Suy Niệm Thánh Vịnh 88 : Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê

Suy Niệm Thánh Vịnh 88

1 Thi khúc. Của ông Ê-than, người Ét-ra.
2          Tình thương CHÚA, đời đời con ca tụng,
            qua muôn ngàn thế hệ
            miệng con rao giảng lòng thành tín của Ngài.
3          Vâng con nói : "Tình thương ấy được xây dựng tới thiên thu,
            lòng thành tín Chúa được thiết lập trên trời."
4          Xưa Chúa phán : "Ta đã giao ước với người Ta tuyển chọn,
            đã thề cùng Đa-vít, nghĩa bộc Ta,
5          rằng : dòng dõi ngươi, Ta thiết lập cho đến ngàn đời,
            ngai vàng ngươi, Ta xây dựng qua muôn thế hệ."
6          Lạy CHÚA, thiên đình xưng tụng những kỳ công của Chúa,
            cộng đoàn chư thánh ca ngợi lòng thành tín của Ngài.
7          Trên cõi trời cao, nào có ai sánh tày ĐỨC CHÚA ?
            Trong hàng thần thánh, hỏi có ai giống CHÚA được chăng ?
8          Thiên Chúa oai phong giữa triều thần thánh,
            vô cùng lẫm liệt trên hết cả quần thần.
9          Lạy CHÚA là Chúa Tể càn khôn, nào ai được như Chúa ?
            Lạy CHÚA quyền năng, đức thành tín hầu cận quanh Ngài.
10        Chính Ngài chế ngự trùng dương ngạo nghễ,
            dẹp yên bao sóng cả sóng cồn.
11        Chính Ngài giày xéo thuỷ thần Ra-háp, như giày xéo tử thi,
            tay mạnh mẽ đập tan quân thù.
12        Trời là của Chúa, đất cũng là của Chúa,
            hoàn vũ với muôn loài, chính Chúa dựng nên.
13        Ngài sáng tạo phương trời Nam Bắc ;
            núi Ta-bo cùng với đỉnh Khéc-môn
            hò reo kính danh Ngài.
14        Cánh tay Ngài, cánh tay hùng dũng,
            đầy quyền năng đã mạnh mẽ dương oai.
15        Bệ ngai vàng : này công minh chính trực,
            quân tiền phong : đây tín nghĩa ân tình.
 
16        Hạnh phúc thay dân nào biết ca ngợi tung hô ;
            nhờ Thánh Nhan soi tỏ, họ tiến lên, lạy CHÚA.
17        Nhờ được nghe danh Ngài, họ suốt ngày hớn hở ;
            bởi vì Ngài công chính, nên họ được hiên ngang.
18        Sức hùng cường hiển hách của dân chính là Ngài,
            hồng ân Ngài làm nổi bật uy thế chúng con.
 
19        Đấng bảo vệ chúng con là người của ĐỨC CHÚA,
            vua chúng con thuộc quyền Đức Thánh của Ít-ra-en.
 
20        Xưa Chúa dùng thị kiến
            phán bảo những người hiếu trung rằng :
            "Ta phù trợ một trang dũng sĩ,
            cất nhắc lên một người trẻ trong dân.
21        Ta đã tìm ra nghĩa bộc Đa-vít,
            đã xức dầu thánh tấn phong Người ;
22        Ta sẽ không ngừng đưa tay nâng đỡ,
            tay quyền năng củng cố vững vàng.
23        Thù địch sẽ không lừa Người nổi,
            ác nhân chẳng sao hại được Người ;
24        trước mặt Người, Ta sẽ nghiền nát quân cừu địch,
            bọn thù ghét Người, Ta sẽ đập tan.
 
25        Ta sẽ yêu thương Người và giữ lòng thành tín,
            nhờ danh Ta, Người được thêm uy vũ.
26        Thế lực Người, ta cho trải dài đến Đại Dương,
            chủ quyền Người, cho mở rộng đến miền Sông Cả.
27        Người sẽ thưa với Ta : "Ngài chính là Thân Phụ,
            là Thiên Chúa con thờ, là núi đá cho con được cứu độ !"
28        Phần Ta, Ta sẽ đặt Người làm trưởng tử,
            cao cả hơn vua chúa trần gian.
 
