tôn vinh Đức Maria, Mẹ của Giáo hội, sau đó được đưa vào Sách lễ Rôma; Tòa thánh cũng cho phép thêm lời cầu khẩn danh hiệu này vào Kinh cầu Đức Mẹ (1980). Đức Giáo hoàng Phanxicô, cân nhắc cẩn thận cách thức thúc đẩy lòng sùng kính này có thể thúc đẩy sự phát triển của ý thức làm mẹ của Giáo hội, cũng như lòng sùng kính Đức Mẹ đích thực, đã thiết lập vào năm 2018 rằng lễ tưởng niệm Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Giáo hội, sẽ được cử hành trong Lịch Rôma vào Thứ Hai sau Lễ Hiện xuống.
Việc tưởng niệm nhắc nhở chúng ta rằng thiên chức làm mẹ của Đức Maria, theo ý muốn của Chúa Giêsu, mở rộng đến thiên chức làm mẹ đối với tất cả mọi người và đó là đối với chính Giáo hội, trong một hành động trao phó. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã thiết lập việc tưởng niệm này vào Thứ Hai sau Lễ Hiện xuống, ngày tượng trưng cho sự ra đời của Giáo hội. Đoạn Tin mừng được chọn là đoạn Chúa Giêsu, từ trên đỉnh thập giá, ‘thấy mẹ mình và môn đệ mà Người yêu đứng bên cạnh, đã nói với mẹ mình: 'Thưa bà, đây là con của bà!' Rồi Người nói với môn đệ: 'Đây là mẹ của con!' Cả hai đều có dấu hiệu cho thấy mối quan hệ của họ với Chúa Giêsu: người phụ nữ đó là mẹ Người, môn đệ đó là môn đệ mà Người yêu.
Giáo hội chắc chắn cũng có thể nhìn thấy được, nhưng mầu nhiệm của nó sâu sắc hơn nhiều so với thể chế và cấu trúc hữu hình của nó: đây là sự mặc khải về Giáo hội trong sự phân cực của nó như một người mẹ và như một nhóm các môn đệ, tất cả đều được Chúa Giêsu yêu thương. Do đó, Giáo hội được sinh ra dưới thập giá là một sự hiệp thông vượt ra ngoài các mối liên kết tự nhiên và là sự chào đón lẫn nhau từ phía những người mà Chúa làm cho trở thành môn đệ của Người.
Do đó, chúng ta có thể biến lời của Đức Giáo hoàng trong thông điệp Lumen fidei thành lời của chính mình: ‘Lạy Mẹ, xin giúp đức tin của chúng con! Xin mở tai chúng con ra với Lời Chúa, để chúng con có thể nhận ra tiếng nói của Thiên Chúa và tiếng gọi của Người. Xin đánh thức trong chúng con ước muốn bước theo dấu chân Người, rời bỏ quê hương và đón nhận lời hứa của Người. Xin giúp chúng con để cho tình yêu của Người chạm đến chúng con, để chúng con có thể chạm đến Người bằng đức tin... Xin gieo vào đức tin của chúng con niềm vui của Đấng Phục sinh".
Stabat Mater
Với Đức Maria, dưới chân thập giá, Con Thiên Chúa ban cho Mẹ người con mới, người môn đệ yêu dấu, và trong người ấy, Người trao phó tất cả chúng ta cho sự chăm sóc của người Mẹ mạnh mẽ và dịu dàng của chúng ta. Phúc âm cho chúng ta biết rằng ‘Đức Maria đứng bên thập giá’. ‘Sự đứng’ này thật đánh động. Không giống như các môn đệ, Đức Maria không bao giờ bỏ rơi Chúa Giêsu, ngay cả trong khoảnh khắc đau đớn và khó khăn nhất. Đức Maria không chạy trốn khỏi những biến cố khó khăn của cuộc sống, nhưng ‘đứng’. Ngược lại, chúng ta thường ‘không đứng’ nhưng chạy trốn; nếu không phải về mặt thể chất, thì ít nhất là về mặt tình cảm. Chúng ta tìm kiếm sự giải trí, sự xao lãng, những lối thoát; hoặc chúng ta cố gắng đẩy nhanh quá trình, cố gắng giải quyết mọi thứ ngay lập tức. Đức Maria dạy chúng ta một điều khác: biết cách ‘đứng’, chắc chắn rằng chính dưới chân thập giá mà chúng ta học cách yêu thương. Còn tôi, tôi có xu hướng chạy trốn điều gì? Cầu xin Đức Maria giúp đỡ, giúp tôi biết cách ‘đứng’?
+++
Sẽ được ủi an
Chủ đề chung cho các bài đọc hôm nay là sự an ủi vì đau khổ. ‘Phúc thay ai sầu khổ, vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an’: là một trong những mối phúc; thánh Phaolô trong thư gởi Corintô đã lấy bản thân mình để minh họa: vừa trải qua một đau khổ lớn lao nhưng trong cơn đau khổ này ngài đã nhận được sự an ủi của Thiên Chúa và giờ đây Ngài chúc tụng Chúa: ‘Chúc tụng Thiên Chúa là Thân Phụ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Người là Cha giàu lòng từ bi lân ái, và là Thiên Chúa hằng sẵn sàng nâng đỡ ủi an. Người luôn nâng đỡ ủi an chúng ta trong mọi cơn gian nan thử thách’. Thánh vịnh cũng có cùng một đề tài như vậy: ‘Tôi đã tìm kiếm Chúa và Ngài đã đáp lại lời tôi, đã cứu tôi khỏi mọi điều lo sợ…Kìa người đau khổ cầu cứu và Chúa đã nghe và Ngài sẽ giải thoát họ khỏi mọi nỗi âu lo’. Là sứ điệp hết sức quý giá của niềm vui và của sự an ủi. Tuy nhiên chúng ta cần biết rằng điều kiện để được an ủi trước tiên chính là đón nhận đau khổ: Thiên Chúa không thể an ủi những người không hề bị sầu khổ. Đây là ý nghĩa của những mối phúc. Cần có một tình trạng tiêu cực để Thiên Chúa mới có thể thực thi công việc tích cực của Ngài. Phúc cho những người sầu khổ chứ không phải cho những người đang sống trong hạnh phúc, trong niềm vui, phúc cho những người sầu khổ vì họ sẽ được ủi an. Và thánh Phaolô: ‘Vì cũng như chúng ta chia sẻ muôn vàn nỗi khổ đau của Đức Kitô, thì nhờ Người, chúng ta cũng được chan chứa niềm an ủi’. Cần phải chiến đấu cùng với Thiên Chúa trong cơn đau khổ thì mới nhận được chiến thắng, sự an ủi của Ngài, vì không thể có vinh quang nào mà không chiến đấu. Chúng ta học cho biết sự đau khổ là điều kiện để được niềm vui của Thiên Chúa.
Thật vậy, đau khổ luôn đè nặng và là một thử thách làm ta không còn tin vào Thiên Chúa nữa. Ngài an ủi ta nếu chúng ta chiến đấu cùng với Ngài, vững vàng trong đức tin và đức cậy.
Chiến đấu như thế nào? Chiến đấu trong cầu nguyện, lời cầu nguyện thật khó khăn, bởi vì trong đau khổ, người ta chẳng còn muốn cầu nguyện nữa. Một lời cầu nguyện liên lĩ, đích thực làm cho mình gần kề bên thập giá Chúa Giêsu. Khi đó những khổ đau của ta sẽ thực sự trở nên ‘những đau khổ của Đức Kitô trong chúng ta’, mở đầu cho chiến thắng và sự an ủi, làm ta hát mừng lên: ‘Các bạn hãy nếm thử và hãy nhìn coi, cho biết Chúa thiện hảo nhường bao’! Chỉ sau chiến thắng ta mới chắc chắn vui mừng và ca tụng lòng nhân lành của Thiên Chúa.
Nơi thánh Phaolô kinh nghiệm đau khổ và sự an ủi là một kinh nghiệm của người tông đồ: ‘Chúng tôi có phải chịu gian nan, thì đó là để anh em được an ủi và được cứu độ. Chúng tôi được an ủi, thì cũng là để anh em được an ủi’ bởi vì chiến đấu và chiến thắng thì chính Ngài đã sống để thông truyền và củng cố đức tin. Và sự an ủi được tỏ ra để ‘anh em có sức kiên trì chịu đựng cùng những nỗi thống khổ mà chính chúng tôi phải chịu’. Và như vậy, nhờ vị Tông Đồ, con đường đã được vạch ra cho mọi tín hữu.
Chúng ta cầu xin Chúa để hiểu giá trị của những đau khổ và ơn giúp kiên trì trong những nghịch cảnh, vững vàng trong lòng tin kiên trung kề bên thập giá Đức Kitô, cho đến khi chiến thắng, trong sự an ủi của Thiên Chúa.
+++
Phúc cho ai….!
Biểu thức này rất quen thuộc trong các Thánh vịnh và sách khôn ngoan, giờ đây vang lên trên môi miệng của Chúa trong bài giảng trên núi.
Tác giả Thánh vịnh và các ngôn sứ nghĩ rằng hạnh phúc được ban tặng cho người công chính tuân giữ lề luật, kính sợ Thiên Chúa, tin tưởng và phụng thờ Người…Nhưng cũng được tặng ban cho những ai có lòng thương xót, cho cha mẹ của những gia đình đông con. Đức Giêsu đến không phải để hủy bỏ nhưng để làm cho nên trọn, vẫn giữ lại nền tảng của các mối phúc cổ xưa ấy và còn thêm vào mười điều khác nữa. Những điều này làm định hướng cho ý nghĩa của hạnh phúc. Nếu Cựu ước nhìn nhận hạnh phúc cho những người kính thờ Thiên Chúa chân thật, Đức Giêsu nói cho ta biết ai là những người kính thờ đích thực Thiên Chúa của Ápraham: là những người có tinh thần nghèo khó, những người hiền lành, những người đói khát sự công chính, những người có lòng thương xót, những người có lòng thanh sạch.
Nếu Cựu ước gọi là ‘hạnh phúc’ những kẻ nương tựa nơi Thiên Chúa, thì Đức Giêsu nói cho ta biết ai là những người Thiên Chúa mong chờ để được an ủi và bảo vệ. Đó là những người đau khổ, những người khao khát sự công chính và lề luật, những người bị bách hại, những kẻ chết vì đạo!
Ta có phải là những người tôn thờ đích thực không? Ta có phải là những người con cái đích thực của Thiên Chúa không?
Thứ ba Tuần X Thường niên
Hủ bột đã không vơi, vò dầu đã chẳng cạn, đúng như lời Đức Chúa đã dùng ông Êlia mà phán
Sách Các Vua quyển I trong tuần này thuật lại những câu chuyện lý thú về ngôn sứ Êlia, một nhân vật có thể giúp ta tìm cách sống thực đời sống làm người tín hữu kitô của mình. Vào thời hạn hán, đói kém, đời sống con người thật mỏng manh, Êlia được xem như là người mang hy vọng. Lời tiên báo về tương lai mà Thiên Chúa trao cho ông, ông chia sẻ không phải với những người quyền thế. Ông chọn một bà góa và một trẻ mồ côi để thách đố với điều không thể và mở ra cho điều khả thể tương lai. Với một nắm bột và một ít dầu có thể cứu sống cho cả mẹ lẫn con ngày cuối cùng, ông đã cụ thể hóa tính an toàn chắc chắn: một chút ít đó sẽ không thêm nhiều lên cũng không giảm ít hơn. Một chút ít vừa đúng để nuôi sống đó trở nên dấu chỉ của sự sống phát sinh, không cần những dư thừa thái quá, bảo đảm đời sống đầy đủ và phong nhiêu cho tất cả mọi người.
Lạy Chúa, trong thời đại của chúng con sự giàu của một ít người gây ra cảnh nghèo khó cho nhiều người, thật buồn cười và vô lý. Xin giúp con chiến đấu chống cảnh đói nghèo vật chất và tinh thần, khiến chúng con được tự do và chân thực.
Người nghèo, trước mặt người đời chẳng có chút giá trị nào, nhưng chính họ mở cửa trời cho ta, là giấy thông hành đưa ta vào thiên đàng (ĐTC Phanxicô)
+++
Trung tín
Hôm qua phụng vụ trình bày cho ta đề tài về sự an ủi, hôm nay đề tài về sự trung tín. ‘Chính anh em là muối cho đời. Nhưng nếu muối mà nhạt đi, thì lấy gì muối nó cho mặn lại’? Muối không thể nên nhạt được, phải giữ đặc tính của nó, phải ‘trung tín’ với chính mình nó. Như thế chúng ta cần phải trung thành với tư cách là con cái Thiên Chúa của chúng ta, để ngăn thế gian, đang đầy dẫy sự băng hoại, không phải đi đến sự hủy diệt.
‘Chính anh em là ánh sáng cho trần gian’, ánh sáng cháy sáng lên chứ không phải tắt ngúm, ‘để soi chiếu cho mọi người trong nhà’.
Thánh Phaolô trong thư thứ hai gởi Corintô, giải đáp những chỉ trích và những lên án chống đối Ngài, bằng cách bảo vệ sự trung tín của Ngài: ‘Lời chúng tôi nói với anh em chẳng phải vừa là ‘có’, vừa là ‘không’. Ngài nại đến sự trung tín của Thiên Chúa. Quả thực ‘lòng trung tín của Chúa tồn tại đến muôn đời’. Tất cả những gì Thiên Chúa làm đều trường tồn. Thiên Chúa không rút lại những dự tính của Ngài, không chùn bước trước bao chướng ngại gặp phải trong khi thực hiện, luôn tìm kiếm điều thiện hảo cách trung tín: Thiên Chúa luôn trung tín, Ngài không vừa là ‘có’ vừa là ‘không’. Nơi Đức Giêsu chỉ toàn là ‘có’.
