Toà Giám mục Nha Trang 22 Trần Phú - HT 42 - Tp. Nha Trang - Khánh Hoà - Đt. (84) 58.3523842 - Fax (84) 58.3522494
Rss Feed

Dòng Phanxicô: Hình thành va phát triển tại Giáo phận Nha Trang

DÒNG PHANXICÔ
Quá trình hình thành và phát triển

tại GIÁO PHẬN NHA TRANG
 
Địa chỉ nhà chính: Tu Viện Phanxicô Nha Trang
120 đường 2/4, tổ 16, Vĩnh Phước.
Hộp thư 65. Nha Trang - Khánh Hoà.
 
        I. Hình thành:

Hướng Bắc cầu Xóm Bóng, đường lên Trường Đại Học Nha Trang ẩn hiện một ngôi nhà cổ kính đã trải qua gần 70 năm dãi dầu mưa nắng. Nơi đây chính là chiếc nôi của Dòng Phanxicô tại Nha Trang.
        Đầu năm 1929, Cha Maurice Bertin (1870-1968), thuộc Tỉnh dòng Thánh Phêrô, Paris, Pháp, đặt nền móng cho Dòng Phanxicô tại Việt Nam với việc xây dựng 3 tu viện đầu tiên:
- Năm 1931: Tập viện Vinh.
- Năm 1935: Chủng viện Phanxicô Thanh Hoá.
- Năm 1939: Học viện tại Nha Trang.
        Thế hệ tiên khởi của Dòng đã xuất thân từ 3 nơi huấn luyện này.

        II. Phát Triển

Trước biến cố tháng 4 năm 1975, anh em Tu Sĩ và Linh Mục Dòng Phanxicô có cơ sở chính là Tu viện trên đồi Cù Lao  (xây dựng năm 1939, khánh thành năm  1942). Tu viện này một thời là Học viện, rồi trở thành Chủng viện, rồi Triết viện, Tập viện, Đệ tử viện. Từ tu viện cổ kính này, anh em Tu Sĩ và Linh Mục xuất phát làm những công tác mục vụ, linh hướng, xã hội và truyền giáo.

Sự hiện diện của Dòng trên miền đất Nha Trang từ năm 1938 đến năm 1975, đã phục vụ Giáo Phận trong nhiều lãnh vực: chăm sóc mục vụ tạm thời tại Giáo Xứ Đồng Hộ, thiết lập Giáo Xứ Thanh Hải và Giáo Xứ Cù Lao Vĩnh Phước, có thời gian đảm nhiệm Giáo Xứ Ngọc Thuỷ và Lương Sơn. Cha Alix Bourgeois   (1908 - 2000) khai sinh Dòng Ba, cũng như chính Ngài đã thiết lập Legio Mariae cho Giáo Phận Nha Trang.

        Dòng cũng thành lập trường Trung học tư thục Hưng Đạo, dưới chân núi Nhà thờ Chính Toà, thành lập Trại Hansen Núi Sạn và Viện Dưỡng lão Rù Rì. Về thiêng liêng, các Tu Sĩ và Linh Mục nhận linh hướng cho các Dòng Tu nam và nữ, phát triển dòng Phan Sinh Tại Thế trong vai trò trợ uý, giúp tinh thần cho các đoàn thể Tông Đồ Giáo Dân như Legio Mariae, Thanh Sinh Công, Thanh Lao Công, Thiếu Nhi Thánh Thể, Hùng Tâm Dũng Chí…

        Ngay từ năm 1960, Đức Cha Marcel Piquet Lợi đã giao cho Dòng công việc xã hội và truyền giáo cho anh em dân tộc thiểu số từ Ba Ngòi đến Khánh Dương, từ Thành - Diên Khánh lên vùng Thác Trại - Khánh Vĩnh. Theo tinh thần Cha Thánh Phanxicô, Dòng cũng chọn săn sóc những anh chị em bệnh nhân phong tại nhiều trạm xá rải rác từ Tuy Hoà tới Phan Rang, Phan Thiết để điều trị tại gia cho các con bệnh Hansen.