29        Ta sẽ yêu thương Người đến muôn thuở
            và thành tín giữ giao ước với Người.
30        Ta cho dòng dõi Người muôn năm tồn tại,
            cho ngai vàng trường cửu tựa trời xanh.
31        Nếu con cái Người bỏ không giữ luật Ta,
            chẳng sống theo điều Ta quyết định,
32        vi phạm những thánh chỉ Ta ban xuống,
            chẳng tuân cứ mệnh lệnh Ta truyền,
33        thì Ta sẽ dùng roi sửa phạt lầm lỗi,
            chúng gây nên tội, Ta phải đánh đòn.
34        Nhưng với Người, Ta quyết chẳng đoạn tình dứt nghĩa,
            quyết không hề bội tín thất trung.
35        Giao ước của Ta, Ta sẽ không vi phạm,
            miệng đã nói ra, Ta chẳng nuốt lời.
36        Một khi đã thề với danh nghĩa là Đấng Thánh,
            thì cùng Đa-vít, Ta chẳng thất tín đâu.
37        Dòng dõi Người sẽ trường tồn vạn kỷ,
38        trước mặt Ta, ngai báu Người bền vững tựa thái dương
            muôn đời kiên cố như vầng nguyệt
            đứng giữa trời cao làm nhân chứng trung thành."
 
39        Thế mà nay Chúa lại khinh chê ruồng bỏ,
            nổi lôi đình với đấng Ngài đã xức dầu tấn phong ;
40        Chúa tiêu huỷ giao ước với người nghĩa bộc,
            quăng vương miện Người xuống đất đen.
41        Mọi tường luỹ của Người, Chúa đều phá đổ,
            thành trì kiên cố cũng đập tan hoang.
 
42        Người bị khách qua đường mạnh ai nấy cướp,
            bị hàng xóm láng giềng thoá mạ.
43        Chúa nâng cao quyền thế bọn áp bức Người
            và cho mọi kẻ thù được hớn hở mừng vui.
44        Mũi kiếm của Người, Chúa bắt quay ngược lại,
            chẳng độ trì Người trong buổi giao tranh.
45        Chúa chấm dứt thời vàng son của Người,
            và lật đổ ngai rồng xuống đất.
46        Chúa rút ngắn tuổi xuân Người lại,
            trút nỗi nhục nhằn xuống toàn thân.
 
47        Đến bao giờ, lạy CHÚA, Ngài còn lánh mặt ?
            Ngài lánh mặt mãi sao ?
            Đến bao giờ cơn giận còn cháy bừng như lửa ?
48        Xin nhớ rằng : đời con là một kiếp phù du,
            loài người Chúa dựng nên thật mỏng manh quá đỗi !
49        Sống làm người, ai không phải chết ?
            Ai cứu nổi mình thoát quyền lực âm ty ?
50        Đâu cả rồi, lạy Chúa, nghĩa cũ với tình xưa
            Ngài hứa cùng Đa-vít nhân danh chữ tín thành ?
51        Lạy Chúa, xin nhớ rằng : các tôi tớ Ngài bị thoá mạ,
            những lời phỉ báng của chư dân,
            con đây vẫn chất chứa trong lòng.
52        Vâng, lạy CHÚA, kẻ thù Ngài thoá mạ,
            theo sát gót mà buông lời thoá mạ
            đấng Ngài đã xức dầu tấn phong.
53        Chúc tụng CHÚA đến muôn đời. A-men. A-men.
 
Cùng Đọc Với Dân Israel

Đây là một thánh vịnh nên đọc làm ba giai đoạn, tuy không thể tách rời nhau. Kinh nguyện này được viết trước tiên dành cho Israel, thấy rõ nơi từng giòng văn. Tình cảnh con người nêu lên là cuộc đăng quang trong triều đại Đavít, vua Giêrusalem. Chính cái kết cuộc bi thảm dưới áp lực của Nabuchodonosor, làm nên hậu cảnh cho thánh vịnh. Quang cảnh là địa lý đất nước Israel: các ngọn núi được nhắc đến là Tabor và Hermon, biên giới phía Tây là biển Địa Trung Hải, còn phía Đông là hai con sông Tigre và Euphrate. Khi người ta nhớ đến việc nhà vua thắng trận, người ta đặt vào môi miệng Thiên Chúa những lời sau đây: ‘Thế lực Người, ta cho trải dài đến Đại Dương,chủ quyền Người, cho mở rộng đến miền Sông Cả. Bối cảnh văn hóa và tôn giáo của thánh vịnh này là bối cảnh của Israel, đặt nền trên Giao Ước giữa Thiên Chúa và dân được tuyển chọn...