Điều Đức Giêsu xin cho ta: ‘Ánh sáng của anh em phải chiếu giải trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp của anh em, mà tôn vinh Cha của anh em Đấng ngự trên trời’, Ngài đã thực hiện điều đó. Con của Chúa Cha, đã tôn vinh Cha bằng sự luôn ‘có’ của thiên Chúa. Nơi Đức Giêsu mọi lời hứa của Thiên Chúa đều là ‘có’, được hoàn tất nơi Ngài; Đức Giêsu là ‘có’, khi thi hành ý muốn của Chúa Cha: ‘Ta làm điều đẹp lòng Người’. Nên chúng ta có thể cậy dựa vào Ngài cách tin tưởng. Là con người, chúng ta hay đổi thay và hay tìm cách thanh minh cho sự bất tín của chúng ta; cái ‘có’ của thiên Chúa nơi Đức Giêsu luôn thường hằng. Muôn đời Thiên Chúa yêu thương chúng ta, muôn đời Thiên Chúa thương xót chúng ta, muôn đời Ngài nâng đỡ chúng ta trong mọi nghịch cảnh.
Chúng ta hãy mở lòng và đón nhận lòng trung tín của Chúa, tư tưởng của Ngài là niềm vui cho ta và chúng ta cầu xin Chúa ban ơn làm vững mạnh lòng chúng ta để trung thành với Ngài, để mọi người nhìn thấy những việc lành của chúng ta mà tôn vinh Thiên Chúa.
+++
Lạy Chúa, có quá lời không, khi gọi con là muối đất, là ánh sáng thế gian? Có thể được không?
Nếu đây là những lời của một người xu nịnh, có lẽ tôi sẽ không vênh mặt lên như những người kiêu hãnh vui mừng trước những lời ca tụng. Nhưng bởi vì đây là những lời của Chúa. Nên phải là những lời chân thực. Thế nên tôi buộc phải suy tư để tìm ra đâu là ý nghĩa thâm sâu.
Con suy tư và cảm nhận Chúa hiện diện trong con. Chúa ở trong con và hành động trong con và qua con. Người nhìn bằng đôi mắt của con, nghe bằng đôi tai của con, nói bằng miệng lưỡi con, yêu bằng quả tim của con. Vậy làm sao con không thể là muối đất và ánh sáng thế gian khi mà con là chiếc nhà tạm chứa đựng Chúa?
Lạy Chúa, xin làm cho con nên trung thành luôn với sự hiện diện của Chúa, để những người gặp gỡ con, đều nhận ra khuôn mặt của Chúa nơi con.
Thứ tư Tuần X Thường niên
Thánh Barnaba
Chúa Giêsu trải tấm lòng của Ngài nơi mỗi trang tin mừng. Nơi trang tin mừng hôm nay, là một diễn từ sai đi, chúng ta thấy tấm lòng rộng lượng của Ngài. Tính thần khó nghèo tin mừng không được xem như là sự bủn xỉn, nhưng là mở rộng lòng để tin tưởng và quảng đại: như những lời nói của Đức Giêsu minh chứng và như thánh Barnaba đã sống. Đức Giêsu muốn chúng ta sống nghèo vì Ngài muốn chúng ta là những con người tự do, có thể ban phát cách rộng rãi cho mọi người, vì Nước Trời. ‘Các con đã nhận cách nhưng không, thì hãy cho cách nhưng không’.
Cuộc đời thánh Barnaba minh họa trang tin mừng này. Đoạn sách Công Vụ Tông Đồ thuật lại việc thánh nhân đã bán đi thửa ruộng của mình và mang số tiền lại cho các Tông Đồ, thực hành theo từng chữ một đòi hỏi của Đức Giêsu đối với chàng thanh niên giàu có: ‘Hãy về bán tất cả những gì ngươi có, bố thí cho kẻ nghèo, rồi hãy đến mà theo Ta’. Lòng tin tưởng vào Thiên Chúa thúc đẩy Ngài làm cử chỉ đó, đồng thời cũng cho thấy lòng tin tưởng của ngài đối với người khác. Đến Antiokia, thay vì lo lắng bận tâm cho những người dân ngoại vừa trở lại với Tin Mừng, Barnaba có một phản ứng cởi mở, đầy tin tưởng: ‘Khi tới nơi và thấy ơn Thiên Chúa như vậy, ông Barnaba mừng rỡ’. Không phải là một con người làm tắt đi những nhiệt huyết của người khác bằng những việc buộc tuân giữ tỉ mỉ các luật lệ, ngài là ‘người tốt, đầy ơn Thánh Thần và lòng tin’ và khuyên nhủ mọi người bền lòng gắn bó cùng Chúa: quan trọng là gắn bó cùng Đức Kitô. Và như thế ‘có thêm rất nhiều người theo Chúa’.
Một nét khác của lòng quảng đại của ngài. Thay vì giữ cho mình độc quyền rao giảng nơi một môi trường thuận lợi, ông đã đi Tarsô tìm Phaolô: ‘Tìm được rồi, ông đưa Saolô đến Antiokia’. Và khi Phaolô trở nên quan trọng hơn ông trong công việc tông đồ cho dân ngoại, sách Công Vụ cũng lập lại những lời nói về ông khi vừa đặt chân đến Antiokia: ‘Thấy ơn Thiên Chúa như vậy, ông mừng rỡ’.
Nhưng Barnaba không dừng lại nơi việc cổ vũ người khác. Luôn sẳn sàng để Đức Kitô trưng dụng, do đó Thánh Thần dành riêng ông cho sứ vụ rộng lớn hơn: rao giảng tin mừng cho mọi dân tộc.
Tin tưởng và quảng đại xuất phát từ tâm hồn khó nghèo: đó là điều ta thấy rực sáng lên nơi cuộc đời thánh Barnaba. Chúng ta cầu xin Chúa giúp ta bước đi vui vẻ trên con đường ấy, thành những con người nhân hậu, luôn sẵn sàng, cổ vũ những người mình tiếp cận.
+++
Giao ước mới
Trong bài đọc 1 thánh Phaolô diễn tả tất cả lòng hăng say của Ngài đối với giao ước mới, là ân ban khôn vời của Ba Ngôi cho con người: Thiên Chúa là Cha, Con và Thánh Thần mời gọi con người vào sống thân tình với Ngài. Thánh Tông đồ gọi tên cả ba Ngôi ngay từ đầu đoạn văn này, nhờ Đức Kitô mà thánh nhân tin tưởng vào Chúa Cha, Đấng biến ngài nên thừa tác viên của giao ước mới trong Thánh Thần. Đức Kitô, Chúa Cha, Chúa Thánh Thần. Và ân ban giao ước mới này được thực hiện đặc biệt trong bí tính Thánh Thể, nơi đó vị linh mục lập lại cùng những lời của Chúa Giêsu: ‘Đây là chén máu giao ước mới’.
Chúng ta cũng đầy lòng hăng say như Phaolô đối với giao ước mới, thực tại tuyệt vời mà ta đang sống, giao ước mà Ba Ngôi ban cho Giáo Hội, giao ước mới đổi mới mọi sự, luôn luôn đưa ta vào sự mới mẻ của cuộc sống, cho ta tham dự vào mầu nhiệm sự chết và sống lại của Đức Kitô. Máu giao ước mới, mà ta nhận được từ Thánh Thể, nối kết chúng ta với Ngài, trung gian của giao ước mới. Thánh Phaolô so sánh giao ước cũ với giao ước mới. Ngài bảo giao ước cũ được khắc ghi từng chữ trên đá. Đề cập đến giao ước Sinai, nơi Thiên Chúa khắc ghi các điều răn, lề luật của Ngài trên bia đá, để ai tuân giữ thì lưu lại trong giao ước với Ngài. Phaolô đối chiếu giao ước chữ viết với giao ước trongThần Khí.
Giao ước bằng chữ viết khắc ghi trên bia đá, làm nên những luật lệ bên ngoài, giao ước trong Thần Khí thì nội tại bên trong, viết trong lòng, như tiên tri Giêrêmia đã phán.
Cụ thể hơn, đề cập đến việc biến đổi con tim: Thiên Chúa tặng ban một quả tim mới để thông truyền Thần Khí mới, Thần Khí của Ngài. Giao ước mới của Thần Khí, Thánh Thần Thiên Chúa. Ngài là giao ước mới, là luật nội tâm mới. Không còn lề luật với những lệnh truyền bên ngoài nữa, nhưng là luật vững chắc, lực thúc đẩy bên trong, tìm nếm cảm việc thực thi ý Chúa, trong khao khát sống phù hợp với tình yêu đến từ Thiên Chúa, hướng ta đến Thiên Chúa, với tình yêu cho ta tham dự vào sự sống của Ba Ngôi.
Chữ viết thì giết chết, còn Thần khí mới ban sự sống. Chữ viết thì giết chết vì là những lệnh truyền, nếu không tuân giữ sẽ bị kết án. Thần Khí, trái lại, ban sự sống vì làm cho ta có khả năng thi hành ý Chúa và ý Chúa luôn luôn sống động, Thần Khí là sự sống, động lực nội tại bên trong. Do đó niềm vui của giao ước mới thì vượt lên trên niềm vui của giao ước cũ.
Về giao ước cũ Phaolô nói đến việc phục vụ sự chết, có liên hệ đến hình phạt để ngăn cản con cái Israel sống lầm lạc: bởi vì sức mạnh bên trong chưa có, nên hậu quả tất yếu dẫn đến cái chết. Tuy vậy việc phục vụ sự chết này đã được vinh quang bao phủ: con cái Israel đã không thể nhìn vào thẳng mặt ông Môsê khi ông xuống từ núi Sinai, cũng như khi ông từ Lều Giao Ước trở về, vì mặt ông quá sáng chói. Thánh Phaolô suy luận: ‘Vậy thì việc phục vụ Thần Khí lại không được vinh quang hơn sao? Không nói đến việc phục vụ sự chết, nhưng là sự sống: nếu việc phục vụ án chết mà còn được vinh quang như thế, thì việc phục vụ đức công chính lại chẳng vinh quang hơn lắm sao? Một đàng là sự chết, một đàng là sự sống, một bên là án chết một bên là đức công chính; một đàng là vinh quang chóng qua, một đàng là vinh quang trường tồn, vì giao ước mới thiết lập chúng ta muôn đời trong tình yêu.
+++
Không dễ dàng theo Đức Giêsu. Đối với Chúa lề luật được thiết lập là để giúp ta được hạnh phúc. Điều này không làm hài lòng những con người thời nay, họ tưởng mình biết rõ hơn Đấng tạo hóa của họ điều gì là tốt cho họ. Tựa các bệnh nhân, tin mình biết rõ về loại thuốc trị liệu hiệu nghiệm hơn cho trường hợp của họ, hoặc tựa các trẻ em, cho rằng mình có kinh nghiệm giáo dục hơn cha mẹ.
Đức Giêsu càng dịu dàng với tội nhân bao nhiêu thì Ngài lại càng gay gắt với tội lỗi bấy nhiêu. Đây là điều mà Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II không ngừng nhắc đến trong những chuyến tông du.
Thời nào cũng thế, con người luôn muốn định hình Tin mừng theo ý muốn riêng của họ. Do đó sinh ra những giáo phái. Người ta loại bỏ điều quấy rầy họ. Ta hãy đọc lại bài diễn từ của Phaolô trước mặt tổng trấn la-mã Phêlích (Cv 24,24-25). Phêlích cho vời Phaolô đến để nghe ngài nói về niềm tin vào Đức Giêsu Kitô. Nhưng khi Phaolô nói về sự công chính, sự tiết độ và cuộc phán xét mai sau, Phêlích phát sợ và lệnh cho ông lui ra, hứa sẽ gọi ông vào dịp khác.
Cũng thế, nhiều người cảm thấy bị quấy rầy khi một diễn từ đề cập đến vấn đề tiết dục, chay tịnh, tha thứ, công chính hoặc một vài điều khác nữa. Họ rời bỏ nhà thờ và viện đủ mọi lý do để khỏi đến nữa. Nhưng trong thâm tâm họ, trong thẳm sâu của cô tịch, không phải họ đang cảm thấy sợ sao?
Ta phải hết sức khách quan: không có một Tin mừng cho chủ và một tin mừng khác cho nô lệ, không có một tin mừng cho người giàu và một tin mừng khác cho kẻ nghèo. Làm sao có nhiều mặt trời soi chiếu theo yêu sách của từng người được. Thật vậy theo Đức Giêsu không dễ dàng chút nào. Tuy nhiên Ngài nói với ta: ‘Anh em hãy mang lấy ách của tôi…Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng’ (Mt 11,29-30). Hãy tin tưởng nơi Chúa. Ngài biết rõ những giới hạn của ta. Hơn nữa, tất cả những ai bước theo lề luật của Ngài với lòng yêu mến, sẽ được hạnh phúc đời này và cả đời sau nữa.
+++
Các ngươi nhảy khập khiểng hai chân cho tới bao giờ? Nếu Đức Chúa là Thiên Chúa, hãy theo Người; còn nếu là Baan, thì cứ theo nó
Êlia có lời Thiên Chúa trong lòng, trong tâm trí, trong xương thịt. Niềm tin giúp ông coi khinh mọi hình thức tôn giáo khác, qua những cách thức con người, tìm cách sáng tạo ra một ngẫu thần. Bài đọc hôm nay thuật lại cho ta việc Êlia thách thức 450 sư sãi thần Baan: cả hai bên đều có một lễ vật như nhau, một con bò sẵn sàng làm lễ tế nhưng không phải do bàn tay con người. Các sư sãi Baan nhảy nhót la hét suốt ngày, hầu mong xin sự can thiệp của Thiên Chúa theo cách nghĩ của riêng họ.
Êlia, không cần những công thức ma thuật và những nghi lễ lạ thường, ông khẩn cầu sự hiện diện của Thiên Chúa, bằng cách nhắc cho dân nhớ lại lịch sử mạc khải cứu độ qua Ápraham và Giácóp. Và quả thực Thiên Chúa đã tỏ mình cho toàn dân bằng cách cho lửa thiêu toàn bộ lễ vật.
