Bài giảng của Đức cha Giuse Võ Đức Minh trong Lễ Giỗ lần thứ 19 Đấng Đáng Kính Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận ngày 16/09/2021
- Thứ năm - 16/09/2021 01:14
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày lễ giỗ của người cha, của người thầy, của vị chủ chăn quy tụ chúng ta trong gia đình thân yêu. Chúng ta hãnh diện vì chúng ta có người cha như thế. Theo truyền thống trong đạo Công giáo và đồng thời cũng là truyền thống của người Việt Nam chúng ta, ngày lễ giỗ là ngày quy tụ gia đình.
BÀI GIẢNG LỄ GIỖ ĐHY PHANXICÔ XAVIÊ NGUYỄN VĂN THUẬN
16/09/2021
Kính thưa quý cha, quý tu sĩ nam nữ, quý ông bà, anh chị em rất thân mến.
Ngày lễ giỗ của người cha, của người thầy, của vị chủ chăn quy tụ chúng ta trong gia đình thân yêu. Chúng ta hãnh diện vì chúng ta có người cha như thế. Theo truyền thống trong đạo Công giáo và đồng thời cũng là truyền thống của người Việt Nam chúng ta, ngày lễ giỗ là ngày quy tụ gia đình. Do hoàn cảnh dịch bệnh chúng ta chưa làm được điều này, nhưng qua Thánh Lễ trực tuyến chúng ta như được nối kết với nhau. Và chính Chúa là Đấng toàn năng ở giữa chúng ta, chính Mẹ Maria - người Mẹ thân yêu luôn luôn tế nhị, an ủi, quy tụ chúng ta.
Ngày lễ giỗ của người cha, của người thầy, của vị chủ chăn quy tụ chúng ta trong gia đình thân yêu. Chúng ta hãnh diện vì chúng ta có người cha như thế. Theo truyền thống trong đạo Công giáo và đồng thời cũng là truyền thống của người Việt Nam chúng ta, ngày lễ giỗ là ngày quy tụ gia đình. Do hoàn cảnh dịch bệnh chúng ta chưa làm được điều này, nhưng qua Thánh Lễ trực tuyến chúng ta như được nối kết với nhau. Và chính Chúa là Đấng toàn năng ở giữa chúng ta, chính Mẹ Maria - người Mẹ thân yêu luôn luôn tế nhị, an ủi, quy tụ chúng ta.
- Vị mục tử của “vui mừng và hy vọng “.
Chúng ta nói gì về người cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận của chúng ta.
Tôi nhớ vào tháng 10 năm 2006, khi tham dự khóa tu nghiệp tại Roma dành cho các giám mục trẻ, tôi đã được gặp Đức Hồng Y Marino Renato Raffaele. Ngài cho tôi biết Đức Thánh cha đồng ý cho mở án phong Chân phước và Hiển thánh cho Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận; và ngài đề nghị với tôi cố gắng lưu giữ ngôi nhà Tòa giám mục Nha Trang cũng như những kỷ vật của Đức cố Hồng Y kính yêu. Trở về Nha Trang, tôi đã trình với Đức cha chính Phaolô và ngài vui mừng vô cùng. Đến tháng 10 năm năm 2008, khi tham dự Thượng Hội đồng Giám mục về Lời Chúa trong đời sống của Giáo Hội, tôi được diễm phúc có cuộc tiếp kiến với Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI. Tôi thưa với Ngài: “con là Giám mục của Giáo phận Nha Trang, nơi trước kia có Đức Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận”. Nghe tới danh xưng Phanxicô Xaviê, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI mở to mắt và Ngài nói ngay bằng tiếng Ý: “è un santo!” – ngài là một vị Thánh. Tự nhiên bầu khí trầm lắng linh thiêng lạ lùng.
Rồi đến tháng 7 năm 2013, khi tôi được thay mặt cho Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và Giáo phận Nha Trang để tham dự cuộc họp bế mạc án Phong thánh cho Đức Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, sau khi có bài phát biểu của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, tôi được yết kiến Đức Thánh Cha Phanxicô và Ngài nói ngay: “Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận là người Việt Nam, là người phương Đông”. Tuyệt vời quá sức.