Đây là một thánh vịnh vương quyền, nền tảng là nghi lễ đăng quang của một vị tân vương: ngai vàng,quần thần, cung điện, lính canh, xuất trận chiến thắng quân thù.

Ta đang ở Israel và ta biết rằng chế độ chính trị của dân này có một tính cách đặc biệt: vị vua thực chính là Thiên Chúa. Do đó, cả đoạn đầu của thánh vịnh là một tụng ca vương quyền của Đức Chúa. Lưu ý đến một chuỗi những lời ca tụng quyền năng vũ hoàn của Đấng Tạo Hóa:

Nhưng đối với Israel, kỳ công tuyệt vời nhất, còn hơn cả việc Sáng Tạo, là chính Giao Ước: ‘Hạnh phúc thay dân nào biết ca ngợi tung hô; nhờ Thánh Nhan soi tỏ, họ tiến lên; nhờ được nghe danh Ngài, họ suốt ngày hớn hở… Sức hùng cường hiển hách của dân chính là Ngài, hồng ân Ngài làm nổi bật uy thế chúng con’. Vâng, Israel ý thức mình được Thiên Chúa yêu thương, tuyển chọn. Hai từ ngữ đi đôi được lập đi lập lại bảy lần: Tình Thương và Tín Thành. Tính vững chắc, trường tồn của tình thương được làm nổi bật qua việc nối kết hai từ này, rồi bằng việc nhấn mạnh đến bảy lần cụm từ ‘muôn năm, muôn thuở, muôn đời’.
Giao ước với toàn dân được tượng trưng nhờ giao ước với nhà vua. Đavít là mẫu mực. Phần thứ hai của thánh vịnh nhắc nhớ lời sấm ngôn nổi tiếng của Nathan, loan báo tính trường tồn của triều đại nhà Đavít (2Sm 7; 1Sb 17,1-15; Gr 33,14-26) .
Hai phần đầu (Tụng ca và Sấm Ngôn) nhằm dẫn nhập phần ba, là lời than vãn về cảnh điêu tàn thời cuối cùng của thời quân chủ tại Giêrusalem. Người ta nghĩ cách riêng đến vua Gioakim, bị vua Nabuchodonosor bắt đi lưu đày vào tuổi 18 hoặc đến Sêđêcias, vị vua cuối cùng, các con của ông bị cắt cổ trước mặt ông, còn chính ông thì bị móc mắt…Khi ấy, lời kinh nguyện từ lời tụng ca biến thành những lời khiển trách: Chính Ngài, chính Ngài…Chúa…Chúa… tưởng chừng như Chúa không còn trung thành với những lời đã hứa và quyền năng của Ngài nữa.

Ta đọc thấy tính chân thực của lời kinh nguyện, mở đầu bằng những lời: ‘Tình thương CHÚA, đời đời con ca tụng, qua muôn ngàn thế hệ miệng con rao giảng lòng thành tín của Ngài’.

Cùng Đọc Với Đức Giêsu

Tuy nhiên ta không thể dừng lại ở cách đọc thứ nhất này, khi mà Đức Giêsu, Con vua Đavít tự giới thiệu mình như Đấng Cứu Thế, hoàn thành mọi lời hứa của Thiên Chúa cho Israel; ta bị đánh động vì những điểm giống nhau giữa điều được loan báo trong thánh vịnh và điều, thực sự đã được thực hiện trong cuộc đời của Đức Giêsu, ‘đấng cứu thế bị khinh bỉ, chà đạp’ nhưng vẫn tiếp tục lớn tiếng hô to: ‘Tình thương CHÚA, đời đời con ca tụng, qua muôn ngàn thế hệ miệng con rao giảng lòng thành tín của Ngài’.

Một thánh vịnh như thế chỉ có đầy đủ ý nghĩa khi áp dụng vào Đức Giêsu Kitô. Duy chỉ mình Ngài mới có quyền nói câu đầy ý nghĩa: ‘Ngài chính là Thân Phụ’. Duy chỉ mình Ngài là Đấng Messia, là Đấng được xức dầu, được Thánh Thần thánh hiến.