Lạy Chúa, xin tha thứ cho chúng con khi chúng con yếu đức tin và chạy theo những cách thức cầu khẩn sai lạc, mê tín.
Tôn giáo không phải là một việc trình diễn ngoạn mục. Đức tin cũng không phải là một việc trình diễn ngoạn mục: nhưng là Lời Thiên Chúa và Thánh Thần hoạt động trong lòng.
Thứ năm Tuần X Thường Niên
Một thanh niên kitô hữu bị lạm dụng bởi một người cuồng tín, chỉ biết mỉm cười. Bị đánh đập tàn bạo nhưng anh thanh niên vẫn tiếp tục mỉm cười. Tức tối, kẻ cuồng tín la to: ‘Hãy nói đi, hãy nói cái gì đó đi! Mày chỉ là tên chết nhát! Không được cười nữa, nếu không tao sẽ bắn! Chàng thanh niên kitô hữu trả lời: ‘Này người anh em, nếu công việc của anh, một người cuồng tín là đánh đập tôi, thì công việc của một kitô hữu là tha thứ cho anh’.
Ba năm sau, người cuồng tín ấy đã lãnh nhận phép Thanh tẩy. Kitô giáo cùng chia sẻ với các tôn giáo khác niềm tin vào Thiên Chúa, sự công chính và lòng bác ái, nhưng khác biệt tận căn với các tôn giáo khác về những điều liên quan đến luân lý.
Luật trả thù (mắt đền mắt răng đền răng) thay thế cho luật rừng (luật của kẻ mạnh), trong khi luật của Đức Kitô đòi hỏi nơi con người điều vượt hơn sức người có thể làm. Chính Thiên Chúa đấng yêu thương và tin tưởng nơi con người, không thể làm gì khác hơn là thần hóa con người, và trở thành con người.
‘Anh em giống như Thiên Chúa’, ‘Anh em là con cái của Thiên Chúa’. Là lời đáp trả cho cám dỗ chọn thiên đàng trần thế.
Và con người sẽ là con cái Thiên Chúa, khi yêu thương địch thù mình bằng sự tha thứ, là điều vượt trên những giới hạn của con người.
Niềm tin tưởng vào Thiên Chúa này khiến ta phải bật khóc vì cảm tạ và tràn đầy sức mạnh và niềm hãnh diện. Đúng thế, tôi phải nhủ lòng rằng tôi có thể làm được tất cả, cùng với Thiên Chúa, hành động như Người, yêu thương như Người và khước từ mọi đố kỵ ghen ghét. Thiên Chúa ở trong tôi, nên cùng với Người và nhờ Người tôi có thể làm được điều không thể.
Thứ sáu Tuần X Thường Niên
Thánh Antôn Padova
Là một đặc ân lớn cho một tông đồ của Chúa được áp dụng cho chính mình lời ngôn sứ Isaia mà Đức Giêsu đáp từng áp dụng: ‘Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo tin mừng cho kẻ nghèo hèn…’.
Quả thực Thần Khí Chúa đã ngự trên thánh Antôn Padova, người đã thành công lạ lùng trong việc mang tin mừng cho người nghèo. Ngài đã băng bó những tâm hồn tan vỡ, đã loan báo sự giải thoát cho tù nhân, cách lạ lùng, đến độ được phong thánh chỉ một năm sau khi qua đời. Là điều ngày nay xem chừng ra không thể, nhưng điều đó muốn nói lên lòng tôn kính của dân kitô hữu đối với vị thánh thật lớn lao này.
Trong đoạn văn của ngôn sứ Isaia, ta nhận thấy rõ hoạt động của Thần Khí đấng an ủi, băng bó vết thương tâm hồn, an ủi những người sầu khổ, ta lưu ý đến việc loan báo sự tự do, cho thấy Thần Khí hoạt động như đấng sáng tạo, như đọc thấy trong thánh thi ngày lễ Hiện xuống.
Tất cả chúng ta bị tù đày bởi biết bao ràng buộc, đến từ tâm tính của ta, do hoàn cảnh, do tình trạng sức khỏe, do những tương quan liên vị không luôn hòa hợp…và ta tìm kiếm sự giải thoát.
Nhưng sự giải thoát đích thực đến một cách bất ngờ, một cách ngược đời từ Thần Khí của Thiên Chúa, đấng không giải quyết các vấn đề, nhưng vượt lên trên, đưa chúng ta sống cao thượng hơn.
Trong cuộc đời thánh Antôn Padova, ta nhận thấy sự giải thoát này của Thần Khí. Antôn lẽ ra có thể đã thất vọng, buồn chán ê chề, vì mọi dự tính của ngài đều bị đảo lộn. Ngài muốn làm nhà thừa sai, muốn chết tử đạo nên đã xuống tàu đi đến vùng đất hồi giáo. Nhưng hành trình của ngài không đến đích: thay vì đến vùng dân Árập, ngài lại cập bến đảo Sicilia, Ý, giữa những kitô hữu.
Lẽ ra ngài có thể khóc than suốt cuộc đời còn lại: ‘Tôi không thể thực hiện được ơn gọi của tôi! Trái lại, ngài đã tỏa sáng bất cứ nơi nào mà Chúa mang ngài đến cách bất ưng: ngài bắt đầu rao giảng, phục vụ hết sức mình và để lại danh thơm lạ lùng.
+++
Trong những bình sành
‘Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi…Nếu tay phải anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi…’ Những lời cứng rắn đó đã được thốt ra từ môi miệng của Đấng được định nghĩa là đấng hiền lành và khiêm nhượng trong lòng, Đức Giêsu. Đấng tuyên bố ách của ngài êm ái và gánh của ngài nhẹ nhàng. Lòng nhân từ không phải là sự nhu nhược. Đức Kitô, vô cùng nhân từ, đã chết trên thánh giá để giải thoát ta khỏi tội lỗi, không hề thỏa hiệp với tội.
Trong bài đọc 1, mầu nhiệm của sự chết nhờ qua sự sống lại, đã được thánh Phaolô diễn tả một cách khác: ‘Chúng tôi bị dồn ép tư bề, nhưng không bị đè bẹp, hoang mang, bị ngược đãi, bị quật ngã…’ Hình như vô lý và gây hoang mang. Gây hoang mang nếu không liên kết với mầu nhiệm của Đức Kitô. Và Phaolô còn thêm: ‘Chúng tôi luôn mang nơi thân mình cuộc thương khó của Đức Giêsu, để sự sống của Đức Giêsu cũng được biểu lộ nơi thân mình chúng tôi’. ‘Chúng tôi mang sứ vụ tông đồ nơi mình như chứa đựng kho tàng trong những bình sành, để chứng tỏ quyền năng phi thường phát xuất từ Thiên Chúa, chứ không phải từ chúng tôi’.
Thật phi lý nếu người kitô hữu muốn sống yên tĩnh, không gặp khó khăn, không thử thách, không xáo trộn: đấy không phải là con đường của Chúa và không thể là con đường của chúng ta.
Chúa giúp ta nhận ra trong mỗi đau khổ thánh giá của Ngài, nghĩa là con đường đưa đến sự sống. Những lời cứng rắn của tin mừng giống như con dao trong tay của chúng ta để cứu thoát mình bằng những thái độ khiêm tốn và thua thiệt đối với xã hội của chúng ta, là xã hội chỉ muốn thỏa mãn lập tức, hạnh phúc bề ngoài đến từ thuốc phiện, từ ly dị, từ phá thai. Họ tuyên bố đó là những giải phóng và không thấy rằng, từ tội ác này đến tội ác khác, con người đang tiến dần đến tình trạng suy đồi hoàn toàn nhân phẩm.
Mỗi ngày trong khiêm tốn, chúng ta cầu xin Chúa cho chúng ta được soi chiếu bằng ánh sáng của mầu nhiệm Ngài, để chúng ta có thể trở nên ánh sáng cho đời.
Thứ bảy Tuần X Thường Niên
Nếu ta học ở trường lớp của Mẹ Maria, Mẹ sẽ dạy ta lòng khiêm nhượng và sự từ bỏ. Mẹ Maria đã làm cách hoàn hảo bao điều mà Phaolô nói về sự yếu đuối của ngài: ‘Thế nên tôi rất vui mừng và tự hào vì những yếu đuối của tôi, để sức mạnh của Đức Kitô ở mãi trong tôi’. Mẹ Maria đã chấp nhận thân phận yếu hèn của mình, bé nhỏ và mẹ cảm thấy hạnh phúc vì nhận ra đó là nguyên do cái nhìn cúi xuống của Thiên Chúa: ‘Thần trí tôi hớn hở vui mừng vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi, phận nữ tỳ hèn mọn, Người đoái thương nhìn tới’.
Nhưng thông thường bằng lòng với số phận khiêm tốn và bé nhỏ, thật khó biết bao! Thật khó khiêm tốn biết bao khi có nhiều lý do để vênh vang! Thánh Phaolô cảnh giác nguy hiểm của sự tự hào ‘vì sự cao cả của những mạc khải Chúa đã ban’; Mẹ Maria được sứ thần chào là đấng đầy ân phúc, luôn bình lặng, vui lòng, hoàn toàn buông mình vào thánh ý Thiên Chúa, chỉ quan tâm một mình Ngài. Và khi Thiên Chúa muốn mẹ làm mẹ của một người con bị kết án thập giá như kẻ phạm thượng, sự đau khổ không làm thay đổi thái độ nội tâm của mẹ: mẹ dõi theo Đức Giêsu, hoàn toàn gắn bó với chương trình của Thiên Chúa, trong bình an, phó thác, cho đến đồi Calvê.
Xin Mẹ giúp ta biết sống khiêm nhu, phó thác, vâng phục thánh ý Chúa trong mọi hoàn cảnh cụ thể.
+++
Tình yêu Đức Kitô thôi thúc chúng ta
Đoạn văn của bài đọc 1 hôm nay giống như một cơn gió xoáy cuốn hút chúng ta vào trung tâm: TÌNH YÊU. Từ đây khởi động những bước chân của người tông đồ. Từ đây xuất phát ‘điều mới mẻ mà các ngôn sứ đã nhắc đến: này đây phát sinh một điều mới: các ngươi không để ý sao? Vâng, người để mình bao bọc bởi ngọn lửa bùng cháy của tình yêu là Đức Kitô, sẽ trở thành ‘một tạo vật mới’, có khả năng định hình cuộc sống mình theo những đòi hỏi của tin mừng. Việc giao hòa trở nên cần thiết không thể không có. Giao hòa với Thiên Chúa để đón nhận ân ban của Ngài, Đấng khép lại cách dứt khoát quá khứ đen tối, vì tội lỗi; giao hòa với anh em, cần đi bước trước đến với anh em. Là sự mới mẻ của một cuộc sống đánh dấu bởi tình yêu mở rộng ra cho cả thế giới, tất cả đều đổi mới. Một bổn phận cho chúng ta ngày nay, các kitô hữu của thế kỷ XXI. Chúng ta không có quyền khóc cho một xã hội đang suy sụp, để từ chối chiến đấu cho Nước Thiên Chúa, cho những giá trị của Nước Thiên Chúa. Với Đấng Phục sinh, tình yêu đã làm dậy sóng cả thế giới. Đức Kitô-Tình yêu đã sống lại: chúng ta đầu tư tất cả cho điều mới mẻ này. Sự mới mẻ này cần phải được thấm sâu vào cuộc sống chúng ta, biến đổi nó thành một ân ban của tình yêu, thể hiện qua từng cử chỉ nhỏ nhặt của cuộc sống hằng ngày.
Ý thức tình yêu của Đức Kitô, đấng đã chết vì tôi, vì yêu tôi và đã sống lại vì tôi. Tôi cảm nếm mầm mống sự sống mới đang ngấm sâu vào trong tôi và như nguồn sức mạnh, thúc đẩy tôi thực thi những cử chỉ đầy mới mẻ, vì đầy tình yêu.
Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê
Lễ Phục Sinh của Chúa Kitô hôm nay được ứng nghiệm trong phụng vụ Lễ Hiện Xuống: Chúa Con chết và sống lại thôi là chưa đủ, mỗi tín hữu và toàn thể Giáo hội phải có thể bước vào cùng kinh nghiệm đó để chết cho tội lỗi và được sinh ra cho cuộc sống mới của con cái Thiên Chúa. Chính món quà Phục Sinh của Chúa Thánh Thần, được đổi mới trong mỗi buổi cử hành Thánh Thể và đặc biệt là trong ngày hôm nay, làm cho mầu nhiệm Phục Sinh trở nên sống động, hiện tại và có hiệu lực đối với chúng ta. Thánh Linh đến để lôi kéo chúng ta và cộng đồng vào Lễ Phục Sinh của Chúa Kitô. Điều này có nghĩa là gì? Chuyện gì xảy ra vào Lễ Ngũ Tuần?
Phụng vụ Lời Chúa mở mắt đức tin của chúng ta về mầu nhiệm Lễ Hiện Xuống.
Bài đọc thứ nhất được trích từ sách Công vụ Tông đồ. Luca đặt món quà là Thánh Thần mà Chúa Giêsu hứa ban cho các môn đệ của Người trong bối cảnh của lễ Ngũ Tuần của người Do Thái: ‘khi ngày lễ Ngũ Tuần đã đến’. Vào thời Chúa Giêsu, Lễ Ngũ Tuần có hai ý nghĩa: đó là lễ nông nghiệp mừng hoa trái đầu mùa được cử hành bảy tuần sau khi bắt đầu mùa thu hoạch lúa mì (bảy tuần, tức là 50 ngày, do đó, trong tiếng Hy Lạp, ‘lễ Ngũ Tuần’, lễ vào ngày thứ 50); đó là lễ mừng hoa trái của lúa mì đã được gieo trồng, chết đi và giờ đã chín và sinh hoa trái.
Nhưng lễ này còn có ý nghĩa thứ hai là tưởng niệm việc ban hành luật pháp trên núi Sinai và giao ước.