Tôi nhớ vào tháng 10 năm 2006, khi tham dự khóa tu nghiệp tại Roma dành cho các giám mục trẻ, tôi đã được gặp Đức Hồng Y Marino Renato Raffaele. Ngài cho tôi biết Đức Thánh cha đồng ý cho mở án phong Chân phước và Hiển thánh cho Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận; và ngài đề nghị với tôi cố gắng lưu giữ ngôi nhà Tòa giám mục Nha Trang cũng như những kỷ vật của Đức cố Hồng Y kính yêu. Trở về Nha Trang, tôi đã trình với Đức cha chính Phaolô và ngài vui mừng vô cùng. Đến tháng 10 năm năm 2008, khi tham dự Thượng Hội đồng Giám mục về Lời Chúa trong đời sống của Giáo Hội, tôi được diễm phúc có cuộc tiếp kiến với Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI. Tôi thưa với Ngài: “con là Giám mục của Giáo phận Nha Trang, nơi trước kia có Đức Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận”. Nghe tới danh xưng Phanxicô Xaviê, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI mở to mắt và Ngài nói ngay bằng tiếng Ý: “è un santo!” – ngài là một vị Thánh. Tự nhiên bầu khí trầm lắng linh thiêng lạ lùng.
Rồi đến tháng 7 năm 2013, khi tôi được thay mặt cho Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và Giáo phận Nha Trang để tham dự cuộc họp bế mạc án Phong thánh cho Đức Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, sau khi có bài phát biểu của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, tôi được yết kiến Đức Thánh Cha Phanxicô và Ngài nói ngay: “Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận là người Việt Nam, là người phương Đông”. Tuyệt vời quá sức.
- Vị mục tử “là người cha kính yêu của Giáo phận Nha Trang “.
Ngài nổi tiếng là chứng nhân của niềm hy vọng, cho đến độ các Tông huấn của các Đức Thánh Cha nhắc đến tên của Ngài. Bình thường chỉ nhắc đến tên của các vị Thánh đã được tuyên phong, đằng này Ngài chưa được công khai tuyên phong là Thánh, nhưng Ngài đã được ghi dấu ấn vào các văn kiện chính thức của Tòa Thánh. Và điều đó để nói rằng người cha kính yêu của chúng ta Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận thật tuyệt vời.
Chính Ngài, không chỉ làm rạng danh cho Hội Thánh Chúa, mà còn làm rạng danh cho dân tộc Việt Nam yêu quý của chúng ta. Bởi vì đi tới đâu, làm việc gì Ngài cũng nhắc tới mình có một Tổ quốc, Tổ quốc mình là Việt Nam, Dân tộc của mình là Dân tộc Việt Nam.
Và rồi với những lời Ngài đã từng tâm sự, thưa anh chị em, tôi không cầm được nước mắt khi tôi nhắc đến những điều này bởi vì lần Ngài giảng tĩnh tâm cho các chức sắc ở bên Ghana Châu Phi, khi vị Tổng Giám mục hỏi Ngài: “Khẩu hiệu của Đức cha là gì?”, Ngài mỉm cười và nói: “sứ điệp của tôi là nụ cười. Bởi vì tôi kết hợp với công đồng Vatican II trong Hiến chế Vui Mừng và Hy Vọng, con người có niềm vui, con người có niềm hy vọng, không có nụ cười làm sao được!” và vị Tổng Giám mục đó rất là nghiêm trang, Ngài nhìn Đức Phanxicô Xaviê rồi nói rằng: “à à, hay thật, hay thật, nụ cười và hy vọng, vui mừng và hy vọng.”
Rồi khi người ta nhắc hỏi Ngài, Ngài yêu thương và Ngài có giữ lại trong trái tim của Ngài cái gì nhất, bởi vì Ngài tiếp xúc với biết bao nhiêu hạng người, thì phải có chỗ đứng trong trái tim của Ngài. Ngài không ngần ngại nói: “Giáo phận Nha Trang trong trái tim của tôi, Giáo phận Nha Trang trong trái tim của tôi”.
Kính thưa các cha, các tu sĩ và anh chị em giáo dân Giáo phận Nha Trang, chúng ta nghe lại những lời đó của Người cha kính yêu của chúng ta, dù Ngài đã rời xa chúng ta lâu rồi nhưng làm sao chúng ta không xúc động cho được. Để từ đó chúng ta thấy rằng những bài đọc Lời Chúa chúng ta nghe hôm nay trở nên thật sự sống động đối với chúng ta. Dù sống hay chết chúng ta thuộc về Chúa. Dù Ngài đã qua đi nhưng Ngài vẫn đang như sống ở giữa chúng ta. Tình yêu không bao giờ mất, sự sống không bao giờ mất, vì Thiên Chúa là tình yêu, nguồn tình yêu không bao giờ mất, không bao giờ cạn: “Nha trang ở trong trái tim của tôi”.