Thật cảm động khi đặt trên miệng của Đấng Kitô lời than vãn sau cùng này, trong cuộc thương khó của Ngài, đấng biết rõ mình là ‘vua’. ‘Ta là vua, nhưng nước ta không thuộc về thế gian này’ (Ga 18,33-37). Sau cùng, một lần nữa, ta nhận thấy sự phục sinh là trung tâm của niềm tin kitô giáo. Chỉ có sự phục sinh mới mới hoàn tất ý nghĩa những nghi vấn và lời hứa của Cựu Ước: ‘Đến bao giờ, lạy CHÚA, Ngài còn lánh mặt? Ngài lánh mặt mãi sao?...Xin nhớ rằng: đời con là một kiếp phù du. Sống làm người, ai không phải chết? Đâu cả rồi, lạy Chúa, nghĩa cũ với tình xưa?...Giao ước của Ta, Ta sẽ không vi phạm, ngai báu Người bền vững tựa thái dương, muôn đời kiên cố như vầng nguyệt đứng giữa trời cao làm nhân chứng trung thành’. Không có phục sinh, tất cả những lới hứa ấy là hão huyền.

Cùng Đọc Với Người Thời Nay

Nếu chúng ta muốn thực sự cầu nguyện, không chỉ nhớ lại quá khứ bằng cách vin vào những biến cố lịch sử, cần phải đưa thánh vịnh này vào thực tế hiện nay. Dầu cái vẻ bề ngoài, thánh vịnh này lại mang tính phổ quát đặc biệt; thánh vịnh này được đặt trong bối cảnh quá khứ, nhưng cũng mang tính hiện thực mạnh mẽ.

Tin tưởng vào Thiên Chúa dù những vẻ bề ngoài đối nghịch. Thông thường chính theo cách này mà ta sống đức tin ngày nay. Nước Thiên Chúa như một cánh đồng lúa mì đầy những cỏ dại, trong đó lẫn lộn những hạt mầm của sự sống và sự chết. Nhiều điều xung quanh ta phát biểu chống lại Thiên Chúa. Hình như Kẻ Thù chiến thắng khắp nơi. Vị vua đáng thương, Thiên Chúa chúng ta, hình như bất lực, không tự bảo vệ được mình, đã để bị đóng đinh thập giá. Ta có thể thưa lên rằng:

‘Đến bao giờ, lạy CHÚA, Ngài còn lánh mặt? …Chúc tụng CHÚA đến muôn đời. A-men. A-men’.

Những tình huống thất bại mời gọi ta hy vọng. Chính sự mỏng giòn của con người đòi hỏi phải có sự trường tồn. ‘Xin nhớ rằng: đời con là một kiếp phù du’. Những thử thách cá nhân cũng như tập thể có thể làm chúng ta mất đức tin và niềm hy vọng, vì chúng gợi lên tâm tình chống đối Thiên Chúa. Nhưng chúng cũng có thể trở thành là bàn đạp cho một hy vọng lớn hơn, được tinh luyện, kinh qua thử thách, mạnh mẽ nhờ chiến thắng gian truân.

Thiên Chúa thật đáng kinh ngạc, vượt trên mọi dự đoán của ta. Thiên Chúa dựng nên ta để sống hạnh phúc. Ngài là Đấng toàn năng. Thế nhưng Ngài không ngừng làm ta hoang mang và kinh ngạc. Đời sống của Ngài không giống đời sống của chúng ta. Quyền năng của Ngài không phải như sức mạnh của ta. Thiên Chúa vượt trên những quan niệm của ta. Ngài không cần những vẻ bề ngoài sống động và mạnh mẽ để thực sự là đấng sống động và mạnh mẽ. Ngay cả sự chết cũng không có quyền lực trên ngài. Ngài là Đấng hoàn toàn khác. Không ai nghĩ rằng Đấng Cứu Thế của Thiên Chúa lại xuất hiện như Đức Giêsu. Thế nên ngay trong cái chết Ngài cho ta thấy khuôn mặt sáng ngời Tình Yêu và Lòng Thành Tín của Ngài. Nhưng đó là bí nhiệm, ẩn giấu đối với những con người hời hợt. Lạy Chúa, xin mở mắt con để nhìn thấy những kỳ công của tình yêu Ngài. Con ca hát lòng từ bi của Chúa đến muôn đời (Misericordias Domini in aeternum cantabo). Tình thương Chúa đời đời con ca tụng.
Noël Quesson, 50 Psaumes pour tous les jours, Tome I