Câu chuyện trong sách Công vụ cho chúng ta thấy rằng Lễ Ngũ Tuần, theo nghĩa kép của nó, được hoàn thành với việc sai Chúa Thánh Thần đến: Chúa Thánh Thần là hoa trái chín muồi của lễ Phục Sinh, được Chúa Kitô trao cho cộng đồng tín hữu, là hạt giống rơi xuống đất, chết đi và sống lại. Bằng cách nuôi dưỡng mình bằng hoa trái này, được kêu cầu và chào đón qua việc lắng nghe Lời Chúa và tham dự bàn tiệc Thánh Thể, người tín hữu lớn lên trong giao ước, trong mối quan hệ mới và dứt khoát với Chúa Kitô và Chúa Cha.
Để giúp chúng ta hiểu điều này xảy ra như thế nào, Luca nói về Chúa Thánh Thần bằng hai hình ảnh, mô tả những tác động khi Ngài đến, hình ảnh của gió và hình ảnh của lửa.
Trong tiếng Do Thái của Cựu Ước, gió, hơi thở và tinh thần được diễn tả bằng cùng một thuật ngữ, ‘ruah’, một từ giống cái ám chỉ sự ngọt ngào và sức mạnh mang lại sự sống. Hơi thở giống như Thánh Linh là sự sống, là nguồn sống. Trong câu chuyện về sự sáng tạo con người trong Sáng thế 2, chúng ta thấy rằng hơi thở sự sống ngự trị và chuyển động của con người là một món quà từ Chúa, một sự truyền đạt của cùng một sự sống thiêng liêng, của cùng một hơi thở và tinh thần mang lại sự sống cho Chúa.
Do đó, vào Lễ Ngũ Tuần, Thánh Linh của Thiên Chúa được ban cho chúng ta để Ngài có thể là nguồn mạch, là sự hướng dẫn và là nguyên tắc cho sự hiện hữu của chúng ta.
Thư gửi tín hữu Rôma (bài đọc thứ hai) giúp chúng ta hiểu được sự sống mà Thánh Linh ban cho chúng ta và việc được sống động bởi hành động của Ngài tạo ra điều gì trong chúng ta.
Phao-lô đặt chúng ta trước sự kiện, trạng thái mà chúng ta đã thấy mình đang ở ngay từ lúc chúng ta nhận được ân huệ của Chúa Thánh Thần trong phép rửa tội, ngay cả khi chúng ta thường không nhận thức đầy đủ về điều đó: chúng ta không còn ở trong xác thịt nữa, chúng ta ở trong Chúa Thánh Thần.
Đối với Phao-lô, xác thịt là gì và Thần Linh là gì? ‘Thịt’ chỉ toàn thể con người, gồm thân xác và linh hồn, trí tuệ và ý chí, trong thực tại hoàn toàn tự nhiên mong manh và bấp bênh, được đánh dấu bằng tội lỗi và cái chết. Ngược lại, ‘Thánh Linh’ chỉ sự sống thiêng liêng thúc đẩy và hướng dẫn cuộc sống của Chúa Kitô, Chúa Con: điều được ban cho chúng ta là Thánh Linh của chính Chúa Con, sự sống trong mối quan hệ yêu thương của Người với Chúa Cha, được truyền đạt cho chúng ta như ân sủng và nguyên tắc của sự sống và khiến chúng ta trở thành con cái của Chúa Cha giống như Người. Nếu chỉ bởi ‘xác thịt’ mà chúng ta khép kín trong kinh nghiệm bấp bênh và phải chịu chết, trong mọi điều chúng ta là và đã làm, thì giờ đây, nhờ Thánh Thần mà Chúa Kitô phục sinh đã ban cho chúng ta, chúng ta được bén rễ trong chính sự sống của Thiên Chúa và được sinh ra để trở thành con cái Thiên Chúa và chúng ta học cách biết Thiên Chúa là Cha. Lời mời gọi của Phao-lô rất rõ ràng: hãy sống theo con người thật của bạn.
Hình ảnh thứ hai dùng để mô tả hoạt động của Chúa Thánh Thần là hình ảnh ngọn lửa. Giống như hình ảnh gió, đây cũng là hình ảnh thường thấy trong truyền thống Kinh thánh; hãy nghĩ đến câu chuyện về món quà Luật pháp mà Chúa ban trên núi Sinai (Xh 19). Lửa là dấu hiệu để Chúa thể hiện sự hiện diện của Ngài. Thánh Linh giống như lửa: làm cho Chúa Giêsu Kitô hiện diện trong chúng ta và giữa chúng ta, soi sáng chúng ta từ bên trong, chỉ đường cho chúng ta. Ngài trở thành Chủ nhân bên trong của chúng ta và biến chúng ta thành ‘những cuốn sách sống và những luật lệ sống động, mang Thánh Thần vào tâm hồn chúng ta và khiến lời nói và nguồn giáo lý, đặc sủng và mọi điều tốt lành tuôn tràn’. Người được soi sáng từ bên trong bởi sự hiện diện của mình sẽ tỏa sáng xung quanh mình.
Phúc Âm, trích từ các chương của sách Gioan về bài giảng Bữa Tiệc Ly, khám phá hành động nội tâm này của Chúa Thánh Thần trong đời sống của người tín hữu và cộng đồng. Chúa Giêsu gọi Chúa Thánh Thần là “Đấng Bảo Trợ”. Đây là thuật ngữ Hy Lạp dùng để chỉ các quy trình xét xử tại tòa án của thế giới Hy Lạp vào thế kỷ thứ nhất. Bị cáo ra hầu tòa một mình trước thẩm phán và người buộc tội và phải tự trả lời và tự bào chữa cho mình. Người ấy được phép có bên cạnh mình một dạng luật sư bào chữa, người có năng lực và được giao nhiệm vụ gợi ý nên nói gì và nói như thế nào, động viên và khích lệ trong những thời điểm khó khăn nhất và nếu cần, tự mình phát biểu để thực thi công lý tốt hơn. Thánh Thần của Chúa Giêsu là Đấng Bảo Trợ của chúng ta: Người bảo vệ chân lý trong chúng ta, chân lý là chính Chúa Giêsu Kitô và chân lý của chúng ta, là con cái của chúng ta trong Chúa Con, và Người nhắc nhở chúng ta về Lời Chúa, gợi ý cho chúng ta, đưa Lời Chúa trở lại ký ức trong lòng chúng ta. Ngài bảo vệ Chúa Giêsu trong chúng ta, Người Con đang hình thành trong chúng ta, trước thế gian và trước phần thế gian mà chúng ta mang trong mình.
Lễ Hiện Xuống mở đầu kỷ nguyên của Chúa Thánh Thần và mỗi cộng đoàn Thánh Thể là nơi diễn ra Lễ Hiện Xuống mới liên tục: chúng ta hãy bước vào lễ này với đức tin và tấm lòng rộng mở để đón nhận Chúa Thánh Thần tuôn chảy cho chúng ta từ chén Thánh Thể.
+++
SỰ KẾT NỐI GIỮA CÁC BÀI ĐỌC
Ngày Lễ Ngũ Tuần mừng lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống trên các tông đồ. Hôm nay, trong lời nguyện nhập lễ, phụng vụ cầu xin Chúa: ‘Xin ban ơn Chúa Thánh Thần đến tận cùng trái đất, và hôm nay tiếp tục, trong cộng đồng tín hữu, những phép lạ mà Chúa đã làm vào lúc khởi đầu công cuộc rao giảng Tin Mừng’. Sách Công vụ Tông đồ chủ yếu kể lại sự hiện xuống của Chúa Thánh Thần trên đoàn tông đồ: tất cả đều được tràn đầy Chúa Thánh Thần, những điều kỳ diệu được thực hiện trong tâm hồn họ và họ can đảm nhận việc rao giảng Tin Mừng (bài đọc thứ nhất). Trong thư gửi tín hữu Rôma (bài đọc thứ hai), trình bày cho chúng ta sự tương phản giữa xác thịt và tinh thần. Điều này diễn tả cuộc đấu tranh nội tâm mà mỗi người muốn sống như con cái Chúa đều trải qua nơi chính mình. Trong Phúc Âm, Chúa Kitô phục sinh ban Chúa Thánh Thần cho các Tông đồ. Chúa Giêsu thở hơi trên các tông đồ, và qua đó nhắc nhở chúng ta về hơi thở khác của Thiên Chúa khi tạo dựng con người. Món quà Chúa Thánh Thần mà Chúa Giêsu ban cho các Tông đồ được mô tả trong Phúc âm thánh Gioan là món quà sự sống mà Thiên Chúa đã truyền cho con người ngay từ thuở ban đầu. Thực ra, bây giờ chúng ta thấy mình đang ở nguồn gốc của một nhân loại mới, chúng ta đang đối mặt với một sáng tạo mới (Phúc âm).
SỨ ĐIỆP GIÁO LÝ
1. Lễ trọng kính Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Lễ Ngũ Tuần — một thuật ngữ tiếng Hy Lạp có nghĩa là ‘năm mươi’ — là ngày kết thúc Mùa Phục Sinh (năm mươi ngày của mùa Phục Sinh). Vào ngày này, chúng ta kỷ niệm đỉnh cao của sự kiện Phục sinh: Chúa Giêsu, đã sống lại từ cõi chết (Chúa Nhật Phục sinh của Chúa) và lên trời (Chúa Nhật Chúa Thăng thiên), gửi cho chúng ta từ Chúa Cha Món quà là Chúa Thánh Thần, hoa trái của lễ Phục sinh (Chúa Nhật Hiện xuống). Đó là ba khoảnh khắc hoặc giai đoạn của Sự kiện Phục sinh duy nhất. Thánh sử Gioan đặt khoảnh khắc ban ơn Chúa Thánh Thần vào đêm khuya của Chúa Nhật Phục Sinh. Chúa Phục Sinh đã “thổi hơi trên các ông”, vào các môn đệ đang tụ họp trong Nhà Tiệc Ly và nói: “Anh em hãy nhận lấy Chúa Thánh Thần” (Thánh Thần có nghĩa là hơi thở của sự sống). Trong sách Công vụ Tông đồ, Thánh Luca đặt thời điểm Chúa Thánh Thần được đổ xuống vào ngày thứ năm mươi (Lễ Ngũ Tuần). Giáo hội, được tượng trưng bằng nhóm người tụ họp trong Phòng Tiệc Ly, nhận được Món quà của Chúa Thánh Thần, tượng trưng bằng ‘hình lưỡi như lửa’. Đó là Chúa Thánh Thần, Đấng mà Chúa đã hứa ban cho họ vào thời điểm Người Lên Trời, ban phước lành cho họ và đặt tay trên họ (việc đặt tay là cử chỉ truyền đạt Món quà của Chúa Thánh Thần). BẰNG:
— Chúa Thánh Thần thúc đẩy Hội Thánh làm chứng về Chúa Kitô (“mọi người đều được đầy dẫy Chúa Thánh Thần và bắt đầu nói”);
— Chúa Thánh Thần thanh tẩy và đổi mới (“anh em tha tội cho ai thì tội người ấy được tha”);
— Chúa Thánh Thần soi dẫn đức tin và sự gắn bó với Chúa Giêsu Kitô (‘không ai có thể nói 'Chúa Giêsu là Chúa' nếu không có sự tác động của Chúa Thánh Thần’).
— Chúa Thánh Thần là Linh Hồn của Hội Thánh-Thân Thể Chúa Kitô; Chính Ngài là Đấng ban phát “ân huệ”, “chức năng” (đặc sủng) vì “lợi ích chung”.
2. Cuộc đấu tranh đầy kịch tính giữa “xác thịt” và “linh hồn”. 'Vì những ai sống theo xác thịt thì hướng tâm trí mình vào những điều xác thịt; nhưng những ai sống theo Thánh Linh thì hướng đến những điều thuộc về Thánh Linh. Nhưng tâm trí hướng về xác thịt dẫn đến sự chết, còn tâm trí hướng về Thánh Linh dẫn đến sự sống và bình an (Rm 8:5-6). Qua kinh nghiệm, chúng ta biết rất rõ rằng khuynh hướng của xác thịt là sự chết. Người sống theo xác thịt là ‘homo animalis’. Thay vào đó, những hoa trái chúng ta đạt được khi sống theo Thánh Linh là: ‘tình yêu thương, niềm vui, bình an, kiên nhẫn, nhân từ, tốt lành, trung tín, mềm mại, tự chủ’ (Gal 5:22). Người tin Chúa cảm thấy những điều này phát sinh từ sâu thẳm trái tim mình. Đối với chúng ta, Thánh Linh giống như một nguyên lý nội tại và siêu việt: ‘Thần chân lý, mà thế gian không thể tiếp nhận, vì thế gian không thấy và không biết Ngài; anh em biết Người, vì Người ở giữa anh em và sẽ ở trong anh em’ (Ga 14:17). Chúa Thánh Thần đến từ trên cao, nhưng thâm nhập và ngự trong chúng ta để làm cho đời sống nội tâm của chúng ta trở nên sống động. Người không chỉ ‘ở cùng chúng ta’, mà Người còn ‘ở trong chúng ta’. Do đó, trên cơ sở nguyên tắc này, con người bên trong được xây dựng: con người tìm cách sống trong ‘chiều sâu của Thiên Chúa’ chứ không phải trong một cuộc sống bên ngoài, và thường là hời hợt.