Và chúng ta có thể nói thêm nữa, vào ngày 7/5/1975, trong bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ, sau khi truyền chức linh mục cho hai người trẻ, phó tế trẻ, giờ đây có Đức Ông Giuse Lê Văn Sỹ, Tổng đại diện Giáo phận Nha Trang chúng ta. Tối hôm đó đâu có ai biết, sau này Ngài nói ra mới biết, Ngài nói: “Tôi ghi âm để từ giã Giáo phận Nha Trang vì tôi không còn kịp giờ để quy tụ mà nói lời từ giã và lời biết ơn, cho nên tôi ghi âm để từ giã”. Và ngài không ngần ngại nói rằng: “Tôi đã khóc, tôi đã thổn thức. Đây là lần đầu tiên sau 8 năm làm Giám mục Nha Trang khi từ giã Giáo phận Nha Trang để vâng lời Đức Thánh Cha Phaolô VI về Sài Gòn, tôi nhớ và thương Giáo phận Nha Trang. Tôi đã khóc nức nở khi tôi ghi âm những lời từ giã”. Ngài là chứng nhân của hy vọng, là chứng nhân của sự cương quyết. Vậy mà sau này khi làm Hồng y ở Rôma, ngày 16/09/2002, trước khi trút hơi thở cuối cùng, những chứng nhân lúc bây giờ bên cạnh giường của Ngài đã nghe Ngài thều thào: “Nha Trang! Nha Trang!”.
Kính thưa anh chị em, chúng ta không yêu mến và hãnh diện về người cha của chúng ta sao được, và người cha của chúng ta cho dù chưa được tuyên phong công khai là Thánh, nhưng đời sống của Ngài đúng là một vị thánh. Là người cha hiền, vị mục tử nhiệt tình, nhiệt thành và trung tín, là vị mục tử chan hòa với tất cả mọi người, những người có quyền thế cũng như những người nghèo hèn, những người ở thành thị cũng như những người ở thôn quê. Đi tới đâu, gặp ai Ngài cũng có nụ cười như là món quà để chia sẻ và trao ban. Có được như thế là bởi vì trong con người của Ngài đã đầy tràn Chúa. Như theo gương của Mẹ Maria, người Mẹ mà gia đình đã dạy cho Ngài từ lúc còn tấm bé, hãy yêu mến Mẹ Maria, hãy luôn luôn cầu nguyện với Mẹ Maria. Nhờ Mẹ Maria đến với Chúa Giêsu, Mẹ Maria đã luôn luôn sẵn sàng khi Chúa gọi, đã luôn luôn khiêm tốn nói lời Xin Vâng và trong suốt cuộc đời của Mẹ, nụ cười vang lên thật là đẹp khi xướng bài ca Magnificat tôn vinh Thiên Chúa và đặc biệt Mẹ Maria đứng vững bên Thánh giá cứu độ của Chúa Giêsu con yêu dấu của Mẹ.
Những điều đó Ngài đã được ngay từ lúc còn tấm bé trong gia đình, rồi trong Tiểu Chủng viện và sau này ở các cương vị mục vụ khác nhau ở Huế cũng như ở Nha Trang. Ngài luôn luôn làm rõ khuôn mặt của Mẹ Maria để nhờ Mẹ mà đến với Chúa Giêsu. Cho nên cuộc đời của Ngài, nếu chúng ta có giờ đọc lại chúng ta sẽ không ngần ngại để thấy rằng Ngài đã trở nên như Của Lễ toàn thiêu bài đọc thứ nhất hôm nay gợi lên cho chúng ta.
Chính Ngài, không chỉ làm rạng danh cho Hội Thánh Chúa, mà còn làm rạng danh cho dân tộc Việt Nam yêu quý của chúng ta. Bởi vì đi tới đâu, làm việc gì Ngài cũng nhắc tới mình có một Tổ quốc, Tổ quốc mình là Việt Nam, Dân tộc của mình là Dân tộc Việt Nam.