        III. Lễ Giáng Sinh 1978: bước ngoặc mới.

Các sinh hoạt xã hội và truyền giáo bề ngoài có vẻ giảm bớt, để đi vào bề sâu với sự hiện diện của Dòng tại 7 địa điểm khác nhau, sống gần, sống sát với dân chúng. Nếu ngay từ đầu tháng 5/1975, chủ trương của Dòng Phanxicô Việt Nam là xin các Đấng Bản Quyền Địa Phương được phân chia thành cộng đoàn nhỏ về các xứ đạo hẻo lánh xa xôi, chưa có Linh Mục với 3 mục đích: 1. Phục vụ Hội Thánh bị cách trở. 2. Tiếp tục đời sống tu hành. 3. Tìm ơn thiên triệu tại chỗ.

Từ năm 1979, Dòng tại Nha Trang không còn ngôi tu viện cổ kính trên đồi Cù Lao và các cơ sở trực thuộc như ký túc xá Phanxicô, trường trung học Hưng Đạo, trại Hansen Núi Sạn, viện Dưỡng Lão Rù Rì, trung tâm ký túc xá Thượng tại Diên Khánh, vùng canh tác tại Suối Tân. Bù lại, các Tu Sĩ và Linh Mục đã phụ trách các Giáo Xứ Đồng Dài, Cư Thịnh, Phù Sa, Dục Mỹ, Lương Sơn, Antôn Vĩnh Phước và Giáo Họ Ngọc Thanh. Ngoài cộng đoàn Thanh Hải, Dòng còn có Cộng đoàn Suối Dầu và Đồng Dài lo phục vụ anh chị em dân tộc thiểu số rải rác giữa núi rừng Khánh Vĩnh, đồng thời chăm lo mục vụ Giáo Xứ Đồng Dài. Ngày 21-05-1994, cộng đoàn Đất Sét được thành lập, phụ trách Giáo Xứ Đất Sét, gồm Đất Sét 1 và Đất Sét 2 (Họ Đồng Trăng).

Như  một ơn ban trọng đại của Chúa chúc lành cho việc truyền giáo của Giáo Phận nhân Năm Thánh Mừng Kim Khánh Giáo Phận: Thánh lễ Đêm Giáng Sinh 2006 được long trọng cử hành tại xã Sông Cầu, huyện Khánh Vĩnh, với sự hiện diện của Đức cha Phó Giuse Võ Đức Minh trong phần Phụng Vụ Lời Chúa.

        Sau khi hoàn thành được một số việc, Dòng Phanxicô đã lần lượt giao lại cho Giáo Phận Giáo Xứ Ngọc Thuỷ (8.1967-3.1981), Giáo Xứ Dục Mỹ (Giáng Sinh 1988 - 3.1994), Giáo Xứ Lương Sơn (1981-10.1996) và Giáo Xứ Phù Sa (Giáng Sinh 1978- 2004).

        Hiện nay Dòng tại Nha Trang có 19 Linh Mục và 5 Tu Sĩ khấn trọn làm việc cho Giáo Phận. Ngoài ra còn có nhiều anh em thuộc Giáo phận Nha Trang đang ở trong các nhà huấn luyện của Tỉnh Dòng.

          IV. Tri Ân

Lời cuối xin hướng về Cha Maurice Bertin, vị sáng lập Dòng Phanxicô tại Việt Nam. Trong Thánh Lễ an táng cha ngày 11.07.1968 Đức Giám Mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, đã đọc bài Điếu Văn trước một tu sĩ rất hèn mọn trong đời sống, nhưng được mọi người trọng kính qua những tấm huy chương: Bắc Đẩu Bội Tinh của Nhà nước Pháp và Anh Dũng Bội Tinh của Nhà nước Việt Nam. Phần đất sườn đồi phía Bắc ngôi tu viện cổ kính trên đồi La San, là nơi Ngài đã gửi thân xác cho lòng đất Mẹ Việt Nam. Xin hãy đến viếng thăm và hành hương người con hèn mọn đầy tinh thần truyền giáo này.

Trích kỷ yếu Gp Nha Trang năm 2007