Do đó, Chúa Thánh Thần:
— ngự trong tôi: ‘Anh em không biết rằng anh em là đền thờ của Thiên Chúa và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao?’ (1 Cr 3:16);
— cầu nguyện trong tôi ‘chính Thánh Linh cầu thay nguyện giúp cho chúng ta bằng những tiếng rên siết khôn tả’ (Rm 8:26);
— dạy tôi hiểu về tình phụ tử của Thiên Chúa: ‘Và thực tế anh em là con cái được chứng minh bởi thực tế là Thiên Chúa đã sai Thánh Linh vào lòng chúng ta trong Con của Người, Đấng kêu lên: Abba, Cha ơi!’ (Gl 4:6);
—hướng dẫn tôi: ‘Vì tất cả những ai được Thánh Linh của Đức Chúa hướng dẫn đều là con cái của Đức Chúa' (Rm 8:14);
— và để Đấng Kitô sống trong tôi (Gl 2:20): ‘Tôi đã bị đóng đinh vào thập tự giá với Đức Kitô; tuy nhiên, không còn là tôi sống nữa, nhưng Đức Kitô sống trong tôi. Cuộc sống mà tôi hiện đang sống trong xác thịt, tôi sống bởi đức tin vào Con Thiên Chúa, là Đấng đã yêu tôi và phó chính mình Ngài vì tôi.
3. Chúa Thánh Thần, nguồn gốc của sự tự do đích thực. Thánh Phaolô nói rằng “Chúa là Thần Khí, và nơi nào có Thần Khí của Chúa, nơi đó có tự do” (2 Cr 3:17). Tự do là ơn gọi của người Kitô hữu: ‘Anh em đã được gọi đến hưởng tự do’ (Gl 5:13). Xác thịt và tội lỗi đặt một ách nặng nề lên con người: nô lệ của tội lỗi. Những việc làm của xác thịt, mà người Kitô hữu được Chúa Thánh Thần giải thoát, là những việc làm ích kỷ và đam mê cản trở việc tiếp cận Vương quốc Thiên Chúa. Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta khả năng không chỉ là người tuân thủ luật pháp, mà còn là người thực hiện tự do, nhiệt thành và trung thành các kế hoạch của Chúa. 'Vì tất cả những ai được Thánh Linh của Thiên Chúa hướng dẫn đều là con cái của Thiên Chúa. Vì anh em đã không nhận lãnh tinh thần nô lệ để lại sợ hãi, nhưng đã nhận lãnh tinh thần làm con nuôi, nhờ đó chúng ta được kêu lên: ‘Áp-ba! Cha ơi!’ (Rm 8:14-15).
4. Đức Thánh Linh, là chủ nhân bên trong của tâm hồn. ‘Vì thế, Thánh Thần đã được hứa ban cho Giáo hội và cho mỗi tín hữu như một Bậc thầy nội tâm, Đấng trong thâm tâm của lương tâm và con tim, làm cho người ta hiểu được những điều mà người ta thực sự đã nghe nhưng không thể nắm bắt (Gioan Phaolô II, Catechesi Tradendae, số 72). Tuyên bố này của Đức Gioan Phaolô II có ý nghĩa sâu sắc: Chúa Thánh Thần đưa chúng ta đến một sự hiểu biết mới về những gì chúng ta đã nắm bắt được liên quan đến đức tin, chân lý về Thiên Chúa, về con người, về lịch sử... nhưng chúng ta vẫn chưa hiểu đầy đủ. Theo cách này, Chúa Thánh Thần, với tư cách là chủ nhân của linh hồn, sẽ soi sáng, giáo dục và hướng dẫn linh hồn. Thật tuyệt vời biết bao khi chúng ta để cho hành động của Chúa Thánh Thần hướng dẫn mình! Chúng ta hãy học cách phân định lành mạnh những suy nghĩ và chuyển động theo sau nhau trong tâm hồn chúng ta, để phân biệt những suy nghĩ và chuyển động đến từ Thiên Chúa và dẫn chúng ta đến hạnh phúc, với những suy nghĩ và chuyển động khác đến từ ma quỷ và khiến chúng ta tuyệt vọng.
Hơi thở ẩn giấu của Thánh Linh khiến cho tinh thần con người mở ra trước sự mở ra cứu rỗi và thánh hóa của Thiên Chúa. Nhờ ân sủng đến từ Chúa Thánh Thần, con người bước vào “một cuộc sống mới”, được đưa vào thực tại siêu nhiên của chính sự sống thần linh và trở thành “nơi ngự của Chúa Thánh Thần”, “đền thờ sống động của Thiên Chúa”. Vì qua Chúa Thánh Thần, Chúa Cha và Chúa Con đến với Người và ở trong Người. Trong sự hiệp thông ân sủng với Chúa Ba Ngôi, “khu vực sống” của con người được mở rộng, nâng lên mức siêu nhiên của sự sống thiêng liêng. Con người sống trong Thiên Chúa và bởi Thiên Chúa: con người sống “theo Thần Khí” và “suy nghĩ về những điều của Thần Khí” (Gioan Phaolô II, Dominum et vivificantem n. 58).
GỢI Ý MỤC VỤ
a) Tôi phải chú ý đến lời khuyên của “vị khách ngọt ngào của tâm hồn tôi”, người ngự trị và hoạt động trong tôi như là nguyên lý, là chủ nhân và là gốc rễ của đời sống nội tâm tôi.
b) Tôi phải để cho Ngài hành động trong tôi, mà không cản trở hành động của Ngài, để cho mình được Thánh Linh hướng dẫn chống lại các việc làm của xác thịt.
c) Tôi phải ghi nhớ rằng các công việc của Thánh Linh là: tình yêu thương, niềm vui, sự kiên nhẫn, bình an, lòng nhân từ, lòng tốt, lòng trung tín, sự mềm mại, sự tự chủ. Vì vậy, lòng căm thù, sự cay đắng, buồn bã, thiếu kiên nhẫn, thiếu tự chủ, ác ý là những việc làm của xác thịt và không phù hợp với một kitơ hữu.
d) Tôi phải luôn nhớ rằng tôi là “đền thờ của Thiên Chúa nơi có Thánh Thần ngự”, để hiểu được phẩm giá và sự mong manh của tôi: một chiếc bình đất.
e) Tôi phải thường xuyên đối thoại với Chúa Thánh Thần để lắng nghe những linh hứng của Người và giãi bày với Người những điều không chắc chắn của tôi.
Chúng ta kết thúc bằng một văn bản đáng ngưỡng mộ từ thông điệp về Chúa Thánh Thần (Gioan Paulo II, Dominum et vivificantem, n.59): ´Mối quan hệ mật thiết với Thiên Chúa trong Chúa Thánh Thần giúp con người hiểu được chính mình và nhân tính của mình theo một cách mới. Theo cách này, hình ảnh và sự giống Chúa, tức là con người từ ban đầu, được hiện thực hóa một cách trọn vẹn. Sự thật sâu xa này của con người phải được tái khám phá liên tục dưới ánh sáng của Chúa Kitô, Đấng là nguyên mẫu của mối quan hệ với Thiên Chúa, và trong Người, lý do để ‘tìm thấy chính mình một cách trọn vẹn thông qua việc chân thành hiến dâng bản thân’ với những người khác cũng phải được tái khám phá.
+++
Chúa Nhật Tuần X Tn
Các luật sĩ chống đối Chúa, đã lan truyền tiếng xấu cho Ngài, cho rằng Ngài có quyền trên ma quỷ là vì Ngài thuộc quỷ vương Bêelgiêbút. Trước những tin đồn ấy, Đức Giêsu muốn dạy cho các môn đệ tầm quan trọng của sự hiệp thông: Nước Thiên Chúa được thiết lập trên trần gian sẽ không lung lay và mất phẩm chất, nếu các môn đệ hiệp nhất với nhau. Ta hãy lợi dụng lời giáo huấn này để xem xét thái độ của ta đối với những hành động của người khác, và nhất là nếu đó là những thành phần của Giáo hội. Ví dụ những lời xét đoán vô ích -đôi khi liều lĩnh- những ngờ vực vô căn cớ hoặc những bình luận tiêu cực đối với ý tốt của kẻ khác, làm rạn nứt tính hiệp nhất và sự hiệp thông của Giáo hội. Ngược lại, ta cần phải tha thiết với sự hiệp nhất, trong sự đa dạng hợp pháp có trong dân Chúa. Dù chúng ta tất cả đều khác biệt nhau, tình yêu của ta dành cho Giáo hội sẽ phải vượt lên trên sự khác biệt ấy. Nếu ta thực sự hướng đến sự thánh thiện bằng cách chiến đấu trên con đường mà Thiên Chúa đặt định cho ta, tại sao ta lại không hiệp nhất?
Và, nếu ta nhận thấy những khiếm khuyết nơi người khác, thái độ của ta phải là thông cảm đầy lòng thương xót giúp họ vượt qua. Do đó ta cần có sự ngay chính cao độ và sự khiêm tốn, để tránh cách thức của những kẻ - giống những kẻ tố cáo Chúa bị quỷ ám - giải thích xấu những việc làm của kẻ khác và luôn luôn từ chối nhìn nhận hành động của Thiên Chúa trong nơi sáng kiến của tha nhân.
Suy Tư St 3,9-15; Tv 129; 2Cr 4,13-5,1; Mc 3,20-35
Kết thúc Mùa Phục Sinh, sau khi cử hành Lễ Trọng Kính Chúa (Ba Ngôi và Mình Máu Chúa Kitô) vốn giúp chúng ta tái khám phá mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa, Chúa Nhật này chúng ta trở về Mùa Thường Niên, đặc trưng bởi màu xanh lá cây của lễ phục, sẽ đồng hành với chúng ta cho đến cuối tháng Mười Một. Các Bài Đọc hôm nay cung cấp cho chúng ta hai suy tư, một về tội lỗi (Bài Đọc Thứ Nhất và Tin Mừng), và hai về lòng thương xót của Thiên Chúa (Thánh Vịnh và Bài Đọc II).
Trong đoạn sách Sáng thế, chúng ta tìm thấy câu chuyện về tội nguyên tổ, mà chúng ta cũng có thể định nghĩa là sự mong manh khi bước vào kế hoạch của Thiên Chúa. Các nhân vật trong câu chuyện cố gắng đổ lỗi của họ cho người khác và cho cả chính Thiên Chúa: ‘Người phụ nữ Ngài đã đặt làm bạn với tôi ...’, bởi vì khi đối mặt với tội lỗi, chúng ta cảm thấy trần truồng, không có khả năng tự vệ, bị phán xét. Thật không may, tội của Adam và Eva lại là tội liên tục đồng hành trong cuộc sống của chúng ta, tội kiêu ngạo, tự mãn, cảm thấy vượt trội hơn tất cả những người xung quanh chúng ta, kể cả Thiên Chúa.
Nhưng Thiên Chúa không thờ ơ với sự đi chệch hướng của chúng ta, Ngài biết rõ chúng ta, cũng vì Ngài đã tạo ra chúng ta, và tác giả Thánh Vịnh nhắc nhở chúng ta rằng " Thiên Chúa luôn tốt lành và hay thương xót... luôn tha thứ cho ta."
Ngay cả Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Côrintô, được củng cố bởi kinh nghiệm hoán cải của ngài, nhắc nhở chúng ta rằng Chúa Giêsu ban cho chúng ta sức mạnh trong sự mỏng giòn và trong những thời điểm khó khăn. Thánh Phaolô nói về sự chán nản mà chúng ta cảm thấy trong mối quan hệ khó khăn giữa lý thuyết và thực hành và chỉ ra con đường không để cho mình bị lừa dối bởi những lựa chọn của tội lỗi, nhưng để vượt qua những điều "hữu hình" gây ra cho chúng ta những khổ nạn, và luôn nhắm vào những điều vô hình, đó là, đức tin vào Chúa Kitô, Đấng thương xót, Đấng đã hiến mạng sống mình thay cho chúng ta.
Tuy nhiên, chúng ta phải nhận ra rằng thật khó để phân biệt đâu là thiện và đâu là ác, bởi vì cám dỗ xuất hiện, với vẻ bề ngoài, luôn hiện diện trong chúng ta.
Trong Tin Mừng, Thánh Máccô trình bày cho chúng ta một Đức Giêsu đang gặp khó khăn, bị vu khống bị quỷ Beelzebul ám; lời buộc tội này đến từ các kinh sư và, thậm chí tệ hơn, từ những người thân của Ngài, bao gồm cả mẹ Ngài, Bà Maria, những người đi tìm Ngài vì họ nghĩ rằng Ngài đã mất trí. Nhưng Chúa Giêsu trả lời rằng những người thực hiện ý muốn của Chúa Cha là mẹ và anh chị em của Ngài. Tuy nhiên, câu chuyện này có thể khiến chúng ta hơi bối rối, vì chính Mẹ Maria, người phụ nữ đã nói "Này tôi là tôi tá…" trước lời loan báo của thiên thần, người đã hoàn toàn làm theo ý Thiên Chúa. Không phải lúc nào cũng dễ dàng để hiểu những gì Chúa Giêsu đề nghị với chúng ta và, đôi khi, chúng ta bị cám dỗ để nói rằng những gì Người yêu cầu chúng ta là điên rồ, vô nghĩa, đặc biệt nếu đó là một phần lối sống của chúng ta, trong đó chúng ta đắm chìm, đầy những thông điệp, đề nghị, tin tức giả mạo ...
Chúa Giêsu cũng nói với chúng ta về tội chống lại Chúa Thánh Thần, không bao giờ có thể nhận được sự tha thứ: nhưng tội này là gì? Đó là chối bỏ ý muốn cứu độ của Thiên Chúa, khước từ lòng thương xót mà Thiên Chúa trong Chúa Kitô đến với con người, xóa bỏ tội lỗi của họ và giải thoát họ khỏi sự dữ. Đó là sự khước từ quyết liệt ơn cứu rỗi mà Thánh Linh tuôn đổ.
Chúa Giêsu đề nghị với chúng ta một sự gắn bó tự do và có ý thức với kế hoạch nhân loại của Ngài để cùng với Ngài đánh bại vương quốc của Satan, sự dữ của thế giới. Chúng ta biết rằng cam kết này, có khả năng đi ngược lại bản năng, tựa dòng thủy triều, thật khó khăn trong thế giới của chúng ta. Người tín hữu không phải là một người lạc quan ngây thơ, nhưng đúng hơn là một con người hy vọng. Hy vọng không phải là sự chờ đợi thụ động, không phải là giấc mơ về những thay đổi ngẫu nhiên không chắc chắn, nhưng là sự chắc chắn rằng điều tốt đẹp đã có sẵn, đó là khả năng khám phá nó trong thực tại sống, sẵn sàng hỗ trợ nó và tạo điều kiện tốt nhất cho nó xuất hiện.