Và rồi với những lời Ngài đã từng tâm sự, thưa anh chị em, tôi không cầm được nước mắt khi tôi nhắc đến những điều này bởi vì lần Ngài giảng tĩnh tâm cho các chức sắc ở bên Ghana Châu Phi, khi vị Tổng Giám mục hỏi Ngài: “Khẩu hiệu của Đức cha là gì?”, Ngài mỉm cười và nói: “sứ điệp của tôi là nụ cười. Bởi vì tôi kết hợp với công đồng Vatican II trong Hiến chế Vui Mừng và Hy Vọng, con người có niềm vui, con người có niềm hy vọng, không có nụ cười làm sao được!” và vị Tổng Giám mục đó rất là nghiêm trang, Ngài nhìn Đức Phanxicô Xaviê rồi nói rằng: “à à, hay thật, hay thật, nụ cười và hy vọng, vui mừng và hy vọng.”
Rồi khi người ta nhắc hỏi Ngài, Ngài yêu thương và Ngài có giữ lại trong trái tim của Ngài cái gì nhất, bởi vì Ngài tiếp xúc với biết bao nhiêu hạng người, thì phải có chỗ đứng trong trái tim của Ngài. Ngài không ngần ngại nói: “Giáo phận Nha Trang trong trái tim của tôi, Giáo phận Nha Trang trong trái tim của tôi”.
Kính thưa các cha, các tu sĩ và anh chị em giáo dân Giáo phận Nha Trang, chúng ta nghe lại những lời đó của Người cha kính yêu của chúng ta, dù Ngài đã rời xa chúng ta lâu rồi nhưng làm sao chúng ta không xúc động cho được. Để từ đó chúng ta thấy rằng những bài đọc Lời Chúa chúng ta nghe hôm nay trở nên thật sự sống động đối với chúng ta. Dù sống hay chết chúng ta thuộc về Chúa. Dù Ngài đã qua đi nhưng Ngài vẫn đang như sống ở giữa chúng ta. Tình yêu không bao giờ mất, sự sống không bao giờ mất, vì Thiên Chúa là tình yêu, nguồn tình yêu không bao giờ mất, không bao giờ cạn: “Nha trang ở trong trái tim của tôi”.
Và chúng ta có thể nói thêm nữa, vào ngày 7/5/1975, trong bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ, sau khi truyền chức linh mục cho hai người trẻ, phó tế trẻ, giờ đây có Đức Ông Giuse Lê Văn Sỹ, Tổng đại diện Giáo phận Nha Trang chúng ta. Tối hôm đó đâu có ai biết, sau này Ngài nói ra mới biết, Ngài nói: “Tôi ghi âm để từ giã Giáo phận Nha Trang vì tôi không còn kịp giờ để quy tụ mà nói lời từ giã và lời biết ơn, cho nên tôi ghi âm để từ giã”. Và ngài không ngần ngại nói rằng: “Tôi đã khóc, tôi đã thổn thức. Đây là lần đầu tiên sau 8 năm làm Giám mục Nha Trang khi từ giã Giáo phận Nha Trang để vâng lời Đức Thánh Cha Phaolô VI về Sài Gòn, tôi nhớ và thương Giáo phận Nha Trang. Tôi đã khóc nức nở khi tôi ghi âm những lời từ giã”. Ngài là chứng nhân của hy vọng, là chứng nhân của sự cương quyết. Vậy mà sau này khi làm Hồng y ở Rôma, ngày 16/09/2002, trước khi trút hơi thở cuối cùng, những chứng nhân lúc bây giờ bên cạnh giường của Ngài đã nghe Ngài thều thào: “Nha Trang! Nha Trang!”.
Kính thưa anh chị em, chúng ta không yêu mến và hãnh diện về người cha của chúng ta sao được, và người cha của chúng ta cho dù chưa được tuyên phong công khai là Thánh, nhưng đời sống của Ngài đúng là một vị thánh. Là người cha hiền, vị mục tử nhiệt tình, nhiệt thành và trung tín, là vị mục tử chan hòa với tất cả mọi người, những người có quyền thế cũng như những người nghèo hèn, những người ở thành thị cũng như những người ở thôn quê. Đi tới đâu, gặp ai Ngài cũng có nụ cười như là món quà để chia sẻ và trao ban. Có được như thế là bởi vì trong con người của Ngài đã đầy tràn Chúa. Như theo gương của Mẹ Maria, người Mẹ mà gia đình đã dạy cho Ngài từ lúc còn tấm bé, hãy yêu mến Mẹ Maria, hãy luôn luôn cầu nguyện với Mẹ Maria. Nhờ Mẹ Maria đến với Chúa Giêsu, Mẹ Maria đã luôn luôn sẵn sàng khi Chúa gọi, đã luôn luôn khiêm tốn nói lời Xin Vâng và trong suốt cuộc đời của Mẹ, nụ cười vang lên thật là đẹp khi xướng bài ca Magnificat tôn vinh Thiên Chúa và đặc biệt Mẹ Maria đứng vững bên Thánh giá cứu độ của Chúa Giêsu con yêu dấu của Mẹ.