Quá nhiều Kitô hữu hội nhập tốt vào thế giới xung quanh họ. Họ sẳn sàng tuân thủ với một thái độ dễ dàng, vẻ bề ngoài hầu như chiến thắng, trong khi sự can đảm để tránh xa thói đời, thói quen, những thỏa hiệp đạo đức, các vấn đề vô đạo đức và các biện pháp của điều đúng đắn dường như thuyết phục họ được.
Điều đáng ghi nhớ là không phải những tội nhân tày trời đã lên án Chúa Giêsu, mà là những người thủ lãnh tôn giáo, đầy ý thức chung, các quan chức mẫn cán và những người bảo vệ thiển cận truyền thống, là những con người không thể chấp nhận cho Chúa Giêsu đặt mình bên ngoài kế hoạch tinh thần của họ, các truyền thống đã được thiết lập của họ.
Chúng ta hãy xin Chúa giúp chúng ta vượt qua tình trạng tội lỗi vốn có trong nhân tính của chúng ta, để chúng ta luôn có thể là chứng nhân của Người trong gia đình, trong xã hội, tại nơi làm việc, có khả năng đảm nhận trách nhiệm của chúng ta và loại bỏ khỏi chúng ta cám dỗ đổ lỗi cho người khác.
Thứ hai Tuần X Thường niên
Đức Maria Mẹ Hội Thánh
Vào ngày 21 tháng 11 năm 1964, khi kết thúc phiên họp thứ ba của Công đồng Vatican II, Đức Trinh Nữ Maria đã được tuyên bố là "Mẹ của Giáo hội, nghĩa là của toàn thể dân Chúa, cả tín hữu và các Mục tử, những người gọi Mẹ là Mẹ yêu dấu nhất của họ". Do đó, Tòa thánh, nhân dịp Năm Thánh Hòa giải (1975), đã đề xuất một thánh lễ cầu nguyện để tôn vinh Đức Maria, Mẹ của Giáo hội, sau đó được đưa vào Sách lễ Rôma; Tòa thánh cũng cho phép thêm lời cầu khẩn danh hiệu này vào Kinh cầu Đức Mẹ (1980). Đức Giáo hoàng Phanxicô, cân nhắc cẩn thận cách thức thúc đẩy lòng sùng kính này có thể thúc đẩy sự phát triển của ý thức làm mẹ của Giáo hội, cũng như lòng sùng kính Đức Mẹ đích thực, đã thiết lập vào năm 2018 rằng lễ tưởng niệm Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Giáo hội, sẽ được cử hành trong Lịch Rôma vào Thứ Hai sau Lễ Hiện xuống.
Việc tưởng niệm nhắc nhở chúng ta rằng thiên chức làm mẹ của Đức Maria, theo ý muốn của Chúa Giêsu, mở rộng đến thiên chức làm mẹ đối với tất cả mọi người và đó là đối với chính Giáo hội, trong một hành động trao phó. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã thiết lập việc tưởng niệm này vào Thứ Hai sau Lễ Hiện xuống, ngày tượng trưng cho sự ra đời của Giáo hội. Đoạn Tin mừng được chọn là đoạn Chúa Giêsu, từ trên đỉnh thập giá, ‘thấy mẹ mình và môn đệ mà Người yêu đứng bên cạnh, đã nói với mẹ mình: 'Thưa bà, đây là con của bà!' Rồi Người nói với môn đệ: 'Đây là mẹ của con!' Cả hai đều có dấu hiệu cho thấy mối quan hệ của họ với Chúa Giêsu: người phụ nữ đó là mẹ Người, môn đệ đó là môn đệ mà Người yêu.
Giáo hội chắc chắn cũng có thể nhìn thấy được, nhưng mầu nhiệm của nó sâu sắc hơn nhiều so với thể chế và cấu trúc hữu hình của nó: đây là sự mặc khải về Giáo hội trong sự phân cực của nó như một người mẹ và như một nhóm các môn đệ, tất cả đều được Chúa Giêsu yêu thương. Do đó, Giáo hội được sinh ra dưới thập giá là một sự hiệp thông vượt ra ngoài các mối liên kết tự nhiên và là sự chào đón lẫn nhau từ phía những người mà Chúa làm cho trở thành môn đệ của Người.
Do đó, chúng ta có thể biến lời của Đức Giáo hoàng trong thông điệp Lumen fidei thành lời của chính mình: ‘Lạy Mẹ, xin giúp đức tin của chúng con! Xin mở tai chúng con ra với Lời Chúa, để chúng con có thể nhận ra tiếng nói của Thiên Chúa và tiếng gọi của Người. Xin đánh thức trong chúng con ước muốn bước theo dấu chân Người, rời bỏ quê hương và đón nhận lời hứa của Người. Xin giúp chúng con để cho tình yêu của Người chạm đến chúng con, để chúng con có thể chạm đến Người bằng đức tin... Xin gieo vào đức tin của chúng con niềm vui của Đấng Phục sinh".
Stabat Mater
Với Đức Maria, dưới chân thập giá, Con Thiên Chúa ban cho Mẹ người con mới, người môn đệ yêu dấu, và trong người ấy, Người trao phó tất cả chúng ta cho sự chăm sóc của người Mẹ mạnh mẽ và dịu dàng của chúng ta. Phúc âm cho chúng ta biết rằng ‘Đức Maria đứng bên thập giá’. ‘Sự đứng’ này thật đánh động. Không giống như các môn đệ, Đức Maria không bao giờ bỏ rơi Chúa Giêsu, ngay cả trong khoảnh khắc đau đớn và khó khăn nhất. Đức Maria không chạy trốn khỏi những biến cố khó khăn của cuộc sống, nhưng ‘đứng’. Ngược lại, chúng ta thường ‘không đứng’ nhưng chạy trốn; nếu không phải về mặt thể chất, thì ít nhất là về mặt tình cảm. Chúng ta tìm kiếm sự giải trí, sự xao lãng, những lối thoát; hoặc chúng ta cố gắng đẩy nhanh quá trình, cố gắng giải quyết mọi thứ ngay lập tức. Đức Maria dạy chúng ta một điều khác: biết cách ‘đứng’, chắc chắn rằng chính dưới chân thập giá mà chúng ta học cách yêu thương. Còn tôi, tôi có xu hướng chạy trốn điều gì? Cầu xin Đức Maria giúp đỡ, giúp tôi biết cách ‘đứng’?
+++
Sẽ được ủi an
Chủ đề chung cho các bài đọc hôm nay là sự an ủi vì đau khổ. ‘Phúc thay ai sầu khổ, vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an’: là một trong những mối phúc; thánh Phaolô trong thư gởi Corintô đã lấy bản thân mình để minh họa: vừa trải qua một đau khổ lớn lao nhưng trong cơn đau khổ này ngài đã nhận được sự an ủi của Thiên Chúa và giờ đây Ngài chúc tụng Chúa: ‘Chúc tụng Thiên Chúa là Thân Phụ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Người là Cha giàu lòng từ bi lân ái, và là Thiên Chúa hằng sẵn sàng nâng đỡ ủi an. Người luôn nâng đỡ ủi an chúng ta trong mọi cơn gian nan thử thách’. Thánh vịnh cũng có cùng một đề tài như vậy: ‘Tôi đã tìm kiếm Chúa và Ngài đã đáp lại lời tôi, đã cứu tôi khỏi mọi điều lo sợ…Kìa người đau khổ cầu cứu và Chúa đã nghe và Ngài sẽ giải thoát họ khỏi mọi nỗi âu lo’. Là sứ điệp hết sức quý giá của niềm vui và của sự an ủi. Tuy nhiên chúng ta cần biết rằng điều kiện để được an ủi trước tiên chính là đón nhận đau khổ: Thiên Chúa không thể an ủi những người không hề bị sầu khổ. Đây là ý nghĩa của những mối phúc. Cần có một tình trạng tiêu cực để Thiên Chúa mới có thể thực thi công việc tích cực của Ngài. Phúc cho những người sầu khổ chứ không phải cho những người đang sống trong hạnh phúc, trong niềm vui, phúc cho những người sầu khổ vì họ sẽ được ủi an. Và thánh Phaolô: ‘Vì cũng như chúng ta chia sẻ muôn vàn nỗi khổ đau của Đức Kitô, thì nhờ Người, chúng ta cũng được chan chứa niềm an ủi’. Cần phải chiến đấu cùng với Thiên Chúa trong cơn đau khổ thì mới nhận được chiến thắng, sự an ủi của Ngài, vì không thể có vinh quang nào mà không chiến đấu. Chúng ta học cho biết sự đau khổ là điều kiện để được niềm vui của Thiên Chúa.
Thật vậy, đau khổ luôn đè nặng và là một thử thách làm ta không còn tin vào Thiên Chúa nữa. Ngài an ủi ta nếu chúng ta chiến đấu cùng với Ngài, vững vàng trong đức tin và đức cậy.
Chiến đấu như thế nào? Chiến đấu trong cầu nguyện, lời cầu nguyện thật khó khăn, bởi vì trong đau khổ, người ta chẳng còn muốn cầu nguyện nữa. Một lời cầu nguyện liên lĩ, đích thực làm cho mình gần kề bên thập giá Chúa Giêsu. Khi đó những khổ đau của ta sẽ thực sự trở nên ‘những đau khổ của Đức Kitô trong chúng ta’, mở đầu cho chiến thắng và sự an ủi, làm ta hát mừng lên: ‘Các bạn hãy nếm thử và hãy nhìn coi, cho biết Chúa thiện hảo nhường bao’! Chỉ sau chiến thắng ta mới chắc chắn vui mừng và ca tụng lòng nhân lành của Thiên Chúa.
Nơi thánh Phaolô kinh nghiệm đau khổ và sự an ủi là một kinh nghiệm của người tông đồ: ‘Chúng tôi có phải chịu gian nan, thì đó là để anh em được an ủi và được cứu độ. Chúng tôi được an ủi, thì cũng là để anh em được an ủi’ bởi vì chiến đấu và chiến thắng thì chính Ngài đã sống để thông truyền và củng cố đức tin. Và sự an ủi được tỏ ra để ‘anh em có sức kiên trì chịu đựng cùng những nỗi thống khổ mà chính chúng tôi phải chịu’. Và như vậy, nhờ vị Tông Đồ, con đường đã được vạch ra cho mọi tín hữu.
Chúng ta cầu xin Chúa để hiểu giá trị của những đau khổ và ơn giúp kiên trì trong những nghịch cảnh, vững vàng trong lòng tin kiên trung kề bên thập giá Đức Kitô, cho đến khi chiến thắng, trong sự an ủi của Thiên Chúa.
+++
Phúc cho ai….!
Biểu thức này rất quen thuộc trong các Thánh vịnh và sách khôn ngoan, giờ đây vang lên trên môi miệng của Chúa trong bài giảng trên núi.
Tác giả Thánh vịnh và các ngôn sứ nghĩ rằng hạnh phúc được ban tặng cho người công chính tuân giữ lề luật, kính sợ Thiên Chúa, tin tưởng và phụng thờ Người…Nhưng cũng được tặng ban cho những ai có lòng thương xót, cho cha mẹ của những gia đình đông con. Đức Giêsu đến không phải để hủy bỏ nhưng để làm cho nên trọn, vẫn giữ lại nền tảng của các mối phúc cổ xưa ấy và còn thêm vào mười điều khác nữa. Những điều này làm định hướng cho ý nghĩa của hạnh phúc. Nếu Cựu ước nhìn nhận hạnh phúc cho những người kính thờ Thiên Chúa chân thật, Đức Giêsu nói cho ta biết ai là những người kính thờ đích thực Thiên Chúa của Ápraham: là những người có tinh thần nghèo khó, những người hiền lành, những người đói khát sự công chính, những người có lòng thương xót, những người có lòng thanh sạch.
Nếu Cựu ước gọi là ‘hạnh phúc’ những kẻ nương tựa nơi Thiên Chúa, thì Đức Giêsu nói cho ta biết ai là những người Thiên Chúa mong chờ để được an ủi và bảo vệ. Đó là những người đau khổ, những người khao khát sự công chính và lề luật, những người bị bách hại, những kẻ chết vì đạo!
Ta có phải là những người tôn thờ đích thực không? Ta có phải là những người con cái đích thực của Thiên Chúa không?
Thứ ba Tuần X Thường niên
Hủ bột đã không vơi, vò dầu đã chẳng cạn, đúng như lời Đức Chúa đã dùng ông Êlia mà phán
Sách Các Vua quyển I trong tuần này thuật lại những câu chuyện lý thú về ngôn sứ Êlia, một nhân vật có thể giúp ta tìm cách sống thực đời sống làm người tín hữu kitô của mình. Vào thời hạn hán, đói kém, đời sống con người thật mỏng manh, Êlia được xem như là người mang hy vọng. Lời tiên báo về tương lai mà Thiên Chúa trao cho ông, ông chia sẻ không phải với những người quyền thế. Ông chọn một bà góa và một trẻ mồ côi để thách đố với điều không thể và mở ra cho điều khả thể tương lai. Với một nắm bột và một ít dầu có thể cứu sống cho cả mẹ lẫn con ngày cuối cùng, ông đã cụ thể hóa tính an toàn chắc chắn: một chút ít đó sẽ không thêm nhiều lên cũng không giảm ít hơn. Một chút ít vừa đúng để nuôi sống đó trở nên dấu chỉ của sự sống phát sinh, không cần những dư thừa thái quá, bảo đảm đời sống đầy đủ và phong nhiêu cho tất cả mọi người.
Lạy Chúa, trong thời đại của chúng con sự giàu của một ít người gây ra cảnh nghèo khó cho nhiều người, thật buồn cười và vô lý. Xin giúp con chiến đấu chống cảnh đói nghèo vật chất và tinh thần, khiến chúng con được tự do và chân thực.
Người nghèo, trước mặt người đời chẳng có chút giá trị nào, nhưng chính họ mở cửa trời cho ta, là giấy thông hành đưa ta vào thiên đàng (ĐTC Phanxicô)
+++
Trung tín
Hôm qua phụng vụ trình bày cho ta đề tài về sự an ủi, hôm nay đề tài về sự trung tín. ‘Chính anh em là muối cho đời. Nhưng nếu muối mà nhạt đi, thì lấy gì muối nó cho mặn lại’? Muối không thể nên nhạt được, phải giữ đặc tính của nó, phải ‘trung tín’ với chính mình nó. Như thế chúng ta cần phải trung thành với tư cách là con cái Thiên Chúa của chúng ta, để ngăn thế gian, đang đầy dẫy sự băng hoại, không phải đi đến sự hủy diệt.
‘Chính anh em là ánh sáng cho trần gian’, ánh sáng cháy sáng lên chứ không phải tắt ngúm, ‘để soi chiếu cho mọi người trong nhà’.
Thánh Phaolô trong thư thứ hai gởi Corintô, giải đáp những chỉ trích và những lên án chống đối Ngài, bằng cách bảo vệ sự trung tín của Ngài: ‘Lời chúng tôi nói với anh em chẳng phải vừa là ‘có’, vừa là ‘không’. Ngài nại đến sự trung tín của Thiên Chúa. Quả thực ‘lòng trung tín của Chúa tồn tại đến muôn đời’. Tất cả những gì Thiên Chúa làm đều trường tồn. Thiên Chúa không rút lại những dự tính của Ngài, không chùn bước trước bao chướng ngại gặp phải trong khi thực hiện, luôn tìm kiếm điều thiện hảo cách trung tín: Thiên Chúa luôn trung tín, Ngài không vừa là ‘có’ vừa là ‘không’. Nơi Đức Giêsu chỉ toàn là ‘có’.
Điều Đức Giêsu xin cho ta: ‘Ánh sáng của anh em phải chiếu giải trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp của anh em, mà tôn vinh Cha của anh em Đấng ngự trên trời’, Ngài đã thực hiện điều đó. Con của Chúa Cha, đã tôn vinh Cha bằng sự luôn ‘có’ của thiên Chúa. Nơi Đức Giêsu mọi lời hứa của Thiên Chúa đều là ‘có’, được hoàn tất nơi Ngài; Đức Giêsu là ‘có’, khi thi hành ý muốn của Chúa Cha: ‘Ta làm điều đẹp lòng Người’. Nên chúng ta có thể cậy dựa vào Ngài cách tin tưởng. Là con người, chúng ta hay đổi thay và hay tìm cách thanh minh cho sự bất tín của chúng ta; cái ‘có’ của thiên Chúa nơi Đức Giêsu luôn thường hằng. Muôn đời Thiên Chúa yêu thương chúng ta, muôn đời Thiên Chúa thương xót chúng ta, muôn đời Ngài nâng đỡ chúng ta trong mọi nghịch cảnh.
Chúng ta hãy mở lòng và đón nhận lòng trung tín của Chúa, tư tưởng của Ngài là niềm vui cho ta và chúng ta cầu xin Chúa ban ơn làm vững mạnh lòng chúng ta để trung thành với Ngài, để mọi người nhìn thấy những việc lành của chúng ta mà tôn vinh Thiên Chúa.
+++
Lạy Chúa, có quá lời không, khi gọi con là muối đất, là ánh sáng thế gian? Có thể được không?
Nếu đây là những lời của một người xu nịnh, có lẽ tôi sẽ không vênh mặt lên như những người kiêu hãnh vui mừng trước những lời ca tụng. Nhưng bởi vì đây là những lời của Chúa. Nên phải là những lời chân thực. Thế nên tôi buộc phải suy tư để tìm ra đâu là ý nghĩa thâm sâu.
Con suy tư và cảm nhận Chúa hiện diện trong con. Chúa ở trong con và hành động trong con và qua con. Người nhìn bằng đôi mắt của con, nghe bằng đôi tai của con, nói bằng miệng lưỡi con, yêu bằng quả tim của con. Vậy làm sao con không thể là muối đất và ánh sáng thế gian khi mà con là chiếc nhà tạm chứa đựng Chúa?
Lạy Chúa, xin làm cho con nên trung thành luôn với sự hiện diện của Chúa, để những người gặp gỡ con, đều nhận ra khuôn mặt của Chúa nơi con.
Thứ tư Tuần X Thường niên
Thánh Barnaba
Chúa Giêsu trải tấm lòng của Ngài nơi mỗi trang tin mừng. Nơi trang tin mừng hôm nay, là một diễn từ sai đi, chúng ta thấy tấm lòng rộng lượng của Ngài. Tính thần khó nghèo tin mừng không được xem như là sự bủn xỉn, nhưng là mở rộng lòng để tin tưởng và quảng đại: như những lời nói của Đức Giêsu minh chứng và như thánh Barnaba đã sống. Đức Giêsu muốn chúng ta sống nghèo vì Ngài muốn chúng ta là những con người tự do, có thể ban phát cách rộng rãi cho mọi người, vì Nước Trời. ‘Các con đã nhận cách nhưng không, thì hãy cho cách nhưng không’.
Cuộc đời thánh Barnaba minh họa trang tin mừng này. Đoạn sách Công Vụ Tông Đồ thuật lại việc thánh nhân đã bán đi thửa ruộng của mình và mang số tiền lại cho các Tông Đồ, thực hành theo từng chữ một đòi hỏi của Đức Giêsu đối với chàng thanh niên giàu có: ‘Hãy về bán tất cả những gì ngươi có, bố thí cho kẻ nghèo, rồi hãy đến mà theo Ta’. Lòng tin tưởng vào Thiên Chúa thúc đẩy Ngài làm cử chỉ đó, đồng thời cũng cho thấy lòng tin tưởng của ngài đối với người khác. Đến Antiokia, thay vì lo lắng bận tâm cho những người dân ngoại vừa trở lại với Tin Mừng, Barnaba có một phản ứng cởi mở, đầy tin tưởng: ‘Khi tới nơi và thấy ơn Thiên Chúa như vậy, ông Barnaba mừng rỡ’. Không phải là một con người làm tắt đi những nhiệt huyết của người khác bằng những việc buộc tuân giữ tỉ mỉ các luật lệ, ngài là ‘người tốt, đầy ơn Thánh Thần và lòng tin’ và khuyên nhủ mọi người bền lòng gắn bó cùng Chúa: quan trọng là gắn bó cùng Đức Kitô. Và như thế ‘có thêm rất nhiều người theo Chúa’.
Một nét khác của lòng quảng đại của ngài. Thay vì giữ cho mình độc quyền rao giảng nơi một môi trường thuận lợi, ông đã đi Tarsô tìm Phaolô: ‘Tìm được rồi, ông đưa Saolô đến Antiokia’. Và khi Phaolô trở nên quan trọng hơn ông trong công việc tông đồ cho dân ngoại, sách Công Vụ cũng lập lại những lời nói về ông khi vừa đặt chân đến Antiokia: ‘Thấy ơn Thiên Chúa như vậy, ông mừng rỡ’.
Nhưng Barnaba không dừng lại nơi việc cổ vũ người khác. Luôn sẳn sàng để Đức Kitô trưng dụng, do đó Thánh Thần dành riêng ông cho sứ vụ rộng lớn hơn: rao giảng tin mừng cho mọi dân tộc.
Tin tưởng và quảng đại xuất phát từ tâm hồn khó nghèo: đó là điều ta thấy rực sáng lên nơi cuộc đời thánh Barnaba. Chúng ta cầu xin Chúa giúp ta bước đi vui vẻ trên con đường ấy, thành những con người nhân hậu, luôn sẵn sàng, cổ vũ những người mình tiếp cận.
+++
Giao ước mới
Trong bài đọc 1 thánh Phaolô diễn tả tất cả lòng hăng say của Ngài đối với giao ước mới, là ân ban khôn vời của Ba Ngôi cho con người: Thiên Chúa là Cha, Con và Thánh Thần mời gọi con người vào sống thân tình với Ngài. Thánh Tông đồ gọi tên cả ba Ngôi ngay từ đầu đoạn văn này, nhờ Đức Kitô mà thánh nhân tin tưởng vào Chúa Cha, Đấng biến ngài nên thừa tác viên của giao ước mới trong Thánh Thần. Đức Kitô, Chúa Cha, Chúa Thánh Thần. Và ân ban giao ước mới này được thực hiện đặc biệt trong bí tính Thánh Thể, nơi đó vị linh mục lập lại cùng những lời của Chúa Giêsu: ‘Đây là chén máu giao ước mới’.
Chúng ta cũng đầy lòng hăng say như Phaolô đối với giao ước mới, thực tại tuyệt vời mà ta đang sống, giao ước mà Ba Ngôi ban cho Giáo Hội, giao ước mới đổi mới mọi sự, luôn luôn đưa ta vào sự mới mẻ của cuộc sống, cho ta tham dự vào mầu nhiệm sự chết và sống lại của Đức Kitô. Máu giao ước mới, mà ta nhận được từ Thánh Thể, nối kết chúng ta với Ngài, trung gian của giao ước mới. Thánh Phaolô so sánh giao ước cũ với giao ước mới. Ngài bảo giao ước cũ được khắc ghi từng chữ trên đá. Đề cập đến giao ước Sinai, nơi Thiên Chúa khắc ghi các điều răn, lề luật của Ngài trên bia đá, để ai tuân giữ thì lưu lại trong giao ước với Ngài. Phaolô đối chiếu giao ước chữ viết với giao ước trongThần Khí.
Giao ước bằng chữ viết khắc ghi trên bia đá, làm nên những luật lệ bên ngoài, giao ước trong Thần Khí thì nội tại bên trong, viết trong lòng, như tiên tri Giêrêmia đã phán.
Cụ thể hơn, đề cập đến việc biến đổi con tim: Thiên Chúa tặng ban một quả tim mới để thông truyền Thần Khí mới, Thần Khí của Ngài. Giao ước mới của Thần Khí, Thánh Thần Thiên Chúa. Ngài là giao ước mới, là luật nội tâm mới. Không còn lề luật với những lệnh truyền bên ngoài nữa, nhưng là luật vững chắc, lực thúc đẩy bên trong, tìm nếm cảm việc thực thi ý Chúa, trong khao khát sống phù hợp với tình yêu đến từ Thiên Chúa, hướng ta đến Thiên Chúa, với tình yêu cho ta tham dự vào sự sống của Ba Ngôi.
Chữ viết thì giết chết, còn Thần khí mới ban sự sống. Chữ viết thì giết chết vì là những lệnh truyền, nếu không tuân giữ sẽ bị kết án. Thần Khí, trái lại, ban sự sống vì làm cho ta có khả năng thi hành ý Chúa và ý Chúa luôn luôn sống động, Thần Khí là sự sống, động lực nội tại bên trong. Do đó niềm vui của giao ước mới thì vượt lên trên niềm vui của giao ước cũ.
Về giao ước cũ Phaolô nói đến việc phục vụ sự chết, có liên hệ đến hình phạt để ngăn cản con cái Israel sống lầm lạc: bởi vì sức mạnh bên trong chưa có, nên hậu quả tất yếu dẫn đến cái chết. Tuy vậy việc phục vụ sự chết này đã được vinh quang bao phủ: con cái Israel đã không thể nhìn vào thẳng mặt ông Môsê khi ông xuống từ núi Sinai, cũng như khi ông từ Lều Giao Ước trở về, vì mặt ông quá sáng chói. Thánh Phaolô suy luận: ‘Vậy thì việc phục vụ Thần Khí lại không được vinh quang hơn sao? Không nói đến việc phục vụ sự chết, nhưng là sự sống: nếu việc phục vụ án chết mà còn được vinh quang như thế, thì việc phục vụ đức công chính lại chẳng vinh quang hơn lắm sao? Một đàng là sự chết, một đàng là sự sống, một bên là án chết một bên là đức công chính; một đàng là vinh quang chóng qua, một đàng là vinh quang trường tồn, vì giao ước mới thiết lập chúng ta muôn đời trong tình yêu.
+++
Không dễ dàng theo Đức Giêsu. Đối với Chúa lề luật được thiết lập là để giúp ta được hạnh phúc. Điều này không làm hài lòng những con người thời nay, họ tưởng mình biết rõ hơn Đấng tạo hóa của họ điều gì là tốt cho họ. Tựa các bệnh nhân, tin mình biết rõ về loại thuốc trị liệu hiệu nghiệm hơn cho trường hợp của họ, hoặc tựa các trẻ em, cho rằng mình có kinh nghiệm giáo dục hơn cha mẹ.
Đức Giêsu càng dịu dàng với tội nhân bao nhiêu thì Ngài lại càng gay gắt với tội lỗi bấy nhiêu. Đây là điều mà Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II không ngừng nhắc đến trong những chuyến tông du.
Thời nào cũng thế, con người luôn muốn định hình Tin mừng theo ý muốn riêng của họ. Do đó sinh ra những giáo phái. Người ta loại bỏ điều quấy rầy họ. Ta hãy đọc lại bài diễn từ của Phaolô trước mặt tổng trấn la-mã Phêlích (Cv 24,24-25). Phêlích cho vời Phaolô đến để nghe ngài nói về niềm tin vào Đức Giêsu Kitô. Nhưng khi Phaolô nói về sự công chính, sự tiết độ và cuộc phán xét mai sau, Phêlích phát sợ và lệnh cho ông lui ra, hứa sẽ gọi ông vào dịp khác.
Cũng thế, nhiều người cảm thấy bị quấy rầy khi một diễn từ đề cập đến vấn đề tiết dục, chay tịnh, tha thứ, công chính hoặc một vài điều khác nữa. Họ rời bỏ nhà thờ và viện đủ mọi lý do để khỏi đến nữa. Nhưng trong thâm tâm họ, trong thẳm sâu của cô tịch, không phải họ đang cảm thấy sợ sao?