Những điều đó Ngài đã được ngay từ lúc còn tấm bé trong gia đình, rồi trong Tiểu Chủng viện và sau này ở các cương vị mục vụ khác nhau ở Huế cũng như ở Nha Trang. Ngài luôn luôn làm rõ khuôn mặt của Mẹ Maria để nhờ Mẹ mà đến với Chúa Giêsu. Cho nên cuộc đời của Ngài, nếu chúng ta có giờ đọc lại chúng ta sẽ không ngần ngại để thấy rằng Ngài đã trở nên như Của Lễ toàn thiêu bài đọc thứ nhất hôm nay gợi lên cho chúng ta.
- Vị mục tử trở nên hy tế làm lan tỏa hương thơm thánh thiện
Và ý cuối cùng, đó là hình ảnh của hạt lúa mì rơi xuống đất mà bài Phúc âm đã được công bố, chúng ta thuộc nằm lòng. Đó là hình ảnh của chính Chúa Giêsu trong Hy Tế Thập giá, chịu khổ nạn, chịu chết, mục nát, được an táng trong mồ, mục nát đi nhưng không phải là biến mất nhưng trở nên hạt lúa mì sinh các bông hạt khác. Không những hằng trăm hạt mới mà hàng ngàn, hàng vạn, hàng tỉ hạt mới. Ngài đã trở nên chứng nhân của hy vọng cho tất cả chúng ta, đặc biệt trong giai đoạn thử thách của cơn dịch bệnh này. Biết bao nhiêu đau khổ, biết bao nhiêu tai ương xảy đến cho không phải gia đình này, địa phương kia mà cả thế giới. Trong cơn chao đảo như vậy, chúng ta cần chứng nhận của hy vọng, nắm vững hy vọng và Ngài nhắc chúng ta niềm hy vọng đó là chạy đến với Mẹ Maria với tràng hạt mân côi để nhờ Mẹ đến với Chúa Giêsu con Thiên Chúa, Đấng cứu độ duy nhất trần gian.
Kính thưa anh chị em, ngày lễ giỗ người cha của chúng ta, chúng ta muốn nói rất nhiều, mỗi người đều muốn chia sẻ với nhau những mối tương quan, những điều mình học được nơi cha của mình. Và điều mà trong tư cách là Giám mục Giáo phận Nha Trang kế vị sau này của Ngài, tôi thật ngỡ ngàng và sung sướng cho đến độ không hiểu tại sao, tôi không ngần ngại nói, lúc đó như có một cái ánh sáng để đưa cho tôi đến quyết định thiết lập gia đình Phanxicô Xaviê Nha Trang. Không phải chỉ là Giáo phận Nha Trang mà thôi, mà bất cứ ai ở khắp mọi nơi trong nước cũng như ngoài nước ngưỡng mộ Đức Phanxicô Xaviê, yêu mến và biết ơn Đức Phanxicô Xaviê đều có thể trở nên thành viên của gia đình Phanxicô Xaviê Nha Trang. Từ đó chúng ta như được nối kết nhau trong mối dây thân tình của gia đình và chính Ngài là người cha yêu quý của chúng ta. Amen.
Kính thưa anh chị em, ngày lễ giỗ người cha của chúng ta, chúng ta muốn nói rất nhiều, mỗi người đều muốn chia sẻ với nhau những mối tương quan, những điều mình học được nơi cha của mình. Và điều mà trong tư cách là Giám mục Giáo phận Nha Trang kế vị sau này của Ngài, tôi thật ngỡ ngàng và sung sướng cho đến độ không hiểu tại sao, tôi không ngần ngại nói, lúc đó như có một cái ánh sáng để đưa cho tôi đến quyết định thiết lập gia đình Phanxicô Xaviê Nha Trang. Không phải chỉ là Giáo phận Nha Trang mà thôi, mà bất cứ ai ở khắp mọi nơi trong nước cũng như ngoài nước ngưỡng mộ Đức Phanxicô Xaviê, yêu mến và biết ơn Đức Phanxicô Xaviê đều có thể trở nên thành viên của gia đình Phanxicô Xaviê Nha Trang. Từ đó chúng ta như được nối kết nhau trong mối dây thân tình của gia đình và chính Ngài là người cha yêu quý của chúng ta. Amen.