Ta phải hết sức khách quan: không có một Tin mừng cho chủ và một tin mừng khác cho nô lệ, không có một tin mừng cho người giàu và một tin mừng khác cho kẻ nghèo. Làm sao có nhiều mặt trời soi chiếu theo yêu sách của từng người được. Thật vậy theo Đức Giêsu không dễ dàng chút nào. Tuy nhiên Ngài nói với ta: ‘Anh em hãy mang lấy ách của tôi…Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng’ (Mt 11,29-30). Hãy tin tưởng nơi Chúa. Ngài biết rõ những giới hạn của ta. Hơn nữa, tất cả những ai bước theo lề luật của Ngài với lòng yêu mến, sẽ được hạnh phúc đời này và cả đời sau nữa.
+++
Các ngươi nhảy khập khiểng hai chân cho tới bao giờ? Nếu Đức Chúa là Thiên Chúa, hãy theo Người; còn nếu là Baan, thì cứ theo nó
Êlia có lời Thiên Chúa trong lòng, trong tâm trí, trong xương thịt. Niềm tin giúp ông coi khinh mọi hình thức tôn giáo khác, qua những cách thức con người, tìm cách sáng tạo ra một ngẫu thần. Bài đọc hôm nay thuật lại cho ta việc Êlia thách thức 450 sư sãi thần Baan: cả hai bên đều có một lễ vật như nhau, một con bò sẵn sàng làm lễ tế nhưng không phải do bàn tay con người. Các sư sãi Baan nhảy nhót la hét suốt ngày, hầu mong xin sự can thiệp của Thiên Chúa theo cách nghĩ của riêng họ.
Êlia, không cần những công thức ma thuật và những nghi lễ lạ thường, ông khẩn cầu sự hiện diện của Thiên Chúa, bằng cách nhắc cho dân nhớ lại lịch sử mạc khải cứu độ qua Ápraham và Giácóp. Và quả thực Thiên Chúa đã tỏ mình cho toàn dân bằng cách cho lửa thiêu toàn bộ lễ vật.
Lạy Chúa, xin tha thứ cho chúng con khi chúng con yếu đức tin và chạy theo những cách thức cầu khẩn sai lạc, mê tín.
Tôn giáo không phải là một việc trình diễn ngoạn mục. Đức tin cũng không phải là một việc trình diễn ngoạn mục: nhưng là Lời Thiên Chúa và Thánh Thần hoạt động trong lòng.
Thứ năm Tuần X Thường Niên
Một thanh niên kitô hữu bị lạm dụng bởi một người cuồng tín, chỉ biết mỉm cười. Bị đánh đập tàn bạo nhưng anh thanh niên vẫn tiếp tục mỉm cười. Tức tối, kẻ cuồng tín la to: ‘Hãy nói đi, hãy nói cái gì đó đi! Mày chỉ là tên chết nhát! Không được cười nữa, nếu không tao sẽ bắn! Chàng thanh niên kitô hữu trả lời: ‘Này người anh em, nếu công việc của anh, một người cuồng tín là đánh đập tôi, thì công việc của một kitô hữu là tha thứ cho anh’.
Ba năm sau, người cuồng tín ấy đã lãnh nhận phép Thanh tẩy. Kitô giáo cùng chia sẻ với các tôn giáo khác niềm tin vào Thiên Chúa, sự công chính và lòng bác ái, nhưng khác biệt tận căn với các tôn giáo khác về những điều liên quan đến luân lý.
Luật trả thù (mắt đền mắt răng đền răng) thay thế cho luật rừng (luật của kẻ mạnh), trong khi luật của Đức Kitô đòi hỏi nơi con người điều vượt hơn sức người có thể làm. Chính Thiên Chúa đấng yêu thương và tin tưởng nơi con người, không thể làm gì khác hơn là thần hóa con người, và trở thành con người.
‘Anh em giống như Thiên Chúa’, ‘Anh em là con cái của Thiên Chúa’. Là lời đáp trả cho cám dỗ chọn thiên đàng trần thế.
Và con người sẽ là con cái Thiên Chúa, khi yêu thương địch thù mình bằng sự tha thứ, là điều vượt trên những giới hạn của con người.
Niềm tin tưởng vào Thiên Chúa này khiến ta phải bật khóc vì cảm tạ và tràn đầy sức mạnh và niềm hãnh diện. Đúng thế, tôi phải nhủ lòng rằng tôi có thể làm được tất cả, cùng với Thiên Chúa, hành động như Người, yêu thương như Người và khước từ mọi đố kỵ ghen ghét. Thiên Chúa ở trong tôi, nên cùng với Người và nhờ Người tôi có thể làm được điều không thể.
Thứ sáu Tuần X Thường Niên
Thánh Antôn Padova
Là một đặc ân lớn cho một tông đồ của Chúa được áp dụng cho chính mình lời ngôn sứ Isaia mà Đức Giêsu đáp từng áp dụng: ‘Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo tin mừng cho kẻ nghèo hèn…’.
Quả thực Thần Khí Chúa đã ngự trên thánh Antôn Padova, người đã thành công lạ lùng trong việc mang tin mừng cho người nghèo. Ngài đã băng bó những tâm hồn tan vỡ, đã loan báo sự giải thoát cho tù nhân, cách lạ lùng, đến độ được phong thánh chỉ một năm sau khi qua đời. Là điều ngày nay xem chừng ra không thể, nhưng điều đó muốn nói lên lòng tôn kính của dân kitô hữu đối với vị thánh thật lớn lao này.
Trong đoạn văn của ngôn sứ Isaia, ta nhận thấy rõ hoạt động của Thần Khí đấng an ủi, băng bó vết thương tâm hồn, an ủi những người sầu khổ, ta lưu ý đến việc loan báo sự tự do, cho thấy Thần Khí hoạt động như đấng sáng tạo, như đọc thấy trong thánh thi ngày lễ Hiện xuống.
Tất cả chúng ta bị tù đày bởi biết bao ràng buộc, đến từ tâm tính của ta, do hoàn cảnh, do tình trạng sức khỏe, do những tương quan liên vị không luôn hòa hợp…và ta tìm kiếm sự giải thoát.
Nhưng sự giải thoát đích thực đến một cách bất ngờ, một cách ngược đời từ Thần Khí của Thiên Chúa, đấng không giải quyết các vấn đề, nhưng vượt lên trên, đưa chúng ta sống cao thượng hơn.
Trong cuộc đời thánh Antôn Padova, ta nhận thấy sự giải thoát này của Thần Khí. Antôn lẽ ra có thể đã thất vọng, buồn chán ê chề, vì mọi dự tính của ngài đều bị đảo lộn. Ngài muốn làm nhà thừa sai, muốn chết tử đạo nên đã xuống tàu đi đến vùng đất hồi giáo. Nhưng hành trình của ngài không đến đích: thay vì đến vùng dân Árập, ngài lại cập bến đảo Sicilia, Ý, giữa những kitô hữu.
Lẽ ra ngài có thể khóc than suốt cuộc đời còn lại: ‘Tôi không thể thực hiện được ơn gọi của tôi! Trái lại, ngài đã tỏa sáng bất cứ nơi nào mà Chúa mang ngài đến cách bất ưng: ngài bắt đầu rao giảng, phục vụ hết sức mình và để lại danh thơm lạ lùng.
+++
Trong những bình sành
‘Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi…Nếu tay phải anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi…’ Những lời cứng rắn đó đã được thốt ra từ môi miệng của Đấng được định nghĩa là đấng hiền lành và khiêm nhượng trong lòng, Đức Giêsu. Đấng tuyên bố ách của ngài êm ái và gánh của ngài nhẹ nhàng. Lòng nhân từ không phải là sự nhu nhược. Đức Kitô, vô cùng nhân từ, đã chết trên thánh giá để giải thoát ta khỏi tội lỗi, không hề thỏa hiệp với tội.
Trong bài đọc 1, mầu nhiệm của sự chết nhờ qua sự sống lại, đã được thánh Phaolô diễn tả một cách khác: ‘Chúng tôi bị dồn ép tư bề, nhưng không bị đè bẹp, hoang mang, bị ngược đãi, bị quật ngã…’ Hình như vô lý và gây hoang mang. Gây hoang mang nếu không liên kết với mầu nhiệm của Đức Kitô. Và Phaolô còn thêm: ‘Chúng tôi luôn mang nơi thân mình cuộc thương khó của Đức Giêsu, để sự sống của Đức Giêsu cũng được biểu lộ nơi thân mình chúng tôi’. ‘Chúng tôi mang sứ vụ tông đồ nơi mình như chứa đựng kho tàng trong những bình sành, để chứng tỏ quyền năng phi thường phát xuất từ Thiên Chúa, chứ không phải từ chúng tôi’.
Thật phi lý nếu người kitô hữu muốn sống yên tĩnh, không gặp khó khăn, không thử thách, không xáo trộn: đấy không phải là con đường của Chúa và không thể là con đường của chúng ta.
Chúa giúp ta nhận ra trong mỗi đau khổ thánh giá của Ngài, nghĩa là con đường đưa đến sự sống. Những lời cứng rắn của tin mừng giống như con dao trong tay của chúng ta để cứu thoát mình bằng những thái độ khiêm tốn và thua thiệt đối với xã hội của chúng ta, là xã hội chỉ muốn thỏa mãn lập tức, hạnh phúc bề ngoài đến từ thuốc phiện, từ ly dị, từ phá thai. Họ tuyên bố đó là những giải phóng và không thấy rằng, từ tội ác này đến tội ác khác, con người đang tiến dần đến tình trạng suy đồi hoàn toàn nhân phẩm.
Mỗi ngày trong khiêm tốn, chúng ta cầu xin Chúa cho chúng ta được soi chiếu bằng ánh sáng của mầu nhiệm Ngài, để chúng ta có thể trở nên ánh sáng cho đời.
Thứ bảy Tuần X Thường Niên
Nếu ta học ở trường lớp của Mẹ Maria, Mẹ sẽ dạy ta lòng khiêm nhượng và sự từ bỏ. Mẹ Maria đã làm cách hoàn hảo bao điều mà Phaolô nói về sự yếu đuối của ngài: ‘Thế nên tôi rất vui mừng và tự hào vì những yếu đuối của tôi, để sức mạnh của Đức Kitô ở mãi trong tôi’. Mẹ Maria đã chấp nhận thân phận yếu hèn của mình, bé nhỏ và mẹ cảm thấy hạnh phúc vì nhận ra đó là nguyên do cái nhìn cúi xuống của Thiên Chúa: ‘Thần trí tôi hớn hở vui mừng vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi, phận nữ tỳ hèn mọn, Người đoái thương nhìn tới’.
Nhưng thông thường bằng lòng với số phận khiêm tốn và bé nhỏ, thật khó biết bao! Thật khó khiêm tốn biết bao khi có nhiều lý do để vênh vang! Thánh Phaolô cảnh giác nguy hiểm của sự tự hào ‘vì sự cao cả của những mạc khải Chúa đã ban’; Mẹ Maria được sứ thần chào là đấng đầy ân phúc, luôn bình lặng, vui lòng, hoàn toàn buông mình vào thánh ý Thiên Chúa, chỉ quan tâm một mình Ngài. Và khi Thiên Chúa muốn mẹ làm mẹ của một người con bị kết án thập giá như kẻ phạm thượng, sự đau khổ không làm thay đổi thái độ nội tâm của mẹ: mẹ dõi theo Đức Giêsu, hoàn toàn gắn bó với chương trình của Thiên Chúa, trong bình an, phó thác, cho đến đồi Calvê.
Xin Mẹ giúp ta biết sống khiêm nhu, phó thác, vâng phục thánh ý Chúa trong mọi hoàn cảnh cụ thể.
+++
Tình yêu Đức Kitô thôi thúc chúng ta
Đoạn văn của bài đọc 1 hôm nay giống như một cơn gió xoáy cuốn hút chúng ta vào trung tâm: TÌNH YÊU. Từ đây khởi động những bước chân của người tông đồ. Từ đây xuất phát ‘điều mới mẻ mà các ngôn sứ đã nhắc đến: này đây phát sinh một điều mới: các ngươi không để ý sao? Vâng, người để mình bao bọc bởi ngọn lửa bùng cháy của tình yêu là Đức Kitô, sẽ trở thành ‘một tạo vật mới’, có khả năng định hình cuộc sống mình theo những đòi hỏi của tin mừng. Việc giao hòa trở nên cần thiết không thể không có. Giao hòa với Thiên Chúa để đón nhận ân ban của Ngài, Đấng khép lại cách dứt khoát quá khứ đen tối, vì tội lỗi; giao hòa với anh em, cần đi bước trước đến với anh em. Là sự mới mẻ của một cuộc sống đánh dấu bởi tình yêu mở rộng ra cho cả thế giới, tất cả đều đổi mới. Một bổn phận cho chúng ta ngày nay, các kitô hữu của thế kỷ XXI. Chúng ta không có quyền khóc cho một xã hội đang suy sụp, để từ chối chiến đấu cho Nước Thiên Chúa, cho những giá trị của Nước Thiên Chúa. Với Đấng Phục sinh, tình yêu đã làm dậy sóng cả thế giới. Đức Kitô-Tình yêu đã sống lại: chúng ta đầu tư tất cả cho điều mới mẻ này. Sự mới mẻ này cần phải được thấm sâu vào cuộc sống chúng ta, biến đổi nó thành một ân ban của tình yêu, thể hiện qua từng cử chỉ nhỏ nhặt của cuộc sống hằng ngày.
Ý thức tình yêu của Đức Kitô, đấng đã chết vì tôi, vì yêu tôi và đã sống lại vì tôi. Tôi cảm nếm mầm mống sự sống mới đang ngấm sâu vào trong tôi và như nguồn sức mạnh, thúc đẩy tôi thực thi những cử chỉ đầy mới mẻ, vì đầy tình yêu.
Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê